Advertentie

Hebban vandaag

Interview /

Interview Maj Sjöwall

door Ine Jacet
Begin november bezocht de 68 jarige Zweedse schrijfster Maj Sjöwall Nederland ter ere van de heruitgave van de tiendelige Sjöwall en Wahlöö-reeks. Het echtpaar Maj Sjöwall en Per Wahlöö schreef tussen 1965 en 1975 tien boeken met Martin Beck in de hoofdrol. Deze boeken waren destijds geweldig populair, zijn nadien nog vele keren opnieuw uitgegeven en wereldwijd vertaald. De publicatie van het tiende boek heeft Per Wahlöö niet meer mogen meemaken. Hij stierf in 1975.

Wat was er zo bijzonder aan deze reeks? Maj Sjöwall en Per Wahlöö schreven over politiemensen van vlees en bloed. De serie had een politiek karakter en het privé-leven van de hoofdpersonen werd belicht. De karakters ontwikkelden zich gedurende de serie. Dit alles was vernieuwend en maakte dat het echtpaar een groot lezerspubliek bereikte. In de loop der jaren zijn er veel (tv)films gemaakt, die gebaseerd zijn op deze boeken.


Op een vrijdagochtend, begin november, had ik het genoegen Maj Sjöwall te mogen interviewen. Dat gebeurde in een hotel in Amsterdam. Mijn eerste indruk van Maj Sjöwall was die van een vriendelijk ogende oudere dame. Dit zou later bevestigd worden tijdens het interview. Ze antwoordt uitgebreid op vragen en de sfeer is prettig en gemoedelijk.

Een eer
De schrijfster vindt het een eer dat de boeken opnieuw uitgegeven worden en dat er nog steeds mensen zijn die geïnteresseerd zijn in de lotgevallen van Martin Beck en zijn medewerkers. Op mijn vraag of zij de reeks verouderd vindt, geeft ze aan dat ze wel vindt dat de wereld ondertussen erg veranderd is. ‘De boeken spelen zich, in vergelijking met de hedendaagse samenleving, af in een relatief rustige wereld. Tegenwoordig is er meer geweld en de misdaden zijn veel internationaler geworden.’
Er wordt veel gerookt in de boeken, viel mij op. De schrijfster bevestigt dit en geeft aan dat zij beiden in die tijd ook rookten als ketters. Ze is zelf twee jaar geleden gestopt.

Maj Sjöwall en haar echtgenoot worden beschouwd als de grondleggers van de ‘Scandinavische school’. Het echtpaar wist van tevoren dat er 10 boeken zouden verschijnen. ‘We wilden niet meer dan 10 boeken schrijven omdat we geen vermoeide schrijvers wilden worden’. De serie werd in de avonduren geschreven als hun jonge kinderen naar bed waren. Van tevoren was goed nagedacht over de opzet, de plot en de personages. Ze schreven ieder aan een eigen hoofdstuk. De volgende dag werden de teksten uitgewisseld en getypt.
Op mijn vraag of het niet lastig was om met je echtgenoot te schrijven, vertelt Maj dat zij en Per veel gemeenschappelijk hadden. ‘Allebei hadden we een bourgeoisieachtergrond, we werkten bij een uitgever en ons beroep was oorspronkelijk journalist.’ Het schrijfproces verliep succesvol en plezierig, Maj Sjowall kijkt op deze tijd terug als zijnde gelukkige jaren.
De laatste twee boeken, Per was inmiddels al ziek, zijn in Spanje geschreven in het huis van een vriend. De kinderen werden goed verzorgd in Zweden en kwamen over tijdens de kerst.
Opvallend is dat Maj Sjöwall vaker een boek geschreven heeft met een andere auteur. Samen met Tomas Ross schreef ze ‘de vrouw die op Greta Garbo leek’, met de Duitse auteur Jürgen Alberts ‘Erbsensuppe flambiert’ dat in 2003 verscheen.
‘Ik vind het samen schrijven plezierig. In je eentje schrijven is een eenzaam karwei’, aldus Maj Sjöwall.
Ze gaat ook een boek schrijven met haar zoon. Deze keer wordt het een kinderboek. Maj heeft drie kinderen, van twee van hen is Per de vader. Alle drie zijn ze begiftigd met schrijftalent, zegt de schrijfster. Ze heeft ook kleinkinderen. ‘‘Het is niet waar dat de jeugd niet deugt’, zegt Maj. Naarmate ik ouder word vind ik jonge mensen steeds leuker.’

Per Wahlöö
Per Wahlöö overleed in 1975. Hij was al jaren ziek en leed aan een aandoening aan de pancreas. ‘Als hij nu geleefd had, hadden de artsen er misschien iets aan kunnen doen, maar destijds wist men geen remedie’, zegt de schrijfster.
Per Wahlöö heeft, naast de Sjöwall en Wahlöö-serie, nog 7 boeken geschreven. Twee hiervan zijn opgedragen aan Maj. ‘ De opdracht’ was een van die zeven boeken en dit was een soort vingeroefening voor de 10-delige reeks die later zou volgen.
‘Per liet na een stuk tekst ruimte open en vroeg me om het verder aan te vullen’.

Maj Sjöwall is verheugd dat ook de boeken van haar man opnieuw uitgegeven zullen worden. Wie is haar favoriete hoofdpersoon uit de serie? Dat is Gunvald Larsson omdat hij een interessant karakter heeft, hij heeft diepgang. Bij hem vergeleken vindt ze Martin Beck eigenlijk maar een saaie man, zegt ze lachend.
Wat vindt ze van de hype rondom Scandinavische misdaadromans? ‘Er zijn goede bij, maar ook veel slechte en er wordt veel gekopieerd. Vooral de Duitse markt is groot en schrijvers willen graag een graantje meepikken van de enorme populariteit. Sommige mensen buiten Zweden denken dat alle Zweedse politieagenten depressief zijn of maagklachten hebben’, aldus de schrijfster. Maar er zijn natuurlijk ook goede misdaadromans. Zelf heeft ze onder andere Anne Holt en Gretelise Holm vertaald en ze waardeert deze schrijfsters. Op mijn vraag wat ze vindt van de boeken van Henning Mankell, antwoordt Maj dat ze wel erg bloederig zijn. Zelf leest ze niet erg veel misdaadromans meer. Haar favorieten zijn Raymond Chandler en Simenon.
Ze heeft onlangs Marlen Haushofer ontdekt, een inmiddels overleden Oostenrijkse schrijfster. Haar boeken zijn bijzonder.
Maj Sjöwall heeft altijd gewerkt na de dood van haar man. Ze heeft 50 boeken vertaald en dit doet ze nog steeds.

Je zou verwachten dat ze rijk geworden is door de wereldwijde verkoop van de boeken en de verfilmingen. Maar dit is geenszins het geval. ‘Het contract was slecht en er waren maanden dat ik de huur nauwelijks kon betalen. Veel andere mensen hebben aan ons verdiend’, zegt de schrijfster. Maar ze heeft niets met het ‘grote geld’ en is weinig materialistisch ingesteld.
En dan tot slot een vraag naar het recept van een Grippenberger, een drankje dat in de boeken genuttigd wordt.
Plet ijsklontjes, voeg 10 cl wodka of gin toe en leng dit aan met tonic. Dat zullen we dan maar eens proberen.

Als ik na het interview in de lounge van het hotel zit, komt Maj Sjöwall voorbij. Ze groet vriendelijk en gaat nog even een wandelingetje maken. Vanmiddag moet ze naar België en daarna weer terug naar Nederland. Ze heeft een druk programma. Buiten gaat ze op in de menigte. Een vrij kleine vrouw in onopvallende kleren. Een wereldberoemde naam. Geen vrouw met een opgeklopt ego of sterallures. Een aangename ontmoeting.



Over de auteur

Ine Jacet

6 volgers
0 boeken
0 favorieten


Reacties op: Interview Maj Sjöwall

 

Over

Sjöwall & Wahlöö

Sjöwall & Wahlöö

Sjöwall en Wahlöö is de naam van het Zweedse schrijversechtp...