Ellen IJzerman (prowisorio) Hebban Recensent

Blogpost: Ellen IJzerman (prowisorio)

Het regent of het regent niet; een WOB-blog

Toen ik de oproep van Debbie las (zie ook onderaan deze blog) in Oude-boeken-koorts, moest ik direct denken aan Ludwig Wittgenstein van Ray Monk, een boek dat ik in oktober 2010 via internet (Marktplaats, Boekwinkeltjes, Antiqbook of een andere tweedehands boeken-site) had aangeschaft.  Op 1 november 2010 schreef ik er een blog over die hieronder (ietsjes aangepast) is overgenomen.

Tautologie
Vrijdag lag het al in mijn brievenbus (helaas 'opengeklapt' verstuurd) en zaterdag ben ik er in begonnen. Behalve dat het boek een geknakte rug heeft opgelopen, heeft een van de vorige lezers er met potlood aantekeningen gemaakt. Dat laatste vind ik niet erg, sterker nog: het is eigenlijk erg leuk. Er worden zinnen en woorden onderstreept of een stuk tekst van een uitroepteken voorzien, waarvan ik me niet altijd, maar wel regelmatig afvraag 'waarom nou juist dat stuk'?

Zo begrijp ik wel waarom onderstaande is onderstreept en aangegeven als belangrijk (denk ik).

9e4355a0a410798e39f7c1fcbebb18b0.jpg

Maar waarom de onderstreepte woorden in dit stukje nou zou belangrijk zijn, ontgaat me totaal.

5d7d9d1eebfc45b96e51bc9593a03710.jpg

Het leukste dat ik tot nu ben tegengekomen is dit:

3f0fbacf5dc20d9bf18bec3f487750c7.jpg

Ten eerste staat hier, denk ik, ietwat kort (door de bocht) en daardoor eigenlijk niet helemaal correct, de verklaring van tautologie als stijlfiguur. En dat terwijl het toch, 138 pagina's gevorderd in het boek, absoluut duidelijk moet zijn dat díe betekenis van het begrip tautologie hier niet aan de orde is. Al eerder staat uitgelegd dat 'het regent of het regent niet' een tautologie is. Daaruit kan je toch niet de conclusie hebben getrokken dat het om twee keer hetzelfde zeggen gaat? Toch? Tautologie is in de logica (ook) een begrip, maar heeft een andere definitie. Daar wordt "een redenering waarvan de logische structuur dusdanig is dat deze niet onwaar kan zijn" een tautologie genoemd. En daarom is 'het regent of het regent niet' een tautologie. Die redenering is namelijk altijd waar. Wikipedia gebruikt hetzelfde voorbeeld als in het boek, maar daar kon deze lezer wellicht nog geen gebruik van maken. Het betreft tenslotte een boek uit 1991 en toen beschikte vrijwel niemand over internet. Laat staan over Wikipedia of Google.

Ten tweede vraag ik me af waarom tautologie pas nu is 'opgepikt (en opgezocht?)', terwijl het al diverse keren is langsgekomen. Dat geldt trouwens niet alleen voor dit begrip, maar ook voor het begrip propositie(s). Op pagina 165 staat er bij het woord props een verklaring (denk ik), die ik nog niet heb kunnen ontcijferen:

14d76d27265c7daba003719d1ee4de61.jpg

Wat staat er nu toch als verklaring van props geschreven? Propaedeutisch??? Van propedeutische fase? Zal toch niet? Props is een afkorting voor proposities; al diverse keren is namelijk in de tekst dit gebruikt: prop(ositie) of prop(ositie)s. Dit is de eerste keer dat het zonder die 'verklaring tussen haakjes' wordt gebruikt.

Tautologie wordt, 27 pagina's later, nog steeds als stijlfiguur opgevat... 

Het mag duidelijk zijn dat ik me kostelijk vermaak met dit boek! Niet alleen omdat Ludwig Wittgensteins levensverhaal superinteressant is en de kennis daaromtrent het begrijpen van zijn ideeën vergemakkelijkt, maar omdat de bijdragen van de vorige lezer(s) het leesfeest vergroten. Soms is het lezen van tweedehands boeken veel en veel leuker dan het lezen van spiksplinternieuwe. En niet alleen omdat het geld bespaart.

Deze blog schreef ik in het kader van de Week van het Oude Boek. Doe mee en schrijf je eigen WOB-blog over je meest spectaculaire vondst in een antiquariaat, je dierbaarste boekenbezit of juist die ene titel of editie die je al jaren zoekt, maar niet kunt vinden. Schrijf over alle snuffeladresjes in de stad waar jij woont, over die keer dat je koffie over je nieuwste oude aanwinst gooide of stel een vraag over het fenomeen 'oud boek'. 

Reacties op: Het regent of het regent niet; een WOB-blog