Harland Awards 2021

De winnende verhalen

Korte verhalen van Gerthein Boersma (winnaar), Jan van Gorkum, Marius van Bruggen, Rene van Dijk en Anouk Slaats

Colofon

Vijf korte verhalen van Gerthein Boersma, Jan van Gorkum, Marius van Bruggen, Rene van Dijk en Anouk Slaats.

Dit is een uitgave van Hebban.nl. De verhalen zijn geschreven als inzendingen voor de Harland Awards 2021-schrijfwedstrijd.

Gerthein Boersma is winnaar van de wedstrijd, Jan van Gorkum, Marius van Bruggen, Rene van Dijk en Anouk Slaats zijn de vier runners-up.

Copyright 2021: Hebban.nl en de auteurs.

www.hebban.nl

Inleiding

De Harland Awards verhalenwedstrijd is de langst lopende, grootste en meest prestigieuze schrijfwedstrijd voor speculatieve verhalen in de Lage Landen. Deze prijs heeft veel verschillende namen gehad: de King Kong Award (1976-1995), de Millenniumprijs (1996-2002), de Paul Harland Prijs (2003-2014) en de Harland Awards (2015-heden).

Meerdere duizenden auteurs hebben in de loop der jaren hun verhaal ingestuurd om mee te dingen naar de hoofdprijs en – vooral – de eeuwige roem.

De editie van 2021 werd georganiseerd door Hebban.nl in samenwerking met de Stichting Fantastisch Genre. Dit jaar waren er 190 inzendingen, waarvan er 3 gediskwalificeerd zijn. De overgebleven 187 verhalen zijn beoordeeld door 42 voorselecteurs, geworven uit enthousiaste lezers en kenners van de fantastische genres.

De top 15 die uit de voorselectie kwam is beoordeeld door een deskundige eindjury, bestaande uit Hajnalka Bata, uitgever bij Meulenhoff Boekerij, recensent en Millenniumprijs-winnaar Anne-Claire Verham, Harland Awards 2020-winnaar Jeroen de Leeuw en Hebban Crewlid Debbie van der Zande. Zij kwamen tot een top vijf en een winnaar!

De Harland Awards 2021-schrijfwedstrijd is gewonnen door Gerthein Boersma met het verhaal 'Parterretrap'. De jury schreef over dit verhaal:

'Heel sterk tijdreisverhaal. Het had zomaar cliché kunnen zijn, als het niet zo goed was uitgevoerd.'

'Fenomenaal! Simpel omschreven, maar heel ingenieus bedacht. Vooral het einde is echt meesterlijk.'

'Van alle plotverwikkelingen in deze finale rondom het reizen door tijd en/of dimensies, is dit de meest vernuftige. Van de rake opening tot en met de spectaculaire climax met dubbele ontknoping steekt dit verhaal goed in elkaar en is het origineel.'

De vier runners-up zijn:

2. Jan van Gorkum met het verhaal 'Spiegeltijd'

3. Marius van Bruggen met het verhaal 'Tijd verandert alles'

4. Rene van Dijk met het verhaal 'Daar ligt Dondergat'

5. Anouk Slaats met het verhaal 'Opgejaagd'

Gefeliciteerd allemaal!

De verhalen zijn niet geredigeerd, daarom zit er ook verschil in de opmaak, zoals met al dan niet inspringen bij alinea’s, cursieven, witregels en dergelijke. We hebben de visie van de deelnemers daarin zoveel mogelijk aangehouden.

Achterin dit e-book is het wedstrijdverloop nader toegelicht.

In het najaar van 2022 wordt de volgende editie van de Harland Awards georganiseerd, ga weer uit van een deadline rond oktober.

Veel leesplezier met de beste vijf verhalen van de Harland Awards 2021!

Hebban Crew en de Stichting Fantastisch Genre

Parterretrap

Gerthein Boersma

‘Ook hier aan tafel: Erna de Loo, Amerika-deskundige. Erna, jij…’

‘Sorry, Jort? Ik onderbreek je even. Mag ik me direct tot de camera richten? Mocht er… ja sorry... mocht er iemand zijn die dit ziet, die dit over een paar minuten nog weet: mail even naar ikzaghaar2020 at gmail punt com. Ik neem gegarandeerd contact op. Hou vol! Ik weet hoe naar het is, hoe eenzaam je je voelt. Zo, en mag ik dan nu…? Ik heb backstage iets laten staan...’

‘Eh, wat was dat? Wat zei je allemaal? Erna! Je kunt niet zomaar… Dit is live televisie!’

***

‘Heb je het opgeschreven? Negen cijfers hè?’

Erna schrok van haar eigen toon. Niet van het bitse of dwingende ervan, hoewel ook dat nog altijd onwennig was. Ze bleef immers een 27-jarige snotneus tegenover de erudiete psychotherapeut van bijna 70 die Wijnand was. Maar nee, de lichte schrik kwam voort uit de vrólijkheid die plotseling in haar woorden doorklonk. Kennelijk had Erna er meer plezier in dan ze zelf dacht, in deze nieuwste poging om aan Wijnand te bewijzen dat ze niet gek was.

Ze was ruim twee jaar terug voor het eerst bij hem gekomen met milde stressklachten en voelde zich al gauw op haar gemak. Een rustpunt, iemand die haar geduldig liet uitrazen over de worstelingen met haar scriptie Amerikanistiek, laverend tussen writer's block en faalangst, tussen imposter syndrome en het constante gevoel niet serieus te worden genomen.

Maar sinds eind oktober 2019, binnen haar nieuwe en bizarre werkelijkheid, had die kalmte ook een keerzijde. Dat alles relativerende, dat nimmer wankelende: het voelde inmiddels als een miskenning van alles wat ze ervoer. Ach Erna! Het is voor iederéén een rare periode. Ach! We zijn allemáál ons besef van tijd een beetje kwijt. Natúúrlijk voel je je - juist nu - eenzaam en ongehoord. Ach!

‘Jaja,’ zei Wijnand. ‘Maar daarna gaan we het weer over jou hebben, hè?’

Erna negeerde de vraag. Wijnands briefje was nog niet dichtgevouwen of ze begon al: ‘8-7-9-1-4-0-4-2-7!’

Wijnand zuchtte en Erna wist dat ze goed zat. Terloops pakte ze haar waterglas om twee flinke slokken te nemen. Intussen stak Wijnand zijn arm ver uit om het papiertje aan Erna te overhandigen en toch de gepaste anderhalf meter afstand enigszins in tact te laten. Erna pakte het gretig aan, vouwde het open en wist, zonder te kijken: ‘Volledig correct!’ Zelfgenoegzaam voegde ze eraan toe: ‘Nou: hoe verklaar je dat? Goed gegokt? Die kans is één op een miljard!’ Ze las zijn gezicht, maar bespeurde geen iota verbazing.

Die kalmte stond Erna meteen weer tegen. Er schuilde ook iets onoprechts in. Immers: als Wijnand zo kalm was, waar kwam dat gefröbel dan vandaan? Of er nou een stilte viel of het gesprek juist intenser werd, vroeg of laat begon Wijnand te rommelen aan een van de metalen puzzeldoosjes die hij op zijn bureau had staan.

Zo ook nu weer: de oude therapeut pakte een speledingetje en leunde, al fröbelend, achterover in zijn stoel. ‘Ach! Wat zal ik zeggen? Dat het een trucje is? Dat je me hebt zien schrijven of het anderszins kon lezen? Ik heb geen idee hoe je het gedaan hebt, maar wees eerlijk: er zijn toch heel wat betere, meer logische verklaringen denkbaar dan jouw... tijdreis-verhaal.’ Hij wreef door zijn baard. ‘Volgens mij heb ik het zelfs al een keer gezien, zoiets, bij die… die Engelse charlatan, god, hoe heet ie, die met die lepels?’

Erna's moed zonk haar in de schoenen. Ze verweet het zichzelf, dat ze toch heel even had durven denken, durven hopen dat dít hetgene zou zijn dat Wijnand zou overtuigen. Wat moest ze nu doen? Nóg een keer de lotto winnen? Zich wéér wagen aan een absurde voorspelling?

‘Oh ja: Uri Geller!’ lachte Wijnand, blij dat zijn geheugen hem nog niet helemaal in de steek liet. Hij kwakte het puzzeldoosje, dat kennelijk een vorm had bereikt waar zijn fröbelende vingers genoegen mee namen, terug op zijn bureau.

Maar ja, maakte Erna haar gedachte af, er viel nauwelijks een peil op te trekken. Geen idee wanneer ie zou komen, haar volgende 'fluks'. Zo was Erna ze gaan noemen: haar ongeplande, ongecontroleerde sprongetjes terug in de tijd. Zou een nieuwe fluks lang of kort op zich laten wachten? Zou ze ver terugfluksen of maar een paar minuten?

De laatste tijd vonden de fluksen meestal ‘s nachts plaats, als ze sliep. Dan merkte Erna in de morgen pas dat het weer gisteren was. Maar lang niet altijd. Soms waren er vier korte fluksen binnen een uur, soms een paar dagen geen enkele, waarna ze vervolgens ineens weer drie dagen terug werd geflukst. Eén keer was ze zelfs teruggeflukst naar een moment dat ze op de autosnelweg zat; ze had een ongeluk maar ternauwernood kunnen voorkomen.

De enige constante: een nieuwe fluks flukste nooit verder terug dan de fluks ervoor. Oh, en: alleen zij merkte ze op. De rest van de wereld herinnerde zich er niets van en ging door alsof er niets gebeurd was - noch gaf men er enige blijk van te weten wat er zou gaan gebeuren.

Gelukkig was het nooit meer zo erg geworden als in het prille begin, met al die ultrakorte fluksen achter elkaar. Maar een lange periode zonder fluks was ook niet meer voorgekomen. Zoals tussen februari en september 2020: toen hoopte Erna even dat haar hel voorbij was... totdat ze in september helemaal teruggeflukst werd naar februari, en sindsdien waren de fluksen in alle hevigheid hervat.

Inmiddels was het pas weer mei. De verloren gegane maanden werk aan haar scriptie, die had ze eigenlijk verrassend - en beschamend - snel hersteld. Meer moeite had ze met het opnieuw moeten meemaken van juist de allervervelendste corona-periode. Vandaar ook dat Erna de kalmte van Wijnand, die soms furieus makende kalmte, stiekem toch ook maar moeilijk kon missen***

‘Zeg, ik ben geen uithangbord!’ zei Wijnand met een knipoog, zijn arm met het papiertje naar Erna uitgestrekt.

Ah, een ongemerkte fluks, besefte Erna. Op klaarlichte dag, dat was een tijd geleden. Maar ze zag het nu: haar waterglas was weer volledig vol en ze bemerkte ook dat ze weer net zoveel dorst had. De fluks had alles gereset naar de situatie van enkele momenten geleden. Alles, behalve haar geheugen. ‘Oh, pardon.’ zei ze. ‘Eh, 8-7-9-1-4-0-4-2-7.’

‘Jaja, dat zei je al!’ zei Wijnand met een lach. Hij haalde zijn arm terug en controleerde dan zelf maar of het getal klopte. Opnieuw: geen verbazing. Opnieuw: ‘Ach! Mooi trucje hoor.’ Zoals altijd was Wijnand wél helemaal gereset. Inclusief geheugen, dus.

Erna deed haar best om niet met haar ogen te rollen. In plaats daarvan dwaalden die kort door de stoffige praktijk. Even bleven ze hangen op de poster naast de boekenkast, waar een illustratie hing van de vijf fases van rouw van Elizabeth Kübler-Ross. Ontkenning, woede, marchanderen, verdriet, acceptatie. Ze kende ze al te goed. Althans: de eerste vier.

Het geklik van weer een metalen speeltje in Wijnands handen deed Erna’s aandacht terug verschuiven. ‘Een trucje, ja?’ zei ze cynisch. ‘Doet het je ergens aan denken?’

‘Ja,’ zei Wijnand. ‘Volgens mij heb ik zoiets eens gezien bij…’

‘Uri Geller?’

‘Ah, heb je het van hém? Ik zou denken dat dat voor jou tijd was.’ Dat heb je me net zelf uitgelegd, dacht Erna. Maar wist Wijnand veel.

Ze stond op. ‘Morgen weer een dag! Toch?’

Wijnand lachte. ‘Ik sta dagelijks tot je beschikking. Mits de financiering geen probleem is…?’

‘Ach!’ bouwde Erna Wijnands stopwoordje na, ‘Anders win ik toch gewoon nóg een keer de lotto?’ Ze draaide zich om en beende de kamer uit.

In de wachtkamer zat de volgende cliënt te neuzen in de HP/De Tijd. Een paar dagen geleden was Erna zo lang gebleven dat deze schuchtere, bebrilde jongen op de deur had moeten kloppen. Nu wilde ze hem plichtmatig groeten en dan snel naar huis. Zoals gezegd: morgen weer een dag. Misschien was dat dezelfde dag als vandaag. Dat zag ze dán wel weer…

...maar Erna's ogen bleven plakken op de cover van het tijdschrift. Ineens realiseerde ze zich: ze had dit nummer, het aprilnummer, zelf nog zitten lezen, gevoelsmatig maanden geleden, vóór die grote fluks van september 2020. De coverstory ging over de Amerikaanse verkiezingen. De laatste loodjes van de primaries, Super Tuesday, de comeback van Joe Biden: niets wat Erna niet allang wist. Toch had ze ervan gesmuld. Er was toen al ruim twee maanden geen fluks geweest en haar dagelijkse problematiek bestond vooral uit die verkiezingen, die ze correct in haar scriptie zou moeten verwerken. Een welkome afwisseling ten opzichte van de fluks-situatie, maar zeker ook ten opzichte van de rest van de doorgedraaide wereld, van zorgen over haar oma van 89 die vond dat ze best zelf naar de supermarkt kon.

Maar nu… nu zag het tijdschrift er ineens totaal anders uit. Op de cover prijkte een man die ze nog nooit had gezien. Jaar of veertig, armen over elkaar, wit overhemd met opgestroopte mouwen, zelfverzekerde blik, haardos die overduidelijk met veel moeite gestyled was om eruit te zien alsof hij er zó mee was opgestaan. En koeienletters: Timo Schel: van pokerchamp tot zorgheld.

Nog geen seconde later was Erna druk in het blad te bladeren, nauwelijks beseffend hoe abrupt ze het uit de handen van de timide jongen had getrokken. ‘Dit is nieuw… wie is die Schel?’ Ze zei het meer tegen zichzelf dan tegen de jongen, maar het weerhield hem er niet van een ratelend antwoord te geven: ‘Timo Schel? Aparte man! Vorig jaar won ie een pokertoernooi en nu is ie Mister Corona Nederland. Waarschuwde al vroeg dat het virus hierheen zou komen. Investeerde in spullen voor de zorg, goud geld waard natuurlijk. En dan nog een held genoemd worden ook!’ Zijn grijns verraadde reeds dat hij een snedige opmerking had bedacht: ‘Heh… Timo Schel is echt de enige gast die wél het jaar van z'n leven heeft!’

***

‘Ook hier aan tafel: Erna de Loo, Amerika-deskundige. Erna, jij bent pas kort geleden afgestudeerd, niettemin maak je de laatste tijd furore op social media met je haast griezelig accurate voorspellingen over het verloop van de campagne. Nu zeg je: het wordt morgen in de VS een stukje spannender dan gedacht?’

‘Klopt Jort. Ik heb een kaart gemaakt, kunnen jullie die..? Ja, kijk: volgens mijn prognose wint Joe Biden met 306 kiesmannen uit 25 staten en 2 districten, tegenover 232 van Donald Trump.’

‘Maar: het wordt dus een lange nacht?’

***

‘Heeft u alles?’

Helga van Putten was speciaal voor Erna naar Staalplaats 88 toegekomen. In dit pand huurde Erna via VanPuttenAntikraak een kleine ruimte met bureau, waar ze een tijdlang aan haar scriptie had gewerkt. In corona-tijd was de deur op slot gegaan en ze had ook geen behoefte gevoeld om terug te keren. Maar nu had ze hernieuwde interesse… en mevrouw de exploitant kon die nieuwsgierigheid vast bevredigen.

‘Ik heb alles!’ loog Erna - strikt genomen geen leugen, omdat ze sowieso niets uit het kantoortje had willen pakken. ‘Fijn dat u wilde komen op uw vrije dag.’

Van enig ongenoegen liet mevrouw van Putten niets merken. Haar gezicht bleef even onberispelijk in de plooi als haar mantelpak. ‘Zullen we dan gaan?’

‘Wacht!’ acteerde Erna, weinig overtuigend. ‘Timo vroeg me nog of ik iets kon meenemen… hij huurde de ruimte hierboven, weet u nog? Zou ik daar…’

'Meneer Schel?' Mevrouw van Putten permitteerde zich een geluid halverwege een grinnik en het ophalen van haar neus. ‘Die heeft alles allang opgehaald. Voort, on y va!’ Haar onberispelijkheid nam zichtbaar af, haar nervositeit in gelijke mate toe. Ze stapte in een flink wandeltempo naar de deur en probeerde die te openen.

Maar de deur zat op slot. Verbaasd tastte mevrouw van Putten haar mantelpak af.

‘Zoekt u deze?’ Erna hield de sleutelbos omhoog. ‘U legde ze op de balie toen u uw panty goed deed en vergat ze daarna. Deed u vorige keer ook. Doet u altijd.’

Helga’s geschokte blik was niettemin gericht op wat Erna in haar ándere hand hield: een pistool. Dat wapen had Erna aangeschaft toen de fluksen net begonnen waren, in een vlaag van paniek. Helga’s onberispelijkheid was inmiddels volledig vervangen door doodsangst.

Erna probeerde kalm te klinken. ‘Ik verzeker u dat dit de enige manier is, mevrouw. Geen vluchtroute, wapen erbij. Andere combi’s werkten niet.’

‘Wat wilt u van me?’ stamelde Helga. ‘Meneer Schel heeft na de explosie alles meegenomen. Alle schade ruimhartig vergoed! Zijn enige eis was dat ik er met niemand over zou spreken.’

‘Ik moet nog een paar gaten invullen, mevrouw. Gaten over Timo Schel. Waaronder zijn huidige verblijfplaats. Als u nu éven meewerkt, dan kunnen we daarna doen alsof dit nooit gebeurd is. Vrij letterlijk.’

***

‘Lange nacht? Het wordt een lange wéék zelfs, Jort! Vanwege COVID zijn er veel post-stemmen, en die worden in sommige staten later geteld. Daardoor zullen we morgen vrijwel zeker nog geen definitieve uitslag hebben. De traditionele ‘call’ van de networks, bijvoorbeeld: die komt, denk ik, pas in het weekend.’

‘En de verwachting is dat Trump... daar misbruik van gaat maken?’

***

Deze bosweggetjes vroegen veel van haar oude Saab, zo merkte Erna bij elke hobbel. Toen ze de lotto won had ze bewust even geen grote uitgaven gedaan. Maar nu had ze spijt dat ze niet even een Land Rover-dealer had bezocht.

Volgens Google Maps zou de rit maximaal een uur duren. Maps houdt echter geen rekening met fluksen. En die waren bijzonder frequent: regelmatig werden Erna én Saab tientallen minuten teruggeworpen, inclusief het bijbehorende aantal kilometers. Het gaf Erna genoeg tijd om te recapituleren hoeveel ze wist van de man naar wiens huis ze afreisde. Haar focus op Amerika en het verwaarlozen van de lokale actualiteit hadden haar blind gemaakt voor de opkomst van Timo Schel. Maar inmiddels kon ze net zo goed op hém afstuderen als op de VS.

Een hyper-intelligente natuurkundige, ooit professor in de quantumfysica maar om onduidelijke redenen ontslagen bij de universiteit. Daarna werd er jarenlang niets van hem vernomen - de explosie die hij veroorzaakte aan de Staalplaats haalde de kranten niet - totdat hij plotseling, in november 2019, uit het niets het grootste pokertoernooi van Nederland won. Goed voor een kwart miljoen, waar hij vervolgens de beurs mee opging. Aandelen, opties, crypto's, short gaan… Erna moest zich er nog eens nader in verdiepen, maar dat Schel z'n pokerwinst binnen een maand vertienvoudigde was haar helder.

In februari haalde een artikel van Schel de opiniepagina van de Volkskrant, onder de veelzeggende kop Hoe corona ook óns kan treffen. Destijds sloeg bijna niemand er acht op, maar inmiddels waren het profetische woorden gebleken. Dat, in combinatie met zijn investeringen in beschermingsmateriaal voor de zorg, maakte hem tot een veelgevraagde gast bij talkshows.

Gisteren zat hij daar nog, om zijn nieuwste publiciteitsstunt te promoten: een soort golftoernooi voor de zwaar getroffen sportsector. Ze hoorde het Jort Kelder nog vragen: ‘What's next voor Timo Schel?’

Hij had er ontwijkend op geantwoord. Erna vermoedde dat het ware antwoord Timo zelf nog zou verbazen. En haar misschien ook wel. Want als deze man daadwerkelijk de sleutel in handen had van haar toekomst, van de terugkeer naar haar oude normaal… hoe ver zou ze dan gaan om die te veroveren? Ze had al een geladen pistool gericht op een volstrekt onschuldige vrouw. En datzelfde wapen zat nu weer in haar tas. Nee, dit rare jaar haalde niet het beste in haar naar boven.

Daar was de poort dan eindelijk. Een hoog, statig hek, geflankeerd door twee grote zuilen met in één daarvan een intercom-systeem: deurbel, speaker en camera. Eén keer lang indrukken, besloot Erna.

Stilte. En toen, door het speakertje: ‘Ja?’

Erna herkende de stem direct van tv. 'Meneer Schel,' sprak ze gedecideerd, ‘Ik wil graag met u praten over tijd. Een heel specifieke tijd, liefst. 26 oktober 2019. De nacht van de explosie aan de Staalplaats.’

Wederom stilte, ditmaal gevolgd door: ‘Luister, interviews kunt u aanvragen bij mijn agent, dat staat duidelijk op de site vermeld. Ik heb het druk. Dag!’

Erna greep in haar tas. 'Maar meneer Schel, kijkt u hier even naar…' Ze pakte een dubbelgevouwen A4tje en vouwde het voor de camera open. Erop prijkte slechts een haastig met rode stift neer gekalkt cijfer: 1.

‘Is dit een grap?!’ klonk door de speaker, gevolgd door, nogmaals: ‘Ik heb het druk. Dag!’

‘Maar meneer Schel, ik denk dat u…’ begon Erma*** maar halverwege haar zin bevond ze zich plots in haar auto. Tien minuten verwijderd van de poort, aldus Google Maps. De zoveelste fluks. Erna beet op haar lip, sloeg op het dashboard en trapte vervolgens het gaspedaal wat harder in.

De vering van de auto had het zwaar te verduren, maar uiteindelijk duurde het slechts acht minuten voor ze opnieuw op Timo’s deurbel kon drukken. Ditmaal koos ze voor vijf keer bellen, kort achter elkaar.

Stilte. Lange stilte. Erna opende haar tas. Ze kon slechts hopen dat het afwijkende aanbel-ritme genoeg nieuwsgierigheid had gewekt om Timo toch even naar het intercom-schermpje te doen kijken. Immers: elke afwijking in de tijdlijn die hij niet zelf veroorzaakte, moest hem toch zeer verrassen. Ze haalde een nieuw A4tje tevoorschijn en toonde dat aan de camera. Deze met het cijfer 2.

Er volgde, wederom, een lange stilte. Erna spande haar spieren, in afwachting van weer een nieuwe fluks, en die agitatie klonk door in haar stem: ‘Meneer Schel, we kunnen dit blijven doen, we hebben alle tijd. Al heb ik op zich maar drie A4tjes b…’

Het verlossende BZZZT! van de poort onderbrak haar. Gretig duwde Erna hem open. Op een draf begaf ze zich naar het landhuis erachter.

***

‘Meneer Schel… U zult begrijpen dat…’

Timo Schel - kleiner dan hij had geleken op tv - bracht een uitgestrekte vinger naar zijn lippen. Erna gehoorzaamde en zweeg. Ze was nog aan het bekomen van de schrik, nog bezig de gigantische, grotendeels lege serre in zich op te nemen. De beveiliger, een kleerkast van zo'n 2 bij 2 meter die volgens zijn naamkaartje ‘Herman Dupré’ heette maar die door Schel werd aangesproken als ‘Moes’, had haar zojuist gefouilleerd en haar pistool overhandigd aan zijn baas, om daarna de kamer te verlaten. Het wapen bungelde onhandig uit de ondiepe zakken van Schels fel blauwe sportbroek. Die broek contrasteerde met zijn spierwitte polo en dito pet, waaronder vandaan de - nu duidelijk niet gestylede - ongetemde haardos stak.

Er stond een grote eiken tafel aan de andere kant van de serre, maar Erna’s aandacht ging uit naar de bijzondere installatie in het midden, waar Timo in was gaan staan. Een enorme halve bol, met aan Timo’s voeten een groenig gekleurd balletje en voor hem een groot, fijnmazig net waarop met een beamer een gedetailleerde virtuele golfbaan werd geprojecteerd.

Schel haalde zijn club naar achteren, hield hem daar een luttel moment vast… en zwaaide de kop krachtig doch sierlijk tegen de bal. Die schoot het net in en bleef daar onmiddellijk in vasthaken. Een computer berekende aan de hand van die impact razendsnel de baan die de bal zou moeten afleggen; het virtuele beeld zoefde naar die plek. Tegelijkertijd werd er een zwik aan cijfers geprojecteerd - snelheid, hoogte, hoek - die Schel gretig tot zich nam.

‘Het mooie van golf,’ sprak Timo gedragen, zijn blik gericht op de getallen, ‘is dat iedereen het, na wat oefening, een béétje kan. En iedereen die het een béétje kan, slaat af en toe een goede bal. Alleen in consistentie toont zich de ware meester.’

Hij legde de club neer en vervolgde, sneller en luider: ‘Of! Je doet gewoon oneindig veel pogingen, en de miskleunen, die draai je terug. Zoals ze in Amerika zeggen: if at first you don't succeed? Try, try, try, trytrytrytrytrytry, trytry, TRY AGAIN!’

Timo richtte zijn blik op Erna. Ze wilde iets zeggen, maar hij ratelde door: ‘Klinkt misschien vermoeiend… maar hé, ik neem na elke hole gewoon een dagje vrij! Niemand die het merkt. In de beleving van de toeschouwers zal in het uurtje of vier gepiept zijn. Toch heerlijk voor die mensen? Ze hebben al geen EK, geen Spelen, laat ze dan genieten van mij! Het record op achttien holes staat op 13 onder par… ik dacht daar min 18 van te maken. Opbrengst naar het goede doel, wat wil je nog meer!’

Timo maakte een klein huppeltje en het pistool viel nog net niet uit zijn zak. Erna sloeg hem met argwaan gade. In de auto had ze nog bedacht dat ze hem wilde vragen: waarom een pokertoernooi en dat gedoe op de beurs? Waarom zoveel moeite en gefluks, terwijl een simpel lotto-jackpotje haar in één klap 3 miljoen euro rijker had gemaakt? Maar ze snapte het nu. Het ging niet om het geld, althans: niet alleen. Iedereen moest denken dat Timo het echt verdiend had, met zijn superieure intelligentie en vaardigheden. In zekere zin was dat ook zo. Maar niet in de zin die iedereen dacht.

Timo's toon werd plots serieuzer. ‘Ik herkende je eerst niet, maar... Staalplaats 88. Erna de Loo, toch?’

Erna knikte verbaasd. De herinnering was niet wederzijds: voor haar was Timo één van de vele non-descripte eind-dertigers-begin-veertigers die een ruimte huurden in dat gebouw. Ongetwijfeld had ze hem ooit de hand geschud. Misschien was ze hem tegengekomen bij de stoppenkast, als er weer eens eentje doorgeslagen was; iets wat vaak gebeurde en waarvan Erna nu besefte dat zijn experimenten daar de oorzaak van waren geweest. Maar hij was niet blijven hangen in haar geheugen. Omgekeerd was Timo daarentegen precies het type dat de naam en toenaam onthield van elke bevallige jongedame die zijn pad kruiste.

‘Ja. Ik was aanwezig, die nacht van de explosie. Zat nog tot laat aan m'n scriptie te werken.’

‘Hmm ja. Dacht dat het gebouw leeg was. Trouwens meer een implosie, maar dat voert te ver om jou uit te leggen. Hoogstwaarschijnlijk kwam je daardoor in dezelfde Wignet-bubbel terecht als ik. Eh, sorry voor het jargon. Komt erop neer dat jouw aanwezigheid bij dit incident onze, tsja, gelijksoortige ervaring heeft veroorzaakt.’ Hij zuchtte theatraal. ‘Excusez. Niet mijn intentie.’

Timo pakte een bidon van de grond en nam een flinke teug, waarna hij vervolgde: ‘Enfin. Eén grote mislukking, dacht ik. Pas een dag later ontdekte ik dat het allesbehalve dat was. De tijdstroom was wel degelijk gevangen! Kon worden gemanipuléérd! En niemand merkte dat, behalve ik!’

‘En ik,’ mompelde Erna. Timo hoorde het niet, of sloeg er geen acht op. ‘Eén seconde, zo ver ging ik de eerste keer terug. Een fout, achteraf. Al gauw kwam ik erachter dat ik daardoor nooit verder terug zou kunnen dan dat, met mijn volgende sprongen.’

‘Fluksen,’ zei Erna. Dit keer hoorde Timo haar wel, maar begreep hij haar niet. ‘Pardon?’

‘Fluksen. Zo noem ik ze. De eerste waren inderdaad kort. Ik zat met m'n moeder aan de telefoon en die viel nogal in herhaling. Ik dacht even dat ze een beroerte kreeg. En daarna dacht zij dat van mij.’

‘Ja, vreselijk, vreselijk,’ zei Timo met een zeer onoprechte toon van medeleven. In de periferie van haar blik zag Erna intussen dat de beveiliger in de deuropening was komen te staan. Ze had hem nog altijd geen woord horen spreken, maar zijn vragende blik richting Timo werd beantwoord met een kort, zakelijk: ‘Ja bedankt Moes, je kunt gaan.’ Een opmerkelijk bewijs van vertrouwen, besefte Erna. Moes keerde zwijgend om en vertrok.

Het geveinsde meeleven keerde direct terug in Timo’s stem: ‘Dat moet een rare ervaring voor je zijn geweest! Inmiddels kan dat niet meer hoor, zo kort. Als je minder dan vijf seconden terug wilt, dan weigert het ding dienst. Welbewust ingebouwd. Vertraginkje, beveiligingetje. Veel te gevaarlijk, zulke korte loops.’

Het ding, dacht Erna. Nu komen we ergens. Maar ze liet Timo nog even praten. ‘En vrij snel daarna ging ik natuurlijk dat pokertoernooitje spelen… Joh! Soms speelde ik één en dezelfde hand wel op vijf verschillende manieren!’ Hij sloeg zijn hand voor zijn mond. ‘God, dat waren een hoop sprongen bij elkaar!’ Een glimlach. ‘Een hoop “fluksen”, ha! Die hou ik erin. Fluksen! Kostelijk.’

‘Jaja, fluksen,’ onderbrak Erna hem nu toch. ‘Eerst dacht ik dat jij ze gewoon net als ik ervoer, en er gewoon wat… slimmer gebruik van maakte. Maar dat kon bijna niet. Er zat een patroon achter. Een plan.’

Timo zette een stap in haar richting en klonk ineens geestdriftig. ‘Oh maar de mogelijkheden zijn eindeloos! Dat met die mondmaskers, joh, dat is nog maar het begin. Het bleek een gouden greep hoor, om eens een half jaar niet terug te reizen. Vooruit te kijken zeg maar, naar hoe de boel zich zou ontwikkelen. Nou, dat escaleerde lelijk, haha! Uitstekende omstandigheden om tot visionair bestempeld te worden. Maar welbeschouwd ben ik nog geen jaar bezig, al voelt het als bijna twee. Dit golf-gebeuren is leuke spielerei, maar ik wil bijvoorbeeld ook nog eens een keer een nummer één hit scoren. Met een briljant liedje dat anders pas jaren later bedacht zou worden!’ Hij gaf haar een vette knipoog. ‘Wil je in m'n bandje?’

Erna negeerde zijn onzin. Haar maat was behoorlijk vol. Ze zei slechts één woord: ‘Hoe?’

Wederom klonk een theatrale zucht, gevolgd door een tweede teug van de bidon, die gepaard hing met een verveeld gebaar richting de eikenhouten tafel. Erna stapte er aarzelend op af.

Op de tafel bleek een metalen apparaat te liggen. Het had de grootte en grove vorm van een reiskoffer, inclusief handvat, maar dan samengesteld uit provisorisch aan elkaar gelaste stukken staal. Van links naar rechts staken er vier grote draaiknoppen uit, vermoedelijk afkomstig van een oude stereo-installatie. Om de knoppen heen waren streepjes gezet, er bovenop zaten grijze stukjes ducttape met in balpen een letter: een S op de meest linkse knop, op de andere respectievelijk M, U en D.

Timo lachte cynisch. ‘Tadaa! De gehele vierde dimensie, gevangen in een krakkemikkige roestvrijstalen doos. Tuurlijk, ik had het liever in een racecar gepropt, maar het kostte me al genoeg moeite om de boel überhaupt verplaatsbaar te krijgen. En my god, het afstellen van die knoppen, wát een gevogel was dat zeg.’ Hij voegde er sardonisch aan toe: ‘Maar goed. Ik had de tijd.’

Terwijl Erna het probeerde te bevatten, dat bizarre ding daar op die tafel, vervolgde Timo: ‘Ik laat nooit iemand anders alleen met die koffer. Er mag niemand aanzitten, for obvious reasons. Ze hebben zelf niet eens door wat ze doen, wat er gebeurt! En voor je het weet… nou ja. Jij hebt ‘t wél door, dus voor jou maak ik - eenmalig! - een uitzondering. Lichte tikjes hè! Ze draaien alleen tegen de klok in, want we kunnen alleen terug in de tijd! En doe maar de M, of de S. Liever niet de U, of de D… dan zijn we verder van huis. Letterlijk, in jouw geval.’

Natuurlijk, bedacht Erna: seconden, minuten, uren, dagen. Ze besloot zich vooralsnog aan Timo's instructies te houden en draaide de M-knop een paar tandjes.

Er gebeurde niets. Een seconde of vier: niets. En toen***

***stond ze ineens aan de andere kant van de kamer, precies daar waar ze enkele minuten eerder al was. Timo daarentegen had ineens de bidon weer aan z'n mond. Daar schrok ie zelf ook van: hij proestte het water uit.

Ze waren precies naar het moment van die eerste slok geflukst! Een grenzeloos geluksgevoel overspoelde Erna. Dus dít rare apparaat veroorzaakte de fluksen, en alleen zij en Timo ervoeren die. Na zich meer dan een jaar de speelbal van omstandigheden te hebben gevoeld, had ze eindelijk weer controle over haar leven ervaren. Ook al was het maar een moment.

Gretig en onnadenkend holde Erna in de richting van de tafel en de koffer… maar Timo stopte haar met een simpele klik van het pistool. ‘Uh-uh. Eenmalig hè!’

Erna verstijfde. Het besef was inmiddels gekomen: ze zou er niet toe in staat zijn om Timo te vermoorden, zelfs al zou ze het pistool - of de golfclub - te pakken krijgen. Maar ze wist ook dat Timo háár wel van het leven zou kunnen beroven, als hij dat noodzakelijk achtte.

Eén ding wist Erna echter het meest zeker: er was geen weg terug. Stilletjes naar huis gaan en haar lot voor de rest van haar leven ondergaan, dat was geen optie meer. ‘Oké.’ zei ze gedecideerd, ‘Maar hoe nu verder?’

Timo stopte hij het pistool terug in zijn zak, maar bleef het wel vasthouden. Hij stapte richting de tafel en grijnsde een manische grijns. ‘Oh ik heb zóveel ideeën, Erna! Radertjes draaien superfast nu! Ik heb een glásheldere visie op hoe we verder moeten, als mensheid! Die bosbranden, dat virus, de polarisatie... Er komen meer calamiteiten aan, fílteringen. En ik weet als geen ander wie er toekomstbestendig is… en vooral ook wie niet.'

Een rilling ging door Erna's lijf. Je hoefde geen Amerikanistiek te studeren om dit soort machtswellustige taal uit de mond van een sociopathische narcist diep verontrustend te vinden... maar het hielp niet.

Ineens was Timo's toon poeslief: ‘Maar jij, jij gaat zeker mee naar die toekomst! Natuurlijk!’ Zijn toon wisselde weer, nu naar ronduit larmoyant. ‘Weet je, iedereen roept maar dat het zo'n “rare, eenzame tijd” is, maar dat virus, dat schept júíst een band. Iedereen in dezelfde schuit! Nee, míjn situatie is véél eenzamer. Ik kon mijn vondst met niemand delen.’ Triomfantelijk: ‘Tot nu!’ En ten slotte kinderlijk enthousiast: ‘Kom, we gaan iets leuks doen samen!’

Erna zweeg. Ook in haar hoofd draaiden radertjes, maar de hare draaiden dol. Was ze voor eeuwig gevangen in een tweespel met een megalomane maar briljante gek? Haast verdoofd zag ze hoe Timo naar de koffer op tafel liep. Met een zwiep zette hij het ding rechtop voor zich neer, terwijl zijn andere hand op het pistool bleef rusten.

‘Moes! Ik heb me bedacht. Blijf nog even,’ zei Timo tegen zijn beveiliger, die juist op dat moment opnieuw in de deuropening was verschenen - ditmaal buiten Erna’s blikveld, gefixeerd als ze was op het pistool. Timo glimlachte verontschuldigend. ‘Hoor mij nou. “Moes-ik-heb-me-bedacht!” Alsof ik hem in de huidige tijdlijn al naar huis gestuurd heb! Weet Moes veel!’ Een bulderlach volgde. Moes liep naar hen toe en ging pal naast zijn baas staan.

Erna kookte van frustratie. Maar ze bleef zwijgen, in de volle overtuiging dat Timo ieder moment zou kunnen gaan mansplainen wat hij voor ‘leuks’ hij precies in gedachten had.

‘Zie je, Erna,’ begon Timo inderdaad, ‘Ik heb regelmatig nagedacht over wat ik zou doen als ik een lotgenoot zou treffen, iemand waarmee ik mijn geheim zou kunnen delen. En ik bleef steken op één gedachte: de dood! Ik heb geëxperimenteerd, natuurlijk. Wondjes en wonden, afgehakte vingers. Verdovende middelen, vergif. Allemaal gereset, geheeld, verwijderd… weggeflukst - ha! - als sneeuw voor de zon. Dus ik ben ervan overtuigd dat dat met de dood ook gebeurt.’

Erna wierp een blik op Moes, om zijn reactie te peilen op wat voor een buitenstaander toch een volkomen onbegrijpelijke woordenreeks moest zijn. Maar er was geen respons zichtbaar. Mogelijk was Moes even stoicijns als Wijnand, of hield hij er eenzelfde onkreukbare professionaliteit op na als mevrouw van Putten. Maar waarschijnlijk kende Moes simpelweg zijn plaats, of zijn beperkingen, en deed hij geen moeite om de woorden van zijn baas te doorgronden.

Timo vervolgde. ‘Oh ik ben zo nieuwsgíérig, Erna! Tuurlijk, wetenschappelijk gezien is de dood niets anders is dan… nou ja, niets. Maar ik wil het erváren! En dat kán nu. Al wil ik wel eerst zeker weten dat het goed afloopt...’

Erna snapte het plan. ‘Je wilt dat ik je terughaal uit de dood met dat ding?'

Timo klapte in zijn handen. ‘Juist! Maar! Eerst andersom.’ Hij trok het pistool. Een vlam, een harde knal en een immense pijnscheut later werd alles zwart voor Erna's ogen***

***en daar stond ze weer. Oog in oog met Timo. En met Moes, die zich net op dat moment naast zijn baas voegde.

‘Yes!’ riep Timo, ogenblikkelijk vaststellend dat Erna weer helemaal de oude was. ‘Zie? Daar ben je weer. Ik had gelijk! Gelukkig maar: zou toch eeuwig zonde zijn geweest als ik mijn enige lotgenoot meteen alweer kwijt was geraakt.’ Hij boog naar haar toe met een verwachtingsvolle blik. ‘En? Hoe was het?’

‘Fan-tas-tisch! Oh Timo, het was zo mooi! Dankjewel voor deze ervaring! Ik zag een tunnel van licht en mijn hele leven in een flits en bla.. bla… BLA!’ Er kwam nog net geen stoom uit Erna's oren. Ze had in weinig dingen minder zin dan het bespreken van haar bijna-dood-ervaring met de man die haar daar zo abrupt in had gestort.

Weer een bulderlach. ‘Fair enough! Je hebt recht op énige boosheid. Je wordt immers niet iedere dag door je kop geschoten.’ Met een schertsende pruillip: ‘Dan neem ik zelf wel een kijkje.’

Timo zette het pistool tegen zijn slaap. Een heftige rilling ging door Erna’s lijf. Ook in de ogen van Moes verscheen een geshockeerde blik. ‘Meneer Schel?’ zei hij confuus, zijn stem een volle twee octaven hoger dan Erna had verwacht.

‘Luister goed Moes.’ sprak Timo traag en luid. ‘Baasje doet een goocheltrucje, maar daar merk jij verder helemaal niks van. Ben je zo vergeten, komt goed, máár! Dan moet je wel zorgen dat die meid daar, metéén nadat ik de trekker overhaal, aan een knop van die koffer draait. En níet de meest linkse. Sterker nog: doe maar de meest rechtse.’ Hij richtte zich tot Erna voor een korte terzijde: ‘We kunnen nooit verder terug dan de laatste sprong. Fluks. Whatever. Dus als je aan die Dagen-knop draait, dan gaan we maximaal terug, naar dat moment van daarnet. Dat jij fris en fruitig uit de dood opstond.’ Hij wendde zich weer tot Moes, zijn toon weer scherp. ‘Zit ze aan een andere knop, dreigt ze ook maar een moment aan een andere knop te zitten dan die meest rechtse, Moes? Dan sla jij haar tot... Enfin.’

Timo, het pistool nog steeds tegen zijn slaap gedrukt, keek Erna strak aan. Met zijn vrije hand draaide hij de koffer om, zodat ze recht voor de knoppen stond, en hij stapte naar achteren. Timo gaf een knik in de richting van Moes, die gehoorzaam terug knikte. Timo gaf een knik in de richting van Erna. Ze deed er een moment langer over, maar ook Erna knikte terug.

Timo zette nog een stap naar achteren… en haalde toen de trekker over. De harde knal deed zowel de beveiliger als de studente Amerikanistiek terugdeinzen. Het levenloze lichaam wankelde een seconde, als een marionet waarvan de bespeler zojuist de touwtjes had losgelaten, en zakte ineen.

Moes stond trillend op zijn benen. Hij keerde zich af van het levenloze lichaam van zijn baas en wendde zich tot Erna. ‘Rechterknop!’ schreeuwde hij.

Erna knielde voor de koffer zodat ze goed bij de knoppen kon. ‘Geef… geef me even...’ stamelde ze, met nauwelijks gespeelde emotie. Het verbaasde haar hoe snel de kleerkast zich had herpakt, maar niet hoe loyaal hij bleef aan dat hoopje mens voor hen op de grond. Hij begreep ongetwijfeld geen snars van de redenering achter het relaas van Timo, maar het was glashelder dat hij diens laatste opdracht tot op de letter zou uitvoeren. Als Timo hém aan die knop had laten draaien, als hij dat beetje extra vertrouwen had durven hebben, dan had hij zijn bijna-dood-ervaring al lang tot uitvoer kunnen brengen. Kennelijk zat het erg diep geworteld, dat principe om nooit iemand anders aan de koffer te laten zitten. Moes mocht voor halfslachtige stok achter de deur spelen, meer niet.

Waarom had Timo háár die knoppen dan wel toevertrouwd? Een vrouw die hij niet kende? Bizar genoeg kon Erna zijn verwrongen logica - dat zij ook de gevolgen ervoer, dat ze zelfs zijn enige lotgenoot en geestverwant in het universum was - wel volgen. In zijn zelfoverschatting kon Timo zich gewoon niet vóórstellen dat juist zij hem in de steek zou laten, en in de euforie van het moment was een inschattingsfout gauw gemaakt. Niettemin had Timo Schel, hyper-intelligente Timo Schel, toch wel gesnapt dat die instructies aan Moes…

‘Rechterknop!’ herhaalde Moes luid.

‘Geef me even!’ herhaalde Erna. Er welden tranen op in haar ogen. Het was duidelijk wat haar te doen stond. Haar rechterhand ging richting de D-knop. Ze beet op haar onderlip, verzamelde kracht. Wachtte nog een seconde. En nog een. ‘Kijk Moes,’ zei ze ten slotte, nu ook haar linkerhand uitstrekkend naar het apparaat, ‘als ik aan déze knop draai…’ De linkerhand kwam tot rust op de S-knop… en die draaide ze tegen de klok in, een tikje of zeven.

Moes kon onmogelijk bevatten wat dat betekende, maar hij voelde feilloos aan dat het foute boel was. Een flagrante overtreding van Timo’s instructies. Met uitgestrekte arm sprong hij op Erna af, terwijl zij haar zin af maakte: ‘...dan weet jij. Daar. Niks. Meer***’

‘***Van.’ Het laatste woord mompelde ze, in reeds teruggeflukste staat. Haar armen langs haar lijf, het ontzielde lichaam van Timo Schel voor haar, de koffer met de draaiknoppen naar haar toe gericht. En Moes, trillend, de blik op Erna gericht, schreeuwend met die veel te hoge stem: ‘Rechterknop!’

‘Oké, oké!’ zei Erna, en ze gaf subiet een flinke draai aan de D-knop. Er gebeurde niks. Het vertraginkje, beveiligingetje deed zijn werk: de vorige fluks was zo kort geleden dat het apparaat dienst weigerde. De fluks bleef uit.

Moes keek confuus. Nu kwam het op Erna's acteertalent aan. ‘Er gebeurt niks! ER GEBEURT NIKS!’ jammerde ze, wanhopig aan de knop draaiend. Moes begon nog harder te trillen. Even wilde hij zijn arm naar de koffer uitstrekken, maar iets hield hem tegen. Ongetwijfeld had Timo hem vele malen op het hart gedrukt nooit, maar dan ook nooit aan dat apparaat te komen. Voor Erna gold die conditionering gelukkig niet, dus***

***volgende poging. ‘Luister, Herman.’ zei Erna geëmotioneerd. ‘Wij zijn geen vijanden. Misschien is dit een trucje. Dan staat Timo zo op! Of niet. Ik weet het ook niet! Maar ik weet wel: dit hoeft jouw leven niet te verpesten. Ga weg, ga hier snel vandaan.’ Ze voegde eraan toe: ‘Je hebt twee jonge dochters, Herman. Ga naar ze toe!’

Bingo. Het was pas haar derde gok, maar ze zag onmiddellijk in z'n ogen dat deze correct was. Slechts drie korte fluksen waren nodig geweest, om het juiste geslacht en aantal van Moes z’n kinderen te raden. Maar goed dat ie een naamkaartje had; ‘Herman’, dat had ze vermoedelijk nooit geraden.

Moes stond op, wierp een blik op Timo en een blik op Erna... en zette het op een lopen. De serre uit. Het huis uit. De poort door. Erna keek hem kort na door het raam. Niet veel later zou ze dezelfde route afleggen. Naar haar auto. Met de koffer.

***

‘Oh, Trump zal zeker verwarring gaan zaaien ja. Want Jort, ik probeer verder te kijken dan alleen morgen. Ik blik zelfs al vooruit naar 6 januari 2o21. Onthou die datum: dán moet het congres de verkiezingen definitief goedkeuren. Certificeren, normaliter een formaliteit. Maar als Trump inderdaad onrust blijft stoken, zijn meest loyale aanhang blijft ophitsen... tja, dan kan dat een spannende dag worden. Om niet te zeggen: een zwarte dag.’

‘6 januari dus? Staat genoteerd. We gaan het zien!’

***

‘De beste wensen voor 2021! Mag het nog? Het gaat goed met je, hè? Althans, long time no see... met mijn beroep is dat meestal een goed teken! Ach, mijn kleindochter liet zelfs een filmpje met je zien op de iPad! Jouw optreden van november, bij Kelder op tv, heel vernuftig afgewisseld met nieuwsbeelden van de verkiezingen en van het capitool en zo. En dan op het eind stond er: All Hail Ernadamus! In plaats van Nostradamus!’

‘Oh echt? Wat grappig!’ Erna had die YouTube-video natuurlijk al van iedereen doorgestuurd gekregen. Maar het laatste wat ze wilde was Wijnands enthousiasme ontmoedigen, hem het idee geven dat iets wat voor hem toch enorm cutting edge moest zijn, eigenlijk oud nieuws was. Ze dirigeerde hem intussen langs de verhuisdozen naar haar bank.

‘Sorry, het is nog niet helemaal af. Maar je bent de eerste die hier te gast is! En ik heb nóg een primeur voor je…’

Op de salontafel prijkte een object dat nog even verborgen was onder een flets rood tafellaken. Maar al snel trok Erna het doek eraf, met de flair van een ouderwetse goochelaars-assistente.

Onder het laken kwam een metalen koffer vandaan die voor haar inmiddels overbekend was. Wijnand moest logischerwijs meer moeite doen om dit bizarre voorwerp te identificeren. Hij keek ernaar met een gebiologeerde blik, alsof hij het aan het kraken was, aan het ontcijferen als één van zijn speeltjes. ‘Erna… wat… is dit?’

Eindelijk, dacht Erna. Maar voordat ze aan haar uitleg kon beginnen, ging de deurbel. Verstoord liep ze naar de intercom. Op het schermpje verscheen een gezicht dat ze de afgelopen maanden vaak had gezien: rechercheur Laila Westerman. Erna zuchtte. Ze drukte het spreek-knopje in en zei, met gespeelde opgewektheid: ‘Laila, blijf daar! Ik kom naar beneden.’ Ze stak snel even haar hoofd om de hoek van de kamerdeur om tegen Wijnand te zeggen: ‘Ik moet dit héél even afhandelen. Don’t move, ik leg alles uit!’

Erna spoedde de drie trappen af naar de begane grond. Ze sloeg de laatste twee treden van de parterretrap zelfs over, met een sprongetje. Op dat moment kon ze onmogelijk weten dat ze juist die treden intiem zou leren kennen.

Met een zwaai trok ze de voordeur van het complex open. ‘Laila, ik heb bezoek, dus… is het belangrijk?’

Ze zag nu pas dat rechercheur Westerman volledig in burger was.

‘Niet per se belangrijk, maar ik wilde het je toch even persoonlijk melden: we sluiten het dossier.’

Erna knikte. Hoewel ze nooit echt gedacht had dat ze zou opdraaien voor de dood van Timo Schel, voelde het toch als een opluchting. ‘Zelfmoord dus?’

‘Inderdaad. Jouw verklaring komt vrijwel volledig overeen met dat van de heer Dupré. Je was bij Schel op bezoek. Hij maakte een warrige indruk, sloeg onbegrijpelijke taal uit, confisceerde jouw pistool… en daarmee heeft hij zich, enige tijd na jullie beider vertrek, van het leven beroofd. Ook het forensisch onderzoek wijst in die richting.’

‘Heel vreselijk allemaal. Maar fijn dat we het achter ons kunnen laten.’

‘Daar ben ik ook blij om,’ zei Laila, en plots ontstond om haar mond een flauw glimlachje. ‘Al vraag ik me nog steeds af hoe jij aan die wapenvergunning komt. En waarom je dat wapen meenam naar een middagje bijpraten bij een oude kennis.’

Erna haalde haar schouders op. ‘Ik kom niet verder dan: gekke tijden. Het was een lang, raar jaar.’ Ze gebaarde richting het trappenhuis, een weinig subtiele herinnering aan haar bezoeker. ‘Was dat het?’

Laila’s glimlachje werd opmerkelijk minder flauw. ‘Misschien kun je me dat ooit nog eens haarfijn uitleggen,’ zei ze warm, ‘onder het genot van een kop koffie? Of een glas wijn?’

Een glimlach terug was het minste wat Laila verdiende, vond Erna. ‘Misschien,’ zei ze mysterieus. ‘Je hebt m'n nummer. En m'n adres. En tientallen pagina's aan getuigenverklaringen.’

Erna sloot langzaam de voordeur en liep richting de parterretrap. Ze overwoog Laila’s aanbod. De glimlach was niet van Erna’s gezicht verdwenen; dat was alvast een goed teken. Maar, sprak ze met zichzelf af terwijl ze rap de traptreden besteeg, áls ze koffie zouden gaan drinken - of wijn - dan geen trucjes. Geen gefluks. Dat ze Laila tot nu het idee had gegeven dat ze soulmates waren die elkaars zinnen af maakten, tja. Dat was misschien niet zo netjes, maar gedane zaken nemen geen keer. Althans, deze niet. Het was een middel tot een doel geweest, een noodzakelijk kwaad. Vanaf nu***

En toen bevond Erna zich plotseling weer onderaan de parterretrap. Een fluks. Eigenlijk wist ze diep van binnen meteen wat er aan de hand was, meteen wat dit betekende. Maar de ontkenningsfase uitte zich in het stug blijven bestijgen van de trap. Een tweede keer. Een derde keer. Een vierde keer. Steevast in hetzelfde tempo, dus steevast op hetzelfde punt die fluks, een seconden of tien later, terug naar de onderste treden.

De overige rouwfases passeerden daarna razendsnel de revue. Woede, om die nieuwsgierige Wijnand, die met z'n grijpgrage fröbel-vingers niet van die linker draaiknop af had kunnen blijven, en die - onwetend en ononderbroken - die neiging nu zou blijven hebben. Eenmaal, andermaal, oneindig vaak.

Marchanderen, de ijdele hoop dat ze nog iets naar boven zou kunnen schreeuwen, of misschien naar de buitenbel zou kunnen rennen, op de één of andere manier toch nog zou kunnen ingrijpen, om de eindeloze cirkel te doorbreken.

Verdriet. Moegestreden, zittend en uitblazend op die onderste twee treden van de parterretrap, kwam de ondeelbare smart. Het deprimerende besef dat Timo Schel gelijk had, dat je nooit iemand alleen moest laten met die koffer, vooral als die geen fluksen ervoer. De eeuwige spijt, dat ze Wijnand niet minimaal net zo bits en dwingend had toegesproken als Timo had gedaan bij Moes.

Alleen de acceptatiefase liet nog op zich wachten. Maar goed. Ze had de tijd.

Spiegeltijd

Jan van Gorkum

Ik had altijd gedacht dat het in de herfst zou gebeuren. Geen idee waarom. Gewoon een onderbuikgevoel dat soms opspeelde. Als een duveltje uit een doosje sprong het tevoorschijn op onverwachte momenten. Het zou gebeuren op een nacht in oktober, wanneer er geen blad meer aan de bomen hing en de regen met bakken uit de lucht viel.

Waarschijnlijk een gedachte die was ingekleurd door wat ik in films had gezien. Daar gebeurde het altijd op een regenachtige nacht, ergens in het najaar. Iemand lag in bed naar het plafond te staren terwijl takken tegen het dak ritselden, niet wetend dat er slecht nieuws op komst was.

Een regenachtige oktobernacht was het uiteindelijk niet. Het gebeurde op een warme avond in juli met een heldere sterrenhemel waarop het kwik nog steeds boven de twintig graden stond. Op die avond – 23 juli om 23.32 uur stipt – kreeg ik iets te zien wat ik nooit had mogen zien, gevolgd door de boodschap dat mijn dagen waren geteld.

En het was mijn eigen domme schuld. Dankzij een obsessieve zoektocht waarin ik mezelf compleet had verloren. De enige reden dat ik dit nu opschrijf, is dat ik mensen met een soortgelijke zoektocht op andere gedachten hoop te brengen. Soms heb je het niet in de gaten dat je bent verdwaald en iets zoekt wat je beter niet kunt vinden. Als je zo’n persoon bent, kun je beter van een lotgenoot horen dat het zinloos is. Je bent niet de enige en je zult vrees ik niet de laatste zijn die alles op alles zet om het te vinden. Ik heb het ook gedaan en het heeft me op zijn zachtst gezegd niet gelukkiger gemaakt.

Voordat ik het over die avond in juli ga hebben, zal ik eerst over de aanloop ernaartoe vertellen. Geen vrolijk verhaal, maar wel een verhaal dat hopelijk verklaart waarom ik aan mijn zoektocht ben begonnen.

Ik was vijfendertig, gelukkig getrouwd en de trotse vader van Emma en Hannah, twee meiden van vier en twee die net zo mooi, slim en koppig waren als hun moeder Fleur. Ik werkte als wiskundeleraar op een middelbare school en Fleur werkte op een andere school als docent Engels. We konden aardig rondkomen, maar het was geen vetpot. De werkdruk was vrij hoog op beide scholen en de klassen werden steeds groter. Vooral dat laatste vrat energie. Toch gingen we meestal met plezier naar ons werk en hadden we zelden ruzie met elkaar.

De ochtend van de dag waarop alles in elkaar stortte, was een uitzondering op de regel. Die ochtend hadden Fleur en ik ruzie. Ik kan me niet meer herinneren waar het precies over ging, volgens mij iets onbenulligs. Wat ik me wel nog kan herinneren, is dat ik de ruzie afkapte door te zeggen dat ze niet zo moest zeiken. Dat waren mijn laatste woorden voor ik vertrok. En de laatste keer dat ik Fleur en mijn dochters levend zag.

Ik was die middag bezig met het opruimen van mijn lokaal toen ik om 15.51 uur werd gebeld door de politie. Een agent vertelde me dat er een ongeluk was gebeurd bij het plaatselijke winkelcentrum. Een gebouw van vier verdiepingen, met een supermarkt waar Fleur en ik altijd onze boodschappen deden. Er waren twee doden gevallen en een zwaargewond slachtoffer.

Er viel een korte stilte aan de andere kant van lijn. Even was er niets anders te horen dan zacht geruis. Een stilte die verschrikkelijk was en die ik gebruikte om te gaan zitten. Ik was misselijk aan het worden.

De agent aan de telefoon schraapte zijn keel en vervolgde zijn verhaal. Er stond al weken een enorme steiger van twaalf meter hoog naast de ingang van het winkelcentrum. Van een bouwbedrijf dat de gevel had opgeknapt. De steiger werd die middag afgebroken en er was iets misgegaan met een steigerplatform. Een zwaar, rechthoekig onderdeel waarop men staat te werken. Die was over een reling gegleden bij het loskoppelen en langs de steiger gevallen, tien meter omlaag. Hij kwam neer bij de uitgang van het winkelcentrum, waar op dat moment net een paar bezoekers liepen: Fleur en de kinderen.

Fleur en Hannah waren op slag dood en Emma was zwaargewond naar het ziekenhuis gebracht. Het nieuws moest drie keer verteld worden, omdat ik het niet wilde geloven. Het klonk als een slechte grap. Iedere keer dat de agent geduldig en begripvol het verhaal opnieuw vertelde, voelde ik hoe mijn lijf verder verstijfde en kouder werd. Mijn lichaam besefte eerder dat het waar was dan mijn hoofd.

De uren die volgden in de wachtkamer van het ziekenhuis waren zenuwslopend. De tijd kroop voorbij en ik zweefde continu tussen hoop en vrees. Beelden van Fleur, Emma en Hannah spookten door mijn hoofd, spelend in de achtertuin en gillend van plezier. Ik kon me niet voorstellen dat ik die gezichten nooit meer levend zou zien en barstte steeds in tranen uit na ieder beeld dat opdoemde.

Om 20.02 uur kwam een uitgeputte arts met lood in de schoenen me vertellen dat Emma het niet had gered. Ze was door inwendige bloedingen overleden. Ik weet nog dat ik knikte, de arts bedankte voor wat ze hadden geprobeerd en toen ging het licht uit. Ik verloor het bewustzijn en viel als een zak aardappelen op de grond. Dat was het einde van mijn gezinsleven.

Wat ervoor in de plaats kwam, was een periode die ik zelf als troebel zou omschrijven. Voornamelijk doordat het ellendige jaren waren waarin ik me volledig op mijn werk stortte en kampte met depressies. Ik joeg iedereen weg die me probeerde te helpen. Mijn ouders, de familie van Fleur en de paar vrienden die ik had. Ik wilde geen hulp en alle contact verwaterde. Er is niets hopelozer dan een depressieve weduwnaar die niet geholpen wil worden en uiteindelijk verlies je daardoor iedereen die je nog wel hebt. Slechts een kwestie van tijd.

Werk was een toevluchtsoord geworden. Een plek waar ik niet aan Fleur, Emma en Hannah hoefde te denken. De werkdruk was nog steeds hoog en ik nam nog meer hooi op mijn vork. Naast dat ik huiswerkbegeleiding ging geven, gaf ik me ook op voor allerlei buitenschoolse activiteiten waar begeleiders voor nodig waren en ik richtte een wiskundeclub op. Die groeide gestaag en ging meedoen aan landelijke wedstrijden. Daardoor had ik in de weekenden ook vaak iets te doen.

Het werkte alleen averechts. Hoe harder ik werkte, hoe erger de stiltes waren als ik thuiskwam in een leeg huis en alleen was met mijn gedachten. Dan verschenen de beelden weer van Fleur en de kinderen. Tijdens alledaagse handelingen. Onder het koken, tijdens het klussen of terwijl ik tv probeerde te kijken.

Ik kwam die periode moeilijk in slaap, maar eenmaal vertrokken was ik compleet van de wereld en sliep ik zonder te dromen. Doordat ik uitgeput was. De duisternis slokte me simpelweg op, de volgende ochtend gingen mijn ogen open en begon het allemaal opnieuw.

Vijf jaar leefde ik op die manier en bereikte mijn échte dieptepunt. Een dieptepunt waarbij een getal mijn leven redde. Alhoewel redden achteraf gezien openstaat voor discussie. Ik twijfel er zelf soms over in ieder geval.

Getallen vond ik altijd al interessant – ik was niet voor niets docent wiskunde – maar de obsessie begon na een poging om uit het leven te stappen, vijf jaar na het ongeluk. Rond mijn veertigste verjaardag. En ik ben blij dat die poging niet gelukt is. Wanneer ik niet kan slapen en lig te piekeren, ben ik daar het meest dankbaar voor. Dat ik nog leef en niet al op die andere plek ben. In de rode wereld.

Ik had na vijf jaar besloten dat het welletjes was geweest. Dat wegvluchten in werk zou ik niet eeuwig volhouden. Het vulde de leegte niet op die was ontstaan. Alles voelde zinloos. Ik kon mezelf beter maar te pletter rijden tegen een boom. En ik wist precies welke boom dat moest zijn. Een kolossale eik die vlak langs een provinciale weg stond waar ik elke dag langsreed op weg naar mijn werk. Ik zou het gaspedaal intrappen, op de massieve eik afsturen en dan zou ik bij Fleur en de kinderen zijn. Of gewoon niet meer hier. Beide opties leken me beter dan het alternatief.

De rit over de provinciale weg zie ik nog glashelder voor me. Het was op een maandagavond en de zon was bijna verdwenen. Alleen een vage, rode lijn was nog zichtbaar aan de horizon. Het geluid van de auto hoorde ik bijna niet meer. Mijn harte klopte in mijn keel op het moment dat ik de boom in de verte zag verschijnen. Ik greep het stuur steviger vast en trapte het gaspedaal in. De wereld buiten gleed in een wazige gloed voorbij, maar sommige dingen bleven in korte flitsen scherp zichtbaar. Kilometerpaaltjes. Wilde bloemen die langs de berm groeiden. En de eik, die ineens heel dichtbij was en hoog boven de auto uittorende. De gedachte dat het snel voorbij zou zijn zorgde voor opluchting in mijn hoofd.

Dat gevoel verdween abrupt toen ik het reclamebord zag. Het was een groot bord van een investeringsmaatschappij, dat succesvolle jaren promootte waarin het bedrijf prijzen had gewonnen. Ik reed er met honderdtwintig kilometer per uur langs, maar de cijfers die ertoe deden zag ik haarscherp. Ze staan nog steeds op mijn netvlies. Het waren cijfers in een elegant en vetgedrukt lettertype en ze vormden een getal: het geboortejaar van mijn oudste dochter. Emma.

Zodra ik het getal zag – slechts een fractie van een seconde goed zichtbaar – gaf ik een ruk aan het stuur naar links en trapte op de rem. Hierdoor knalde de auto niet frontaal maar zijwaarts tegen de grote eik met gierende remmen. De passagierskant van de wagen ving de klap op, deukte in met een oorverdovend kabaal en de ruiten sprongen kapot.

Wat betreft mijn eigen lichaam viel de schade relatief gezien mee. Ik hield er een hersenschudding aan over en een gebroken been. Metalen platen houden sindsdien mijn rechteronderbeen bij elkaar. Het had erger gekund, maar dankzij airbags en mijn gordel bleef erger leed me bespaard. En ja, ik weet hoe het klinkt. Ik wilde er een eind aan maken, maar had besloten om wel mijn gordel om te doen. Te idioot voor woorden. Een automatische handeling die ik waarschijnlijk had gedaan zonder erbij na te denken. Of misschien was er iets in mij dat toch niet zo happig was om te ontdekken wat er na dit leven nog meer te beleven viel.

Het zien van het geboortejaar van mijn dochter redde mijn leven en sindsdien vielen getallen me steeds vaker op. Op straat, online, op het werk. Overal waren getallen. Dat waren ze altijd al natuurlijk, maar nu zag ik ze pas écht. Ze leken tegen me te praten. In een gecodeerde taal die ik niet snapte. Dat gevoel kreeg ik steeds sterker.

Ik raakte bezeten door getallen. Numerologie werd een obsessie. Iets wat veel mensen zweverige onzin vinden. Als je net zo wanhopig bent als ik op dat moment was, grijp je echter alles aan wat nog betekenis kan geven. Een sprankje hoop ergens aan de horizon, waar je alles voor over hebt om het te bereiken.

Uiteraard was ik in het begin ook sceptisch over numerologie. Het blijft een vorm van waarzeggerij en je kunt alle getallen die je pad kruisen opvatten als een goed teken of ze als onbelangrijk beschouwen als de boodschap je niet aanstaat. Meestal zijn de betekenissen gekoppeld aan herhalende en spiegelende getallen.

Getallen die zich herhalen zijn onschuldig. 1010, 1111, 1212, enzovoorts. Je hoeft alleen maar te googelen en je vindt een stortvloed aan betekenissen die religies en numerologie eraan hebben gegeven. De meeste betekenissen zijn geruststellend of adviserend. Wanneer je een herhalend getal als tijdstip vaak op een klok ziet, kom je betekenissen tegen als: er waakt iemand over je, verlies niet de hoop en blijf zo doorgaan. Opbeurende slogans die je zo op een tegeltje kunt schilderen en aan een muur kunt hangen.

Spiegelende getallen zijn een ander verhaal. 1001, 1221, 1441... Dat soort getallen. Deze cijferreeksen trokken mijn aandacht en zag ik steeds vaker. Door de eeuwen heen kregen deze getallen ook allerlei betekenissen toebedeeld, maar één betekenis keert steeds terug. Je moet goed zoeken, maar wie grondig zijn huiswerk doet, ontdekt wat ze gemeen hebben: ze worden beschouwd als tijdstippen waarop je kunt communiceren. Momenten waarop de grenzen tussen onze wereld en wat ons hierna staat te wachten flinterdun zijn.

Dat brengt ons op een punt in het verhaal waarop de nuchtere lezer wellicht zal afhaken en wat volgt zal afdoen als krankzinnige hersenspinsels van een gebroken man, die na het verlies van zijn vrouw en dochters wanhopig op zoek was naar zingeving en contact. En dat snap ik. Ik weet hoe het overkomt, maar het is geen gefantaseerde versie van de realiteit. Was het dat maar. Iedereen komt er vroeg of laat achter dat het de waarheid is. Als je geluk hebt, zal dat pas laat zijn. Maar ik schrijf dit niet om sceptici te overtuigen. Zoals ik eerder heb gezegd schrijf ik het voor hen die ook zoekende zijn en dreigen te verdrinken. Je kunt nog terug. Ik zal je vertellen wat je ziet als doorzwemt, zodat jij dat niet hoeft te doen. Doe dat alsjeblieft niet.

Spiegelende getallen en grenzen tussen werelden. Daar was ik gebleven. In literatuur over numerologie ontdekte ik een patroon. Het had met communicatie te maken. Het was meestal eenrichtingsverkeer: een geruststellende boodschap of een vriendelijke waarschuwing om op je gezondheid te letten, en daar moest je genoegen mee nemen. Dat deed ik niet. Ik raakte ervan overtuigd dat er een manier was om er tweerichtingsverkeer van te maken. Dat er contact mogelijk was tussen deze wereld en de andere, wat dat ook mocht zijn voor plek.

De getallen die ik het duidelijkst als pogingen tot communicatie opvatte, waren 1551 en 2002. Getallen die eerder al de revue passeerden. 15.51 uur was het tijdstip van het telefoontje van de politie over het ongeluk. En 20.02 uur het tijdstip waarop de uitgeputte arts het nieuws vertelde dat Emma was overleden. Spiegelende getallen. 1551 kwam symbool te staan voor Fleur en Hannah, 2002 voor Emma. De getallen verschenen regelmatig op onverwachte momenten en ik beschouwde het als pogingen van mijn overleden vrouw en dochters om met me te praten. Dat ze mij weer wilden zien, om waardig afscheid te nemen.

Honderden pogingen deed ik om in contact te komen. Van het opdreunen van cijferreeksen die ik met wiskundige formules had berekend tot vage rituelen die ik op een bepaald tijdstip moest uitvoeren. Het was allemaal complex en vergezocht, maar dat zag ik toen niet. Ik besefte wel dat ik was vastgelopen en hulp nodig had. Niet van iemand die me op andere gedachten kon brengen, maar van iemand die het klappen van de zweep kende: een ervaren numeroloog.

Stad en land reisde ik af om met iemand in contact te komen. Ik wist er tien te benaderen, op basis van een lijst die ik zorgvuldig had samengesteld. De eerste negen waren geen succes. Twee ervan waren oplichters die snel geld wilden verdienen aan goedgelovige zieltjes. De anderen waren tot een bepaalde hoogte begaafd als numeroloog, maar men haakte af op het moment dat ik begon over mijn doel. De tiende keer was het wel raak. Eliza Reinhardt vertelde me wat ik moest weten. Na een discussie en met tegenzin. Ze vertelde me ook niet alles, maar genoeg.

Het leek zinloos dat ik na negen keer opnieuw een poging waagde, maar iets in mij wist dat Eliza degene was die ik moest hebben. Rond die tijd was er iets met het getal tien waarop ik steeds terugkwam met mijn gedachten. En Eliza had de twijfelachtige eer om nummer tien te zijn op mijn lijst.

Eliza woonde in het zuiden van Nederland en gaf workshops aan mensen die meer over zichzelf wilden weten via numerologie. In het kader daarvan had ik een afspraak gemaakt voor een individuele sessie en die ging soepel van start. Eliza was zestig, maar zag er een stuk jonger uit. Ze was scherpzinnig en voelde haarfijn aan dat mijn sessie niet een doorsnee uitwisseling van kennis zou worden.

Halverwege de sessie onthulde ik de ware reden van mijn bezoek. Eliza was niet verbaasd en liet me mijn verhaal vertellen terwijl we aan de thee zaten. Gaandeweg besefte Eliza wat ik echt wilde en werd steeds afstandelijker. Ik had natuurlijk al negen numerologen versleten en ik wist wat er zou volgen.

Twee soorten reacties waren mogelijk. Of ze maakte me compleet belachelijk, zeggende dat het onmogelijk was en ik niets begreep van numerologie. Of ze werd bang en stuurde me weg. Eliza koos voor optie twee. Ik hoorde haar mond nog net niet op slot gaan nadat ze mij de deur wees.

Ik liet me echter niet afwimpelen en sprak opnieuw over de noodzaak om mijn vrouw en dochters weer te zien. Een fatsoenlijk afscheid wilde ik, waarbij ik zeker wist dat ze op een betere plek waren. Ik voelde dat Eliza iets achterhield wat me kon helpen en sprak dat ook uit. Als zij het niet wilde vertellen, zou ik verder op zoek gaan naar iemand die het wel wilde. Die zou ik vroeg of laat tegen het lijf lopen, maar ik had het gevoel dat zij belangrijk was als tiende persoon op mijn lijst.

Bij het horen dat ze de tiende was verstijfde Eliza. Na een kort moment van twijfel leidde ze me terug de woonkamer in en we namen weer plaats in de zithoek. Mijn voorgevoel bleek te kloppen en ik kreeg te horen wat ze achterhield.

Eliza vertelde dat lang geleden een oom van haar krankzinnig was geworden door het getal tien. Een man genaamd Onno Reinhardt. Onno had zijn vrouw verloren aan kanker en begon aan een zoektocht om met haar in contact te komen. Hij wilde niet geholpen worden door familieleden die hem op andere gedachten probeerden te brengen. Tot zover kwam het verhaal me akelig bekend voor.

Na tien jaar van afwezigheid dook Onno plotseling weer op, compleet vermagerd en verward. Hij raaskalde over een rode wereld. Een gruwelijke wereld die onmetelijk groot was en die iedereen te wachten stond. Geen hel en ook geen hemel, maar iets dat ouder en échter was.

Bepaalde tijdstippen vormden de sleutel tot deze rode wereld. Tijdstippen waarvan de cijfers bij elkaar opgeteld het getal tien vormden. Onno had de tijdstippen ook een naam gegeven. Een naam die achteraf gezien voor de hand lag.

Eliza viel stil tijdens haar verhaal en keek in gedachten verzonken voor zich uit. Ik vroeg haar hoe Onno de tijdstippen noemde, maar er kwam geen antwoord. Eliza keek me zwijgend aan en leek niet verder te willen praten. Ik wilde mijn vraag net herhalen toen ze alsnog antwoordde.

‘Spiegeltijd,’ zei ze. ‘Niet alleen omdat de cijfers gespiegeld staan, maar ook omdat het momenten zijn waarop beide werelden op de juiste positie staan. Recht tegenover elkaar, in verschillende dimensies. Alleen dan staan de werelden open voor elkaar. Denk aan het praten via blikjes met een touwtje ertussen. Dat werkt alleen als het touw op spanning staat, anders hoor je niets. Op gewone tijdstippen hangt die lijn tussen de werelden slap, maar op spiegelende tijdstippen staat de lijn strakgespannen.’

Eliza praatte daarna verder op een beknopte en zakelijke toon. Ze vond het moeilijk om het over haar oom te hebben. Iemand die altijd vrolijk met haar speelde toen ze jong was, maar onherkenbaar was teruggekeerd, net na haar twintigste verjaardag.

Onno bleek niet meer voor rede vatbaar, wat Eliza’s familie ook probeerde om hem tot rust te brengen. Voor zijn eigen veiligheid werd Onno opgenomen in een inrichting en stierf een jaar later in zijn kamer op een gesloten afdeling. Het was voor zover bekend een natuurlijke dood. Vlak voor hij overleed had een nachtwaker hem nog iets horen roepen: dat hij niet naar de rode wereld wilde. Het tijdstip noteerde de nachtwaker later in een verslag. Het was gebeurd om 23.32 uur.

Alles viel op zijn plaats zodra ik het tijdstip hoorde. Het getal lichtte op in mijn hoofd als een pulserend neonbord. 2332 was het getal waar het om draaide. Waar het altijd al om was gegaan.

Eliza zag dat mijn gezicht veranderde en smeekte me te stoppen waar ik mee bezig was. Hoe moeilijk het ook was en hoeveel pijn het verlies van mijn gezin ook deed. Als de rest van de wereld een manier had gevonden om met rouw om te gaan, moest ik dat ook zien te doen. Op mijn eigen manier. Ik moest haar beloven om alles te laten rusten.

Gezien het duidelijk was dat Eliza me niet zou laten gaan zonder dat ik het haar beloofde, deed ik waar ze om vroeg. Maar we wisten allebei wel beter. Er viel niets meer te zeggen na die leugen. In stilte dronken we onze thee op en daarna vertrok ik. Toen ik het huis verliet hoorde ik de deur achter me op slot gaan. Die dag zou de voordeur van Eliza’s woning niet meer worden geopend. Voor niemand.

Met het getal dat de sleutel vormde keerde ik huiswaarts. Ik voelde me opgewekt en hoopvol. Het einde van een jarenlange zoektocht naderde. Fleur en mijn dochters waren dichtbij. Ik hoefde alleen maar de juiste cijfers uit te spreken.

Een ritueel vormde zich in mijn hoofd tijdens de rit naar huis. Een ritueel dat goed aanvoelde. Perfect zelfs. De cijfers moesten uitgesproken worden om 23.32 uur stipt. De laatste Spiegeltijd van de dag. En niet als één getal maar als vier losse cijfers. Twee, drie, drie, twee. Cijfers die bij elkaar opgeteld Onno’s getal vormden: tien. Precies het aantal keer dat ik de cijferreeks hardop moest uitspreken. Een ritueel dat tien avonden achter elkaar moest plaatsvinden. Tien keer tien. Met absolute zekerheid wist ik dat het zou slagen.

Het ritueel voerde ik die avond nog voor het eerst uit in de woonkamer, na een kleine interieurverbouwing. Het bankstel en de bijzettafel in de woonkamer had ik luidruchtig verplaatst en gedraaid richting de schuifpui, die uitzicht bood op de achtertuin. Voor de bank zette ik de bijzettafel neer en plaatste daarop een digitale klok en een ingelijste foto van Fleur en de kinderen.

Om nieuwsgierige buren hoefde ik me gelukkig geen zorgen te maken. Het huis dat ik lang geleden samen met Fleur had gekocht was een kleine en vrijstaande woning aan de rand van een bosrijke omgeving, met een diepe achtertuin die omringd was door een hoge heg.

De eerste negen avonden ging het ritueel me gemakkelijk af. Geduldig wachtte ik steeds tot het 23.32 uur werd en sprak precies op dat tijdstip tien keer de cijferreeks uit terwijl ik naar de digitale klok en de ingelijste foto keek. Zonder te aarzelen en zonder angst. Iedere avond deed ik het met meer overtuiging. Ik voelde een lichte tinteling in mijn vingertoppen na ieder ritueel en beschouwde het als een teken dat de verbindingslijn tussen de werelden strakgespannen stond.

Twijfel sloeg onverwacht toe op de tiende en laatste avond: de bewuste 23 juli. Overdag was het bloedheet geweest en het was nog steeds broeierig. Ik was heel de dag al onrustig en dat werd alleen maar erger in de avond. Ik twijfelde of ik moest doorgaan. Of het zin had. Natuurlijk had ik in het verleden ook weleens getwijfeld, maar nooit zo sterk als op die avond. Ik had jaren van depressies achter de rug en misschien was er iets geknapt in mijn hoofd en was ik doorgedraaid. Net als Onno. Die was echt gek geworden en hadden ze opgesloten in een inrichting.

Aan de andere kant moest ik het weten. Nu stoppen was een teken van zwakte en ik zou er waarschijnlijk altijd van spijt van hebben. De kans om Fleur en de kinderen weer te zien moest ik niet op het laatste moment door mijn vingers laten glippen. De gedachte aan mijn gezin nam alle twijfel weg. Net op tijd.

Om 23.30 uur slaagde ik erin om mezelf te vermannen en ik wachtte gespannen op de overgang naar de Spiegeltijd. Zodra het laatste cijfer op de klok veranderde in een twee dreunde ik het riedeltje weer op als een mantra. Luid en vastberaden galmde het door de woonkamer.

‘Twee, drie, drie, twee... Twee, drie, drie, twee...’

Iedere keer dat ik de cijfers herhaalde, voelde ik dat er ergens iemand ontwaakte. Iemand die ver weg was, maar me alle dagen had gehoord, in een sluimerende staat, en nu klaarwakker was.

Na het voltooien van het ritueel sloot ik mijn ogen. Ik stelde me voor dat Fleur degene was die me had gehoord en samen met de kinderen was ontwaakt. Ze waren onderweg. Een gigantische afstand overbruggend in slechts enkele seconden. Zodra ik mijn ogen opende, zouden ze in de woonkamer staan en zouden we elkaar in de armen vliegen. Ik haalde diep adem en telde af van tien tot nul in mijn hoofd.

Vol verwachting opende ik mijn ogen en ik trof een woonkamer aan die net zo leeg was als altijd. Mijn hartslag ging als een gek tekeer en mijn ogen schoten alle kanten op. Wanhopig op zoek naar iemand die was verschenen. Iemand of iets. Een teken. Wat dan ook. Ik voelde me ongelooflijk dom terwijl ik daar op de bank rondkeek en het besef indaalde dat er niets was gebeurd. Had ik echt gedacht dat het opdreunen van wat cijfers mijn dode vrouw en dochters weer tevoorschijn zou brengen?

Iets wat Eliza had gezegd schoot door mijn hoofd. Dat de hele wereld had leren omgaan met rouw en dat ik mijn manier moest vinden om hetzelfde te doen. Het kwam ineens binnen als een mokerslag. Nog nooit had ik me zo eenzaam gevoeld en mijn gezin zo gemist als op dat moment.

Ik had gerouwd na het ongeluk, maar ik had me daarna snel op mijn werk gestort. Het rouwproces had ik geprobeerd te onderdrukken, maar het was nooit gestopt. Het overrompelde me nu en ik liet het gebeuren. Alles was beter dan de akelige stilte die in de woonkamer hing. Dus huilde ik. Ik jankte zoals ik nog nooit eerder had gedaan.

Uitgeput ging ik weer overeind op de bank zitten nadat het voorbij was. Mijn hoofd voelde zwaar aan en mijn slapen bonsden. Ik veegde tranen en snot van mijn gezicht. In stilte staarde ik voor me uit en ik zag mijn spiegelbeeld in de schuifpui tegenover me. Ik had de laatste jaren een hekel aan mijn spiegelbeeld en keurde het vaak geen blik waardig, maar gezien er niemand was verschenen, besloot ik om mezelf maar eens te bekijken. Van top tot teen.

Ik zag een gebroken man van vierenveertig op een bank zitten. Verslagen en vermagerd. Zijn kleding – die ooit prima paste – was twee maten te groot geworden en hing flodderig om zijn lijf. Hij had een vlassige baard, een ingevallen gezicht en diepe wallen onder zijn ogen. Ogen die het licht van de woonkamer reflecteerden en een zwakke, rode gloed uitstraalden.

Een zoemend geluid trok mijn aandacht terwijl ik naar mezelf keek. Ik kon het eerst niet thuisbrengen, maar ik ontdekte dat het de digitale klok op tafel was. Er kwam een elektrisch en knetterend gezoem vanaf. De cijfers gaven aan dat het nog steeds 23.32 uur was.

Ik fronste, wreef in mijn ogen en keek nogmaals om er zeker van te zijn. Het stond er echt: 23.32 uur. Iets wat onmogelijk was. Voor mijn gevoel had ik minstens een uur zitten janken op de bank. Ik haalde mijn telefoon uit mijn broekzak en die gaf hetzelfde tijdstip aan. Verbaasd stopte ik het toestel weer weg en staarde naar mijn spiegelbeeld in de schuifpui.

Het drong toen pas door dat mijn ogen een vreemde, rode gloed hadden in de reflectie. Het klopte niet, want het licht in de woonkamer was geliger. Warmer. Ik leunde naar voren vanuit de bank en kneep mijn ogen iets dichter om het beter te zien. De ogen met de rode gloed bewogen niet mee. Er ging onmiddellijk een koortsige schokgolf door mijn lijf: ik was niet langer alleen.

Langzaam stond ik op en bleef roerloos staan. De ogen buiten bleven waar ze waren: op mij gericht. Ik was zowel bang als opgewonden en voelde adrenaline door mijn lijf gieren. Ergens in mijn achterhoofd hoopte ik nog steeds dat het Fleur was die buiten in de tuin stond.

Ik fatsoeneerde mezelf, liep aarzelend richting de schuifpui en legde mijn hand op de deurklink. Na een diepe ademhaling schoof ik de pui wagenwijd open. En ik was niet voorbereid op de schok die ik kreeg zodra ik zag wat er in de tuin stond.

Het was zowel gruwelijk als prachtig tegelijk. Een vleesgeworden nachtmerrie. Het was geen demonisch wezen of engelachtige verschijning, maar ergens leek het wel op een combinatie van die twee. Met een lengte van bijna drie meter torende het hoog boven me uit. Het was grijs gekleurd met donkerrode accenten en het had felrode ogen waar een gloed vanaf kwam. Het leken net twee robijnen die glansden in het lichtschijnsel van het huis.

De bouw van het wezen was bizar en had iets hypnotiserends. Het had een slank en vrouwelijk postuur, maar het stond in een vreemde, open stand. De spieren en pezen – die ook de grijskleurige huid vormden – stonden uitgewaaierd op de botstructuur. Alles had slechts één aanhechtingspunt. Wanneer het bewoog, kwamen de spieren en pezen bij elkaar en sloot alles zich volledig aan op de botten, die donkerrood waren. In rust stond alles overeind, over elkaar heen en traag golvend in de lucht. De spieren en pezen bewogen vertraagd, alsof ze moeite hadden met de atmosfeer. Net zoals wij ons langzamer bewegen in water door de weerstand.

Ik ontwaakte uit een staat van verwondering en afgrijzen toen het wezen op me afstapte. De neiging om achteruit te deinzen wist ik te onderdrukken. Het was te laat om te vluchten en ik was al voor genoeg dingen weggelopen in mijn leven. Ik bleef staan en bereidde me voor op een klauw die me vast zou grijpen.

In plaats van een klauw voelde ik alleen een zwakke verplaatsing van lucht terwijl het wezen langs me heen liep. Het bukte, betrad de woonkamer en liep naar de bijzettafel. Het pakte de ingelijste foto van Fleur en de kinderen. Aandachtig bekeek het de foto, keek op naar mij en liep weer terug. Tegenover me hield het wezen halt en keek me aan met ogen die alles leken te weten.

‘Wie ben jij?’ vroeg ik aarzelend.

Een stem drong mijn hoofd binnen. Een vrouwelijke stem die zocht naar de juiste taal. Ze herhaalde een naam en titel. Het begon in een oude taal uit een andere wereld en veranderde plotseling.

Sari... Poortwachter van het Eeuwige Rood.

Ik huiverde bij het horen van wat ze was. Mijn ogen gingen over haar vreemde lichaam en bleven hangen bij de schaduw die ze wierp op het gras.

Het wezen, Sari, volgde mijn blik en haar stem klonk opnieuw.

Die schaduw is echt. Net als ik.

Betrapt gingen mijn ogen weer omhoog en ik ontmoette haar blik. Er viel een stilte terwijl we elkaar aanstaarden. Ik dacht weer aan Fleur en mijn dochters. Sari pikte de gedachte op en stelde een vraag. Een laatste poging om me op andere gedachten te brengen.

Weet je zeker dat je het wilt weten?

In alle eerlijkheid wist ik niet wat ik hierop moest zeggen, maar het antwoord dat ik gaf was de waarheid.

‘Ik weet niet meer of ik het wil,’ zei ik, ‘maar ik moet ik het weten.’

De ogen van Sari vernauwden zich.

Het zal gevolgen hebben voor je.

Ik keek in Sari’s rode ogen, zag mijn reflectie daarin en herhaalde wat ik al had gezegd. ‘Ik moet het weten.’

Sari sloeg haar ogen neer en zuchtte. Het klonk bijna menselijk.

Zoals je wilt.

Een windvlaag stak op uit het niets en Sari stapte opzij. Achter haar was een scheur in de wereld ontstaan. Een rafelige strook van drie meter hoog waarin een ander landschap zichtbaar was. Een rode wereld. De wereld die Onno Reinhardt ook had gezien en hem gek had gemaakt.

De scheur werd groter en een sissend geluid vulde mijn oren. Het groeide uit tot een vreselijk kabaal. Er ging een schokgolf door me heen en ik voelde mijn nekharen overeind komen. Ik bedekte mijn oren, kneep mijn ogen dicht en schreeuwde het uit.

Abrupt hield het geruis op en de pijn verdween. Ik trilde over mijn hele lichaam en merkte dat ik moeite had met ademhalen. Het lukte, maar het voelde anders. Zwaarder. Ik opende mijn ogen en ik werd overrompeld door de plek waar ik me bevond.

Het was een wereld die volledig rood was. Niet dezelfde kleur rood, maar alle tinten. Van donkerrood tot felrood. Het landschap zelf was een eindeloze oppervlakte die continu bewoog. Een oppervlakte die door de kleur en de structuur iets weghad van rauw vlees wanneer je het onder een vergrootglas zag. De wereld had meerdere niveaus, waardoor het leek of je naar een enorme dwarsdoorsnede keek. Er waren overal vreemde en transparante levensvormen te zien. Ze leken door de verschillende niveaus heen te zakken. Sommige levensvormen verdwenen langzaam, andere kwamen tevoorschijn uit het niets.

Ik voelde me duizelig en misselijk, en ik was blij dat ik niet alleen was. Sari stond naast me en wees naar iets. Naar één van de levensvormen die ik overal zag.

Wezens die leken op dieren uit de dieptes van de oceaan. Ze waren doorzichtig, met een transparant membraan aan de buitenkant en lichtgevende slierten aan de binnenkant. Het silhouet van de levensvormen was op een vage manier nog deels menselijk.

We liepen richting een wezen dat twintig meter verderop stond. Net zo zielloos als de rest. Een transparante zombie zonder gezicht.

Sari wees opnieuw naar de levensvorm en sprak een naam uit in mijn hoofd. Een naam die ik niet wilde horen.

Fleur.

Mijn ademhaling stopte even. Vol ongeloof keek ik naar de levensvorm. De gedachte dat dit wezen Fleur was deed me huiveren. Ik schoot vol en keek naar Sari.

‘Nee,’ zei ik hoofdschuddend met een trillende stem. ‘Dat kan niet. Dit is niet Fleur...’

Het doorzichtige wezen reageerde niet op mij. Er was geen herkenning en geen enkele vorm van emotie. Ik had net zo goed lucht kunnen zijn. En dat was wederzijds. Ik herkende niets in de levensvorm die ik tegenover me zag staan.

‘Niet Fleur,’ herhaalde ik zacht, maar met minder overtuiging.

Twee kleine vormen maakten zich ondertussen los van de grotere vorm. Ze gingen aan weerszijden staan en waren net zo zielloos. Ik keek opzij en zag dat Sari naar me keek. Ze hoefde niet te zeggen wie de kleinere vormen waren en ik besefte dat het echt was. Dit was de grote hereniging waarop ik had gehoopt en het was verschrikkelijk.

Terwijl ik naar de vormen keek, merkte ik dat ze alle drie kleiner werden. Ze zakten langzaam weg in de vlezige grond, die hen opslurpte. Het was angstaanjagend om te zien hoe ze als makke schapen hun lot accepteerden en zich niet verzetten. De reden waarom ze dat niet deden kwam bijna direct in me op.

Omdat het constant gebeurt, dacht ik.

Mijn hart brak opnieuw. Ik riep de namen van mijn vrouw en dochters en wilde naar ze toe rennen, maar de rode wereld had andere plannen. Er klonk een oorverdovend gekrijs en ik bevroor. Het geschreeuw kwam uit duizenden kelen tegelijk, van alle kanten. De oppervlakte sidderde onder mijn voeten. Geen aardbeving, maar een reeks golvende en organische bewegingen. De wereld lééfde. Zodra ik dat besefte, kon ik niet meer ophouden met schreeuwen.

Warme vingers grepen mijn schouders vast en trokken me terug, de wereld van de levenden in. De overgang ging opnieuw gepaard met een knetterend gesis dat overal pijn deed. Een kosmische variant op statische ruis die door mijn complete lijf raasde. Zodra ik weer in mijn tuin stond, hield de pijn op en verdween het geruis. Uitgeput zakte ik op de grond.

Sari richtte haar hand op de opening tussen de werelden en de rafelige scheur sloot zichzelf weer. De uiteindes zochten elkaar op en smolten samen. De rode wereld verdween. Alsof hij er nooit echt was geweest.

Huilend en misselijk lag ik op de grond. Ik voelde me verloren. Jaren van mijn leven had ik verspild aan iets wat ik nooit had mogen zien. Proestend krabbelde ik overeind. Mijn maag protesteerde onmiddellijk en ik gaf over. Een zure en bittere nasmaak bleef achter in mijn mond en keel. Als intense spijt een smaak zou hebben, was het precies dat: een ranzige combinatie van gal en etensresten die deels waren verteerd.

Alles wat ik had gezien tolde door mijn hoofd, maar ik was niet gek geworden. Ook al was ik doodsbang en overdonderd, het lukte nog om na te denken en ik probeerde onder woorden te brengen wat me het meest beangstigde.

‘Die dingen,’ zei ik tegen Sari, ‘die zielen of wat het ook zijn... Ze worden opgegeten. Steeds opnieuw. Die wereld leeft van... Ze zijn...’

Ik viel stil en Sari sprak uit wat ik niet hardop durfde te zeggen.

Voedsel voor de kosmos. Energie voor het Eeuwige Rood.

Ik voelde een rilling over mijn rug gaan en iets wat mijn dochter altijd zei schoot door mijn hoofd.

‘Nam nams,’ zei ik. ‘Zo noemde Emma haar favoriete snoepjes.’

Toen werd het zwart voor mijn ogen.

Met een barstende hoofdpijn kwam ik weer bij bewustzijn. Ik zat in de woonkamer op de bank. Sari was er ook nog. Ze zat tegenover me in kleermakerszit op de grond, aan de andere kant van de bijzettafel. Het was vreemd en surrealistisch om haar in de woonkamer te zien. Een deel van haar lichaam stond weer in de open stand. De spieren en pezen golfden traag door de lucht, dansende schaduwen werpend op de muren. Ze boog zich naar voren zodra ze zag dat ik weer bij was gekomen.

We waren nog niet uitgepraat.

Ik dacht aan Sari’s woorden voor ze de rode wereld liet zien.

Het zal gevolgen voor je hebben, had ze gezegd.

Sari legde een hand naast de digitale klok op tafel, die nog steeds aangaf dat het 23.32 uur was en een knetterend gezoem liet horen.

Tijd om een keuze te maken.

Ik staarde van de klok naar Sari. ‘Wat voor keuze?’

De keuze tussen twee en drie. De cijfers die je hebt gebruikt.

Ik voelde de aandrang om meer vragen stellen, maar het cijfer drie lichtte op in mijn hoofd. Het cijfer dat het meest pijn deed. Om meerdere redenen.

‘Ik kies drie,’ hoorde ik mezelf zeggen met een vlakke stem.

Sari knikte en haalde haar hand van tafel. Op hetzelfde moment stopte de klok met het irritante gezoem. Uit mijn ooghoek zag ik dat het tijdstip versprong: het veranderde in 23.33 uur.

Langzaam kwam Sari overeind. Ze moest bukken om in de woonkamer te kunnen staan en keek op me neer.

Wij zien elkaar weer over drie jaar.

Sari zag dat ik wit wegtrok en bracht haar gezicht op mijn ooghoogte. De spieren rondom haar ogen en mond bewogen subtiel en vormden een uitdrukking die medelijden uitstraalde.

De gevolgen hadden erger kunnen zijn. Het Eeuwige Rood houdt niet van nieuwsgierige ogen en eist de energie van de levenden die het aanschouwen. Soms direct. In jouw geval heb ik onderhandeld. Het Eeuwige Rood zal alsnog eerder dan gebruikelijk beschikken over jouw energie, maar niet onmiddellijk.

‘Waarom heb je het voor me opgenomen?’ vroeg ik.

De ogen van Sari gloeiden subtiel op, iets feller wordend.

Omdat jij vanaf nu niet meer je tijd zult verspillen. Voortaan laat je de cijfers rusten. Je weet nu dat cijfers meer zijn dan de getallen die ze vormen. Ze resoneren door alle werelden als je ze uitspreekt. De frequentie waarop is bij ieder mens uniek. Dankzij je stembanden, je energie en een oneindig aantal andere factoren.

‘Maar ik heb hetzelfde gaan als Onno Reinhardt. Hij heeft–’

Sari’s stem kapte me abrupt af.

Dat heb je niet. Het getal tien heeft jullie op een andere manier geholpen. Je hebt je eigen ritueel bedacht en dat werkt alleen voor jou.

Ergens in mijn hoofd voelde ik opluchting. Het stelde me gerust dat mijn ritueel niet voor iedereen werkte. Anders had ik ook nooit alle details gedeeld. Wellicht dat avontuurlijke lezers het al hebben uitgeprobeerd. Die zullen teleurgesteld zijn.

Met een hoofd vol vragen liep ik achter Sari aan de tuin in. Ze stond op het punt om te gaan en ik wilde niet dat ze vertrok. Vanwege de vragen en omdat ik vooral ook niet alleen wilde zijn. De buitenlucht zorgde gelukkig voor helderheid. De onrust in mijn hoofd zakte langzaam weg. Slechts één vraag bleef over.

‘Voelen we iets van wat er in die wereld gebeurt?’ vroeg ik.

Sari keek me aan en hield haar hoofd schuin.

Voelen doen jullie hier. Dat verdwijnt, net als herinneringen aan het leven.

Ik dacht weer aan Fleur, die onherkenbaar was geworden. Daar zou ik nachtmerries van gaan krijgen. Sari hoorde de gedachte.

Je zult inderdaad nachtmerries krijgen. Die zullen minder hevig worden naarmate de tijd verstrijkt. Wat je overdag gaat doen helpt je daarbij. Gebruik je tijd nuttig.

‘Met wat?’

Met iets wat je niet echt hebt gedaan de laatste jaren.

Sari draaide zich om en liep weg, verder de tuin in. Vlak voor ze in het donker verdween, wierp ze een blik over haar schouder. Een laatste boodschap klonk in mijn hoofd.

Ga leven.

Dat gebeurde allemaal drie jaar geleden. De avond waarop ik een gruwelijke waarheid zag en hoorde dat mijn dagen waren geteld. Een avond die veel mensen krankzinnig zou hebben gemaakt.

Vreemd genoeg gebeurde bij mij het tegenovergestelde. Ik deed wat Sari adviseerde: ik leefde. En ik bloeide op. Een vreemd soort berusting was over me heen gekomen. Ik kon niet veranderen wat me te wachten stond, maar ik kon wel bepalen hoe ik mijn resterende tijd invulde en daar heb ik zoveel mogelijk van geprobeerd te genieten. Dat ging de ene dag beter dan de andere.

De afgelopen drie jaar heb ik geprobeerd om het leven te leiden dat ik eigenlijk had moeten leiden nadat ik mijn gezin verloor. Ik zocht weer contact met mijn ouders en de ouders van Fleur en ik ben blij dat het in beide gevallen lukte om zaken uit te praten en een nieuwe band te krijgen.

Over de nachtmerries had Sari gelijk. Ik heb ze soms nog. Dromen over de rode wereld waarin wij voedsel zijn. Waar we worden geconsumeerd, uitgescheten en opnieuw worden geconsumeerd. Een eindeloze en verschrikkelijke cyclus.

Wat ik over het Eeuwige Rood heb verteld doet geen recht aan wat ik heb gezien, maar ik wil het niet uitgebreider opschrijven. De bovenstaande alinea vat goed samen wat het voor plek is. Ik gun het niemand om daar eerder dan nodig mee geconfronteerd te worden. Dat gebeurt uiteindelijk toch, maar hopelijk pas na een lang en gelukkig leven. Voor zover dat laatste mogelijk is.

Net als drie jaar geleden is het ook nu weer een warme avond. Een avond waarop je tegen beter weten in hoopt dat het verder afkoelt. Nog even en het is 23.32 uur. De laatste Spiegeltijd van de dag.

Ik ben blij dat ik de afgelopen dagen heb kunnen opschrijven wat ik wilde vertellen. Als je dit leest, ga ik ervan uit dat je ook dingen hebt meegemaakt. Ik snap het verdriet en de pijn die je misschien ook voelt, maar ik hoop dat je afziet van wat ik heb gedaan. Je zult niet iets vinden wat je gelukkig maakt, alleen een wereld die je liever niet had ontdekt.

Een schrale troost is dat het iedereen te wachten staat en dat we er waarschijnlijk niet veel van zullen merken. Die gedachte helpt mij in ieder geval de nacht door als ik onrustig ben.

Terugkijkend op de laatste jaren kan ik zeggen dat ik ondanks alles wat ik weet een vrij mooie tijd achter de rug heb. En een melancholische. Soms moet ik huilen om kleine, alledaagse dingen die me raken. Uit het niets. Dat is mijn omgeving ook opgevallen en ik word regelmatig een sentimentele, oude zak genoemd. Op een goede manier. En ze hebben gelijk. Het vat samen hoe ik deze laatste periode heb geleefd en ervaren.

Voordat ik mijn pen neerleg, gaat deze sentimentele, oude zak je nog een laatste advies geven. En dat gaat mierzoet klinken, maar ik zeg het toch: verlies je niet in mensen die er niet meer zijn. Geniet van wat je hebt en wie er nog wel zijn. Dat klinkt als een cliché – weer iets om op een tegeltje te schrijven en aan een muur te hangen – maar dat maakt het niet minder waar.

Tijd verandert alles

Marius van Bruggen

Enkele seconden lang staarde Daphne naar het beeldscherm. Ze knipperde een paar keer met haar ogen, alsof het verversen van haar blik iets zou veranderen aan de bovenste invoer in haar logboek. Hoe vaak ze echter ook keek, de tekst bleef hetzelfde:

05/08/2021 - 22:17 uur: proces voltooid

In een laatste poging om zichzelf ervan te overtuigen dat er misschien een bug in het computersysteem zat, scrolde ze een paar keer met het wieltje onder haar wijsvinger, klikte verscheidene, willekeurige entries in het logboek aan en liet de muis ten slotte rusten op de klok rechtsonder in haar beeldscherm. Een kleine, lichtgele pop-up met de huidige dag en datum kwam in beeld en in één klap kon ze drie dingen vaststellen: (1) de computer werkte naar behoren, (2) het was vandaag vrijdag 6 augustus 2021 en (3) gisteravond om 22:17 uur had iemand haar machine gebruikt.

Een koude rilling trok door Daphnes lichaam en ze voelde het bloed uit haar gezicht wegtrekken. Haar hand en blik verplaatsten bijna automatisch richting haar linkerborst, om te bevestigen dat haar toegangspas daar nog steeds hing. Terwijl ze de zijde met het Defensie-logo en haar pasfoto naar zich toe draaide, bedacht ze dat het onwaarschijnlijk was dat die gebruikt was door een ander. Om de machine te kunnen starten waren niet alleen de pas, maar ook een scan van haar handpalm en iris nodig en ze had vanaf haar eerste dag bij Defensie afgedwongen dat zij en alleen zij toegang had tot het systeem, precies zoals doctor Wijs haar geleerd had. Gisteravond om 22:17 uur had Daphne echter op de bank in haar woonkamer gelegen, op zoek naar een Netflix-film of -serie die ze nog niet gezien had, maar die haar wel leuk leek. Die zoektocht was natuurlijk weer kansloos mislukt, maar haar hand en oog had ze zeker weten bij zich gehad, net als de toegangspas.

Met trillende vingers bewoog ze de muis terug naar de top-entry van het logboek. Ze wilde er net op dubbelklikken, toen het suizende geluid van de metalen schuifdeur haar geschrokken deed omkijken. Een man in een gevechtstenue en met een vierkant gezicht onder een groene baret liep het lab in en bleef halverwege staan.

‘Doctor Van der Tocht,’ zei hij, ‘kolonel Veegher vraagt naar u.’

Opnieuw een koude rilling. Shit, ze weten het al, dacht Daphne en ze voelde zweet onder haar haargrens opkomen.

‘Heeft hij gezegd waarom?’

‘Nee, doctor, alleen dat ik u moest ophalen.’

Zijn blik verplaatste vanaf haar ogen omhoog. ‘Is alles in orde, doctor?’

‘Ja hoor,’ antwoordde Daphne. Ze veegde snel de zweetdruppels van haar voorhoofd en forceerde een glimlach. ‘Je liet me gewoon schrikken.’

Zo nonchalant als ze kon sloot ze de computer af, stond op en liep achter de jonge luitenant aan het lab uit. Op de hoge wandelsnelheid die in deze hectische werkomgeving gebruikelijk was, volgde ze hem naar het kantoor van de kolonel. Ze hield haar hoofd lichtelijk voorover gebogen en keek vanuit haar ooghoeken naar de mensen die hen in tegenovergestelde richting passeerden. Hoewel ze hier al honderden keren gelopen had, was dit de eerste keer dat Daphne het gevoel had aangestaard te worden. Misschien verbeeldde ze het zich, maar bij elke persoon die voorbij kwam, vroeg ze zich af of die al wist dat iemand misbruik had gemaakt van de technologie waar zij verantwoordelijk voor was.

De luitenant hield zijn toegangspas voor een kaartlezer, waarna de metalen schuifdeur ernaast open ging richting een nieuwe, smallere hal, die door de planten langs het pad en de portretten aan de muur een stuk minder klinisch oogde dan die waar ze net doorheen gekomen waren. Halverwege de gang werd een houten deur aan weerszijden bewaakt door twee soldaten met blauwe baretten en indrukwekkende machinegeweren. De luitenant klopte drie keer, opende hem en kondigde Daphne aan.

‘Stuur haar maar naar binnen,’ klonk de stem van de kolonel.

De luitenant kwam terug naar buiten en knikte. Daphne haalde diep adem, stapte over de drempel en hoorde de deur achter zich dichtgaan. Ze keek het kantoor in waar ze slechts enkele keren eerder was geweest, met de vele boekenkasten met ordners en het portret van Koning Willem-Alexander aan de muur. Tegenover de deur zat kolonel Veegher achter zijn bureau. Daphne had een strenge blik van hem verwacht, maar tot haar verrassing lachte hij vriendelijk en gebaarde haar om dichterbij te komen. Ze liep naar de stoelen aan de andere kant van zijn bureau, waarvan zojuist een man van halverwege de vijftig was opgestaan met een kale plek boven op zijn hoofd en de rest van zijn haar gemillimeterd. Ze herkende hem van tv en de berichten op het intranet van Defensie. Hij droeg geen gevechts- maar een gelegenheidstenue en had een vriendelijke lach op zijn gezicht. Terwijl Daphne op de mannen af liep, kreeg ze steeds meer de indruk dat ze helemaal niet gesommeerd was voor een aankondiging van onderzoek. De sfeer was daar te ontspannen voor.

‘Doctor Van der Tocht,’ zei de kolonel, ‘ik wil je graag voorstellen aan de nieuwe Commandant der Strijdkrachten, generaal Jozias Burggraaf. Generaal, dit is doctor Van der Tocht.’

De hoogste militair van het land schudde Daphnes hand, gebaarde naar de vrije stoel naast hem en beiden gingen zitten.

‘Generaal Burggraaf is vandaag op bezoek voor een demonstratie van ons satellietbesturingssysteem,’ vervolgde de kolonel, ‘maar hij vroeg me of we een moment konden inruimen voor een gesprek met u. Fijn dat u tijd had, doctor.’

Daphne knikte. ‘Wat kan ik voor u doen, generaal?’

‘Ik wilde graag kennismaken,’ antwoordde hij, ‘informeel, om u persoonlijk te bedanken voor uw werk. Ik heb zeer goede dingen gehoord.’

‘Dank u, generaal,’ zei Daphne.

Ze probeerde niet te laten merken dat ze van opluchting dieper in de rugleuning wegzakte. Haar probleem met de machine was nog niet opgelost, maar ook nog niet ontdekt. Wellicht kon ze een en ander repareren voor iemand argwaan kreeg. De generaal zette een leesbril op, pakte een map van het bureau en begon te bladeren.

‘Ik heb uw dossier met bewondering gelezen,’ zei hij en begon op te sommen. ‘Een geschat IQ tussen de 180 en 190, op uw vierentwintigste een PhD in Physics behaald aan de Rijksuniversiteit Groningen en voor uw gepubliceerde theorie datzelfde jaar nog gekroond tot jongste Nobelprijswinnaar voor Natuurkunde allertijden. En naar ik begrepen heb,’ voegde hij er aan toe, ‘is de enige reden dat de hele wereld nog niet weet dat u de resultaten in de praktijk hebt kunnen brengen, het feit dat wij zelf uw laatste onderzoeksresultaten als hoogst confidentieel aangemerkt hebben en ze buiten dit complex niet gedeeld mogen worden.’

Hij keek op van zijn map en grijnsde. ‘Klopt dat ongeveer?’

Daphne knikte en grijnsde terug. Het was misschien niet haar beste eigenschap, maar er waren weinig dingen waar ze zo van genoot als bewondering voor haar succes.

‘Als ik heel eerlijk ben,’ vervolgde de generaal, ‘kon ik het amper geloven toen ik het las en ik wilde het heel graag van uzelf horen. Heeft u echt een machine gebouwd die materie naar het verleden en de toekomst kan transporteren? Een tijdmachine?’

Daphne veinsde een overpeinzing voor ze antwoord gaf en haalde haar hand door haar lichtbruine haar. In werkelijkheid had ze dit verhaal al aan verschillende leidinggevenden verteld, maar een goedgeplaatste dramatische pauze en een uiting van bescheidenheid hadden meestal een positief effect op de interesse van haar luisteraars.

‘De basis was al gelegd door anderen,’ begon ze, ‘zoals Einstein, Thorne, Hawking. Zij hebben de theorie achter wormgaten uitgewerkt en hoe die tijdreizen mogelijk zouden kunnen maken. Ik heb enkel de technologie ontwikkeld om negatieve energie te kanaliseren en daadwerkelijk materie door de ruimte en tijd te transporteren. Met behulp van de technische staf heb ik net de laatste hand gelegd aan een prototype.’

‘En het is u gelukt? U heeft materie naar het verleden getransporteerd?’

‘Niet helemaal,’ zei Daphne, lachend om de gretige blik van de generaal. ‘Ik heb materie uit de toekomst ontvangen die ik kennelijk binnenkort naar mezelf ga sturen. Kleine hoeveelheden nog, individuele moleculen, maar een onomstotelijk bewijs dat we binnen afzienbare tijd kunnen beginnen.’

‘En grotere moleculaire structuren?’

‘Theoretisch gezien maakt dat geen verschil. Het kost alleen een veelvoud aan energie.’

De generaal legde de map aan de kant en schudde zuchtend zijn hoofd.

‘Ongelooflijk,’ zei hij. ‘Dit moet haast de grootste wetenschappelijke ontwikkeling ooit zijn. Deze technologie gaat de wereld op zijn kop zetten, ik kan haast niet geloven dat u dit eigenhandig heeft kunnen verwezenlijken.’

‘Nou, ja… Ik heb wel hulp gehad,’ antwoordde Daphne.

Dit keer kwam haar overpeinzing niet voort uit valse bescheidenheid. Haar gedachten gingen terug naar doctor Erica Wijs, haar mentor op de universiteit. Een deel van de eer behoorde aan haar toe. Zij had Daphne geholpen met het vinden van bronmateriaal, suggesties gedaan voor experimenten en daarmee een belangrijke rol gespeeld in Daphnes werk. Doctor Wijs’ plotselinge verdwijning, twee jaar voor Daphne haar PhD had afgerond, was haar niet slecht uit gekomen. Het had ertoe geleid dat alleen haar eigen naam boven haar research papers was komen te staan en dat had haar carrière met een sneltreinvaart gelanceerd. Toch zat de verdwijning haar nog wel eens dwars, temeer omdat haar mentor nooit meer iets van zich had laten horen. De generaal kreeg gelukkig geen tijd om door te vragen, want de kolonel onderbrak het gesprek.

‘Excuses, generaal, we moeten zo richting de satellietkamer voor de demonstratie.’

‘Ah, natuurlijk.’ Hij ging staan en de kolonel volgde zijn voorbeeld. Daphne stond ook op en pakte de hand die de generaal weer had uitgestoken.

‘Nog een laatste vraag,’ zei hij, ‘wanneer denkt u dat er voor het eerst mensen naar het verleden gestuurd kunnen worden?’

Gisteravond om 22:17 uur, dacht Daphne onwillekeurig. Een kleine rilling kroop weer over haar lichaam, maar ze wist desondanks een glimlach tevoorschijn te toveren.

‘Ik verwacht dit jaar nog een eerste experiment met complexe materie te kunnen doen, generaal.’

Hij knikte tevreden en liet haar hand los, waarna ze het kantoor verliet.

In snelle pas liep Daphne door de gangen van het militaire complex terug naar haar laboratorium. De verlammende angst die ze eerder had gevoeld, had plaatsgemaakt voor een drang om te handelen. Iemand had haar machine gebruikt. Ze moest zo snel mogelijk zien uit te vogelen wie dat was en wat die precies gedaan had en daarna zou ze kunnen beoordelen of er schade was aangebracht en of die hersteld kon worden. Persoonlijk, ten slotte, was ze ook heel benieuwd hoe iemand het voor elkaar had gekregen zonder haar toegangspas en biometrische gegevens de machine op te starten. Ze duwde haar toegangspas tegen de kaartlezer naast de metalen deur naar haar laboratorium en die schoof open. Daar nam ze plaats aan haar bureau, hield de toegangspas tegen een volgende kaartlezer aan, plaatste haar hand en rechteroog voor de daarvoor bedoelde scanners en het beeldscherm van haar computer floepte weer aan. Een klein moment hoopte ze zich nog vergist te hebben en een normaal logboek te zien, maar bovenaan zag ze de log-entry die haar eerder die ochtend bijna een hartverzakking gegeven had. Ze bewoog de muis er naartoe en dubbelklikte. Het informatiescherm dat tevoorschijn kwam, liet zien dat de machine op donderdag 5 augustus 2021 om 22:15 uur was opgestart en dat er om 22:17 uur materie acht jaar het verleden in was gestuurd, naar maandag 8 april 2013 om 16:01 uur, om precies te zijn. Wat er precies verstuurd was werd niet weergegeven, maar de hoeveelheid energie die de machine verbruikt had indiceerde dat het ging om een hoeveelheid complex organisch materiaal tussen de 50 en 80 kilogram. Wat ook niet duidelijk was, was de exacte bestemming. De coördinaten wezen op een plek ergens in Nederland, maar de laatste getallen versprongen telkens, alsof het systeem meerdere locaties tegelijk probeerde weer te geven.

Daphne zakte terug in haar stoel en begon na te denken. Ze kon de anomalie in de coördinaten niet verklaren, maar het stond zo goed als vast dat iemand de avond ervoor haar machine had gebruikt om zichzelf of een ander terug in de tijd te sturen. Maar wie? En waarom? Ze keek weg van het beeldscherm en begon het laboratorium te scannen op aanwijzingen. Aan de muur zag ze het gouden Nobelplakkaat met haar naam eronder op zijn gebruikelijke plek. Op het bureau lagen stapels geprinte artikelen en naast haar bureaulamp stond een Donald Duck notitieblokhouder, een cadeau van haar stiefmoeder. Alles leek normaal. Ze zag geen enkele aanwijzing voor wie de tijdmachine had gebruikt. Zuchtend staarde Daphne voor zich uit, tot ze ineens aan de camera’s in de gang dacht. Misschien stond de dader op beeld. Ze stond op en liep het laboratorium uit. Buiten de deur zwaaide ze naar de chauffeur van een langsrijdende electrocar, die onmiddellijk stopte.

‘De receptie,’ zei Daphne terwijl ze achterin plaatsnam.

De soldaat die achter het stuur zat knikte, trok op en stuurde de elektronische vierpersoonswagen door de brede gangen van het militaire complex naar de hoofdingang. Daar stapte ze uit en liep richting een ruimte met lange, kogelvrije ramen. Voor ze op de deur klopte deed ze voor de zekerheid haar labjas open en het bovenste knoopje van haar blouse los. Ze keek recht in de lens van de dome-camera naast de deur en zodra ze de klik van het slot hoorde, duwde ze hem open. Binnen waren verschillende militairen bezig met het uitgeven van bezoekerspassen, het monitoren van camera’s of het noteren van gegevens die via de portofoon werden doorgegeven. Haar oog viel op een soldaat met blauwe ogen en perfect haar, waarvan ze al hoopte dat hij aanwezig zou zijn. Ze liep op hem af en zodra hij haar zag, zette hij zijn typische, ietwat gladde grijns op.

‘Doctor Van der Tocht,’ zei hij, ‘wat brengt u hier?’

‘Hé, Joris was het, toch?’ vroeg ze. ‘Zou jij iets voor me willen nakijken in de toegangsregistratie van mijn lab?’

‘Dat hangt ervan af,’ antwoordde hij, ‘wat krijg ik ervoor terug?’

Het kostte Daphne veel moeite om níet met haar ogen te rollen en wél te glimlachen.

‘Mijn dankbaarheid.’

‘Daar doe ik het voor,’ antwoordde Joris en hij opende het registratiesysteem. ‘Wat wil je weten?’

‘Wie is er gisteravond in mijn lab geweest?’

‘Even kijken… Wat is het kamernummer?’

‘T.27.1.’

‘Oké… gisteravond… Niemand behalve u en u hebt de deur die dag voor het laatst van binnenuit geopend om 17:57 uur.’

‘Niemand rond een uur of tien?’

‘Nope.’

Daphne begon na te denken. Ze zag echter dat Joris’ lippen omhoog begonnen te krullen en ze wilde zijn volgende opmerking voor zijn.

‘Kun je op de camerabeelden zien of er iemand in mijn lab is geweest?’

De lach verdween van zijn gezicht.

‘Is er iets gebeurd, doctor?’ vroeg hij na een korte stilte.

‘Nee hoor,’ antwoordde ze luchtig.

‘Waarom wilt u de camerabeelden dan zien?’

Daphne viel stil. Joris was een flirt, maar hij was duidelijk niet dom. Ze zag hem een klein beetje in haar richting buigen.

‘Als er iets gebeurd is,’ zei hij op zachte toon, ‘dan moet u dat bij ons melden.’

‘Er is niets gebeurd,’ antwoordde Daphne, in een poging zo geruststellend mogelijk te klinken. Ze leunde met haar hand op zijn bureau zodat hij een klein beetje bij haar blouse in kon kijken. ‘Echt niet. Ik zag vanochtend alleen dat er wat papieren van mijn bureau op de grond waren gevallen en ik vroeg me af of er iemand binnen was geweest, dat is alles.’

Joris leek niet helemaal overtuigd, maar toen Daphne hem betrapte op een blik in haar decolleté, keek hij snel weg en ging overstag.

‘Oké,’ zuchtte hij en opende het camerasysteem op zijn computer. Het beeld begon te lopen en Daphne zag zichzelf de voorgaande avond om 17:57 uur het lab verlaten. Joris drukte op de fast-forwardknop. Ze keek hoe verschillende mensen in rap tempo voor haar deur langsliepen. Het waren vooral wetenschappers, maar ook soldaten in gevechtstenues, die met hun camouflagepatronen ironisch genoeg veel sterker afstaken tegen de smetteloze muren van het zwaar beveiligde Defensiecomplex dan de mannen en vrouwen in de witte jassen. De deur van haar lab ging echter niet open. Er kwamen steeds minder mensen langs en toen de klok op beeld het tijdstip van 22:30 uur passeerde, gebaarde Daphne dat Joris kon stoppen.

‘Niemand,’ zei hij schouderophalend.

‘Dan zal het de tocht geweest zijn,’ antwoordde Daphne.

Ze zag de grijns weer op Joris’ gezicht verschijnen en voor hij kon beginnen met praten, klopte ze met haar vlakke hand op zijn knie.

‘Dankjewel, hè,’ zei ze en liep snel de deur uit.

Op de terugweg naar haar lab begon ze weer te piekeren. Niet alleen was haar machine zonder haar weten gebruikt, de daders waren kennelijk het lab binnengekomen zonder gezien te worden of ook maar een spoor achter te laten. Het maakte haar boos en bang tegelijk. Ze opende de deur naar haar lab en wilde net weer naar haar bureau lopen, toen van achteren iemand een paar handen voor haar ogen deed. Met een gil trok ze die van zich af, sprintte twee meter naar voren en draaide zich wild om. Tegenover haar stond een vrouw met een witte labjas, rood haar in een paardenstaart en tranen in haar ogen van het lachen.

‘O-M-G Daph,’ hinnikte ze, ‘ik heb je nog nooit zo hard horen gillen.’

Daphne hield haar hand voor haar borst, voelde haar hart tekeer gaan en begon na enkele seconden zelf ook te lachen.

‘Birgit,’ hijgde ze, ‘doe me een lol, ik ging bijna dood.’

‘Ik zag het,’ zei Birgit, ‘je kijkt alsof er een spook in je lab is geweest.’

Je moest eens weten, dacht Daphne, maar besloot nog maar even niets te zeggen.

‘Wat doe je hier?’ vroeg ze in plaats daarvan.

‘Ik kwam je halen voor de lunch,’ antwoordde Birgit, ‘en om te zeggen dat ik je postvakje geleegd heb. Je hebt weer fanmail,’ voegde ze er zangerig aan toe terwijl ze een enveloppe voor Daphnes neus hing. Daphne herkende onmiddellijk het zwierige handschrift van doctor Brian Ogundipe, de natuurkundedocent van de Universiteit Leiden.

‘Zijn hoeveelste brief is dit nu?’ vroeg Birgit. ‘Elf? Twaalf?’

‘Hmm, ja, hij is wel een beetje geobsedeerd door mijn werk,’ zei Daphne. ‘Hij stuurt me regelmatig zijn ideeën, wil met me samenwerken. Hij begrijpt de materie, maar komt met niets wat ik nog niet weet.’

‘En bovendien hou jij er niet van om je succes te delen,’ zei Birgit.

Ze knipoogde naar Daphne, die op haar beurt haar tong uitstak.

‘Sowieso mag hij wel eens leren zijn e-mail te gebruiken,’ voegde ze er aan toe. Ze gooide de enveloppe op Daphnes bureau, pakte haar arm en sleepte haar het lab uit. ‘Kom op, het is bijna lunchtijd.’

‘Raad eens wie vanochtend langskwam voor een demonstratie van ons satellietsysteem?’ vroeg Birgit onderweg naar de kantine.

‘De nieuwe Commandant der Strijdkrachten, generaal Jozias Burggraaf,’ antwoordde Daphne.

Birgit trok een wenkbrauw op.

‘Hoe weet jij dat nou weer?’

‘Ik werd vanochtend uitgenodigd voor een persoonlijk gesprek met hem in het kantoor van Veegher.’

‘Lucky you!’ zei Birgit. ‘Hij is sexy.’

Daphne rolde met haar ogen. ‘Hij is minstens vijftig.’

‘Dat is dus minstens dertig jaar ervaring.’

Ze liepen de kantine in en deelden een dienblad.

‘Ik trakteer,’ zei Birgit, terwijl ze hun keuzes maakten uit het gratis aanbod van smoothies, granola en sandwiches. Ze vulden hun dienblad, vonden een tafel bij het raam en begonnen te eten.

‘Hoe gaat het met de teletijdmachine?’ vroeg Birgit. ‘Nog moleculen ontvangen van je toekomstige zelf?’

Daphne, die net een volle hap eten in haar mond had gestopt, schudde haar hoofd en Birgit sprak ongestoord verder.

‘Je wil niet weten hoe fascinerend ik dat vind. Jij bent waarschijnlijk de enige wetenschapper in de hele wereld die eerst het resultaat van een experiment binnenkrijgt en daarna pas het experiment uitvoert. Weet je hoe bizar? Ik wil echt weten wat er gebeurt als jij er voor kiest om iets wat je van je toekomstige zelf hebt ontvangen straks niet naar jezelf in het verleden te sturen. Wie weet wat er dan gebeurt? We krijgen eindelijk antwoord op de oparadox.’

Daphne slikte haar eten door. ‘De oparadox?’ vroeg ze. ‘Wat is de oparadox?’

‘Nee, niet de o-paradox, de opa-radox. Je weet wel, de grootvaderparadox, de vraag wat er gebeurt als je naar het verleden reist en je eigen opa doodmaakt voordat hij je vader of moeder kan verwekken, met als gevolg dat jij niet geboren wordt en dus niet naar het verleden kunt reizen om je opa dood te maken. De oparadox!’

‘Ik ken the grandfather paradox,’ lachte Daphne, ‘ik heb alleen nog nooit iemand dat de oparadox horen noemen.’

‘Het is een compleet gestoord idee, toch?’ vervolgde Birgit. ‘Jij kunt straks met kennis van de toekomst ingrijpen in het verleden en zo iemands toekomst veranderen, misschien zelfs zonder dat ‘ie het door heeft.’

Daphne viel stil.

‘Hallo,’ zei Birgit en ze zwaaide een paar keer voor haar gezicht. ‘Kom ik aan? Mijn God, Daph, je bent er echt niet helemaal bij vandaag, of wel?’

‘Nee, sorry,’ antwoordde ze, ‘ik heb gewoon veel aan m’n hoofd.’

‘Volgens mij werk je teveel,’ zei Birgit en ze gebruikte de rest van de pauze om Daphne te vertellen over de nieuwe club die in Amsterdam geopend was en waar ze ab-so-luut heen moesten.

Na de lunch ruimden ze hun dienblad op en gingen elk richting hun eigen werkplek, maar niet voordat Daphne aan Birgit had beloofd binnenkort eindelijk een keer mee op stap te gaan.

Enkele minuten later arriveerde Daphne bij haar lab, opende de deur en activeerde de computer. Ze keek van haar beeldscherm naar de machine en tikte ondertussen met haar nagels op tafel. “De grootste wetenschappelijke ontwikkeling ooit,” had generaal Burggraaf haar machine genoemd. Háár machine. Gisteravond om 22:17 uur was de beveiliging omzeild en had iemand háár machine gebruikt. Joris had gezegd dat ze het moest melden, maar wat had dat voor zin? Als ze dat deed, zou er een onderzoek komen. De marechaussee zou camerabeelden bekijken, de toegangsregistratie van haar lab analyseren, haar komen en gaan in kaart brengen en uiteindelijk tot dezelfde conclusie komen als Daphne: niemand kon gisteravond om 22:17 uur in het lab geweest zijn. De log-entry zou beschouwd worden als een menselijke invoerfout of een systemerror. In het beste geval was daarmee de kous af, maar met een beetje pech leidde het tot extra beveiligingsmaatregelen. Dat betekende meer controle in haar lab, minder privacy en misschien leidde het zelfs tot toepassing van het bij Defensie geliefde vier-ogen-protocol, een technisch afgedwongen maatregel die ervoor zorgde dat een machine nooit door één persoon alleen gebruikt kan worden. Daphne kon uit haar hoofd minimaal drie jaloerse collega’s noemen die deze situatie meteen zouden aangrijpen om de legerleiding ervan te overtuigen dat ze hen met Daphne zouden moeten laten samenwerken, zogenaamd voor de veiligheid. Ze wist wel beter. Stuk voor stuk wilden ze hun eigen naam gekoppeld zien aan haar uitvinding. Dat vond ze bijna erger dan het gevaar dat de wereld mogelijk liep als een kwaadwillende de mogelijkheid had het verleden te veranderen. Bovendien, ook als dat allemaal niet gebeurde, kon Daphne nog steeds niet om een eenvoudige realiteit heen: ze had geen fout gemaakt. Iemand had haar machine gebruikt voor een tijdreis en ze moest erachter komen wie dat geweest was en wat die gedaan had. Daphnes hart begon sneller te kloppen terwijl ze concludeerde dat daar maar één mogelijkheid voor was: ze moest zelf terug de tijd in reizen.

Zonder verder na te denken stond ze op en liep naar de machine. Ze pakte de door haar ontworpen smartwatch, sloeg die om haar pols en hield de grote knop aan de zijkant ingedrukt om contact te maken met de tijdmachine. De batterij was vol, wat betekende dat ze ongeveer een uur in het verleden kon doorbrengen voor ze terug moest keren naar haar eigen tijd.

‘Ik moet een betere accu ontwerpen,’ mompelde ze.

Ze ging in de cabine staan en activeerde de machine. Een intens gezoem vulde het laboratorium. Ze had dat geluid al vele malen vaker gehoord, maar pas nu ze het systeem stiekem startte, viel het haar op hoe ongelooflijk hard het was. Bang dat iemand het zou horen en het lab binnen zou komen, draaide ze haastig het tandwiel van haar smartwatch naar het logboek.

05/08/2021 - 22:17 uur: proces voltooid

Ze overwoog nog korte tijd om slechte een dag terug de tijd in te reizen en te zien wie haar tijdmachine gebruikte, maar zag van dat idee af. Op die manier zou ze er namelijk nog steeds niet achter komen wat die persoon in het verleden gedaan had. In plaats daarvan besloot ze direct achter de dader aan te gaan. Ze klikte op de log-entry en scrolde door de gegevens. De bestemming in de tijd was maandag 8 april 2013 om 16:01 uur. De locatiecoördinaten versprongen nog steeds, maar dat was niet erg. Ze scrolde verder tot ze de knop herhaal proces vond. Met trillende wijsvinger drukte ze erop en het display van haar smartwatch begon langzaam rood licht te pulseren. Na enkele seconden, die uren leken te duren, werd het licht groen en verscheen een startknop in beeld. Om te voorkomen dat ze bovenop haar medetijdreiziger zou belanden, verplaatste ze de bestemmingscoördinaten naar twintig meter verderop, hield haar adem in, tikte nogmaals op het scherm en plotseling verdween de grond en alles om haar heen. Ze verwachtte een soort van korte ruimtereis te maken of door een tunnel van gekleurd licht gezogen te worden, maar kennelijk gebeurde dat alleen in films. In werkelijkheid had ze een fractie van een seconde het gevoel dat ze de diepte in viel, om vervolgens direct weer vaste grond onder haar voeten te krijgen. Ze hield zichzelf in balans en keek om zich heen. Haar mond viel open. Waar ze stond reden geen auto’s, maar kwamen wel veel voetgangers en ontelbaar veel fietsen. Ze herkende de weg onmiddellijk, net als het aan de weg gelegen Academiegebouw. Voor het eerst in jaren was ze terug in Groningen, de stad waar ze had gestudeerd had en haar PhD had behaald. De klok op het Academiegebouw gaf aan dat het één minuut over vier was en Daphnes adem stokte korte tijd bij de gedachte aan haar succes: ze was terug in de tijd gereisd. Een bellende fietser trok haar echter snel weer de realiteit in en deed haar geschrokken opzij springen. Ze besefte dat ze nogal wat bekijks trok. Even was ze bang dat de mensen staarden omdat ze haar uit het niets hadden zien verschijnen, maar toen realiseerde ze zich dat ze midden in de stad stond met nog steeds haar witte labjas aan. Ze deed hem uit en vouwde hem onder haar arm. Een koude lentewind trok over de nu blote huid van haar onderarmen en gaf haar kippenvel. De kou was echter niet haar grootste probleem. Er liepen enkele honderden mensen op dit plein; studenten, toeristen, oudere echtparen, maar niemand die eruitzag alsof ze zojuist uit de toekomst waren gekomen. Ze had geen idee wie haar medetijdreiziger was of hoe ze die in een uur tijd moest vinden.

Niet wetend wat ze anders moest doen, liep Daphne naar een plek die ze goed kende, de universiteitsbibliotheek aan de overkant van de straat. Voorbij de draaideur passeerde ze de receptie en nam de trap omhoog. Een vlaag van nostalgie kwam over haar heen terwijl ze over de marmeren trappen voorbij de computerruimte op de eerste verdieping liep, een gevoel dat overigens gevoel al gauw weer teniet gedaan werd toen ze zag hoeveel jonger de gemiddelde student nu leek dan vroeger.

Tijd verandert alles, dacht Daphne.

Ze verliet het trappenhuis op de tweede verdieping en liep richting de voor haar bekende afdeling Natuurwetenschappen, alsof dat haar enig houvast zou kunnen bieden in deze vreemde situatie. Haar blik gleed over de verschillende boeken die ze voor het merendeel gelezen had. Ze wilde net verder lopen, toen ze door een opening in de kast keek en verstijfd bleef staan. Daar, aan een tafel verderop, zat haar acht jaar jongere zelf. Daphne voelde haar hartslag versnellen en haar handen klam worden. Haar kapsel was anders, haar gezicht iets fijner en het jasje dat ze droeg was jaren geleden al bij de kringloopwinkel beland, maar het was onmiskenbaar een eenentwintigjarige Daphne van der Tocht, pas afgestudeerd en ongetwijfeld bezig met literatuuronderzoek voor haar PhD. Haar eerste instinct was weg te rennen. Acht jaar theoretiseren over wat Birgit de oparadox noemde, had Daphne namelijk één ding doen beseffen: de kleinste verandering in het verleden kon haar hele toekomst op de kop zetten. Toch bleef ze staan. Naast de jonge Daphne stond namelijk iemand die ze al jaren niet gezien had. Een vrouw met lang, zwart haar, een leren jasje, een bril en een schoudertas vol wetenschappelijke artikelen waarvan Daphne zich kon herinneren dat ze die overal mee naartoe nam: doctor Erica Wijs. Gebiologeerd staarde ze naar het tweetal. Ze kon niet horen wat er besproken werd en was niet van plan om ook maar een stap dichterbij te zetten, maar ze herinnerde zich dit moment goed. Dit was de dag waarop ze doctor Wijs voor het eerst ontmoette.

De gedachte begon zich op te dringen dat Daphne haar enigmatische mentor hier niet toevallig trof en een idee kwam bij haar op. Ze keek op haar smartwatch en zag dat de batterij voor de helft leeg was.

Dat zou genoeg tijd moeten zijn, dacht ze.

Stil, maar snel liep ze terug naar het trappenhuis. Onderweg griste ze een pen van een tafel, pakte een leeg vel papier, zocht een afgelegen werkplek op en begon te rekenen. Naar welk moment ze wilde reizen herinnerde ze zich precies en de locatie, nou, daar was ze in principe al. Het vervelende van tijdreizen is alleen dat ons hele zonnestelsel met een snelheid van 83.600 kilometer per uur door de ruimte heen vliegt. Daphne moest niet alleen de locatie op aarde bepalen, maar ook de locatie van de aarde in het heelal. Hier kwam haar uitzonderlijk hoge IQ om de hoek kijken. Deze rekensom had ze al honderden keren gemaakt en aan de hand van de relatieve posities van andere zonnestelsels had ze al gauw de getallen op papier. Ze keek opnieuw op haar smartwatch. Nog twintig minuten over. Ze voerde de gegevens in, haalde diep adem, drukte op start en in een klap stond ze weer voor de universiteitsbibliotheek in Groningen, ruim een jaar later, op woensdag 23 april 2014 om 14:50 uur. Het was een stuk zonniger en warmer vandaag, maar ze had geen tijd om daar bij stil te staan, want rond drie uur vandaag, in deze bibliotheek, had ze doctor Wijs voor het laatst gezien. Ze liep door de draaideur, passeerde de receptie en rende de trap op naar de afdeling Natuurwetenschappen. Bang om zichzelf of doctor Wijs tegen te komen hoefde ze niet te zijn, want ze wist nog precies waar ze op deze dag zaten. Ze liep een gangpad in, schoof een paar boeken opzij en keek door de stellingkast naar het duo, dat aan een tafel helemaal achter in de bibliotheek zat. De nu zeven jaar jongere Daphne was druk bezig een formule uit te werken op papier, terwijl doctor Wijs mee typte op Daphnes laptop.

Nog een paar minuten, dacht Daphne terwijl ze doctor Wijs scherp in de gaten hield. De tijd tikte voorbij. Haar smartwatch begon te trillen, een indicatie dat de batterij bijna leeg en haar tijd bijna op was. Ergens was Daphne bang dat ze zich in de dag vergist had, maar daar kon ze nu nog weinig aan veranderen. Ze wachtte gespannen af. Heel in de verte hoorde ze de klok van de Martinitoren drie keer slaan. Daphne wilde het bijna opgeven, toen haar jongere zelf ineens haar pen liet vallen en haar gezicht rood kleurde.

‘Ik denk dat ik het heb…’ zei ze en keek opzij, maar daar zat niemand meer. Verbaasd keek ze om zich heen en onder de tafel, maar ook doctor Wijs’ tas was weg.

De oudere Daphne zuchtte grimmig. Ze maakte zich geen zorgen om haar jongere ik. Die zou nog een paar dagen piekeren, verder gaan en twee jaar later de jongste Nobelprijswinnaar voor Natuurkunde ooit worden. Zelf had ze echter de hele tijd naar haar mentor gekeken, die in het niets zien verdwijnen en daarmee bevestigd wat ze al vermoedde: doctor Wijs was degene die haar tijdmachine had gebruikt. De vraag was nu waarom.

Haar smartwatch trilde opnieuw. Daphne keek op het display en zag dat het batterijniveau onder de vijf procent was gezakt, wat betekende dat ze minder dan een minuut had voor hij uitviel. De coördinaten die haar terug naar haar eigen lab op 6 augustus 2021 zouden brengen, had ze al klaarliggen. Haar vingers bewogen naar het display, maar ineens twijfelde ze. Wat nou, als ze niet terug zou gaan naar haar eigen tijd, maar een dag eerder, om tien uur ’s avonds? Dan zou ze het moment kunnen observeren dat de tijdmachine gebruikt werd. Het veiligheidsrisico was echter enorm… Iemand zou haar kunnen zien, iemand die haar diezelfde dag het lab al had zien verlaten. Aan de andere kant, dacht ze, hoe vaak kwam het wel niet voor dat iemand ’s avonds nog even terug naar het werk kwam? Daar was niets raars aan. En het verschil met haar eigen tijd was maar één dag. Ze besloot ervoor te gaan en paste de tijd op het scherm aan, terwijl ze uit haar hoofd de coördinaten uitrekende. Vervolgens voerde ze die in, maar zag direct dat er iets niet in de haak was. De gegevens begonnen weer te verspringen. Verbaasd keek Daphne naar de snel wisselende getallen. Nog drie procent batterij. Haar handpalmen begonnen te zweten terwijl ze het horloge probeerde te calibreren. Wat ze echter ook deed, de getallen bleven veranderen. Dit is niet goed, dacht Daphne, die zweetdruppels op haar voorhoofd kreeg. Ergens kon haar tijdmachine de berekening niet goed uitvoeren, maar waarom? Ze keek op naar haar jongere zelf. Was het omdat hier twee Daphnes waren? Kon de machine daarom niet goed bepalen wie waar naartoe gestuurd moest worden?

Ze overwoog even om toch weer naar 6 augustus te gaan, maar het batterijniveau zakte al naar twee procent. Ze had geen keus. Ze drukte op aanvang proces en keek met kloppend hart naar het pulserende rode licht op het display. Na enkele seconden veranderde het licht van groen naar oranje, een indicatie dat de tijd- of plaatsbestemming niet goed vastgesteld kon worden. Van alle nachtmerries die haar vandaag overkomen waren, was dit de ergste. Onder andere omstandigheden had ze elke andere mogelijkheid geprobeerd; de smartwatch opnieuw starten, een herstel uitvoeren vanuit een back-upbestand, nógmaals de coördinaten invoeren, maar met nog één procent batterij te gaan, was de startknop haar enige mogelijkheid om haar leven niet te hoeven vervolgen als negenentwintigjarige in 2014. Ze drukte erop, de grond verdween onder haar voeten en ze was terug in haar laboratorium.

Ze stapte uit de machine en keek om zich heen. Een fractie van een seconde voelde ze opluchting. De digitale klok aan de muur gaf correct aan dat het 5 augustus 2021 was, om precies tien uur in de avond. Toch merkte ze dat er iets niet klopte. Kleine dingen waren veranderd; de indeling van de knoppen op haar tijdmachine, de afwezigheid van haar Donald Duck notitieblokhouder en de geur. De geur viel het meest op. Het was geen sterke of indringende geur, maar toch was hij anders dan Daphne gewend was, alsof er veel of vaak andere mensen in het lab waren geweest. Ze liep langzaam door de ruimte en probeerde het allemaal te begrijpen. Haar oog viel op het gouden Nobelplakkaat. Van een afstand had ze het niet gezien, maar ook die was veranderd.

‘Oh nee,’ fluisterde Daphne. Naast haar eigen naam zag ze een tweede, die ze onmiddellijk herkende. Het was de naam van haar grootste fan: doctor Brian Ogundipe. Daphne begon te trillen en klemde de witte labjas, die ze nog altijd in haar hand had, tegen haar borst. Plotseling hoorde ze het suizende geluid van de metalen schuifdeur en om niet gezien te worden, dook ze instinctief weg. Ze kroop achter een werkbank en luisterde naar het tweetal dat binnenkwam.

‘…opnieuw een volledige controle van het bestandssysteem,’ sprak een man.

‘Lijkt me goed,’ antwoordde een vrouw, van wie de stem Daphne bekend voorkwam. ‘Als alles gaat zoals het hoort, kunnen we binnenkort een eerste test draaien.’

Daphne keek voorzichtig langs de werkbank. Bij de tijdmachine stond een lange, zwarte man met grijs kroeshaar en een witte labjas. Haar blik viel echter op de vrouw die naast hem stond. Voor de derde keer vandaag, keek ze naar een versie van zichzelf. Ditmaal was het alleen geen jongere versie, maar een Daphne van haar eigen leeftijd. Deze Daphne zag er slecht uit. Vanaf de werkbank kon ze zien dat ze kringen rond haar ogen en dat haar lichtbruine haar erg droog oogde. Bij een ander was het moeilijk geweest om te onderkennen wat daar de oorzaak van was, maar omdat ze naar zichzelf keek, voelde Daphne haarfijn wat er mis was: ze was ongelukkig.

‘We hebben het laat gemaakt,’ lachte de zwarte man, terwijl hij op zijn horloge keek. ‘Het is al na tienen. Zullen we morgen ook wat later starten?’

Daphne zag haar andere versie knikken en de zwarte man knikte terug.

‘Dan ga ik nu richting huis. Fijne avond!’

‘Fijne avond, Brian,’ antwoordde ze en de zwarte man liep het lab uit.

Zodra de deur dicht ging, zag Daphne dat haar andere ik haar labjas uittrok. Ze liep naar een kast, haalde een schoudertas tevoorschijn en leegde die op het bureau. Met elk voorwerp dat Daphne vanaf haar schuilplaats tevoorschijn zag komen, voelde ze haar lichaam kouder worden. Een leren jasje, een zwarte pruik, een bril. De Daphne bij het bureau begon zich om te kleden. Toen ze klaar was, vulde ze de schoudertas met de wetenschappelijke artikelen die ze van het bureau pakte, hing die over haar schouder, ging rechtop staan en begon te praten.

‘Hoi, ik ben Erica, Erica Wijs.’

Ze schraapte haar keel en zette een iets zwaardere stem op.

‘Hoi, ik ben Erica, Erica Wijs. Ben jij Daphne van der Tocht?’

Kennelijk had ze genoeg geoefend, want ze knikte en liep richting de tijdmachine. Ze zette hem aan en terwijl het luide gezoem het laboratorium vulde, voerde ze de coördinaten in. Vervolgens stapte ze in de cabine. Het viel Daphne op dat ze de smartwatch niet meenam. Kennelijk was doctor Wijs niet van plan om terug te keren en het was ook wel duidelijk waarom; als alles ging zoals ze wilde, zou ze uit zichzelf verdwijnen. Ze bediende de knoppen in de cabine, het gezoem versterkte even en toen werd het stil. Doctor Wijs was weg.

Minutenlang bleef Daphne op de grond achter de werkbank zitten, met haar knieën tegen haar borst getrokken. Pas toen ze merkte dat de normale geur weer terug was, stond ze op en begon door het laboratorium te lopen. Alles was als vanouds. De knoppen op de tijdmachine waren ingedeeld volgens haar eigen ontwerp en de cabine was leeg. De Donald Duck notitieblokhouder stond weer op haar bureau, met daaromheen de artikelen zoals ze die zelf had achtergelaten. Ze liep naar de computer, hield haar toegangspas tegen de kaartlezer en haar hand en ogen voor de daarvoor bedoelde scanners. Het systeem sprong aan, het logboek verscheen in beeld en bovenaan zag ze het enige overgebleven bewijs van haar veranderde verleden:

05/08/2021 - 22:17 uur: proces voltooid

Met ingehouden adem verplaatste ze haar blik naar het gouden Nobelplakkaat aan de muur. De vermelding van doctor Brian Ogundipe was verdwenen. Ze haalde haar vingers over de enige naam die er nog stond (die van haar zelf) en fluisterde zachtjes.

‘Ik houd er niet van om mijn successen te delen.’

Daar ligt Dondergat

Rene van Dijk

In 1995 verdween het dorp Dondergat. Het duurde bijna een jaar voordat de verdwijning werd opgemerkt, toen een nieuwe postmedewerker van de PTT een brief probeerde te bezorgen die geadresseerd was aan ene Jacoba Heuvelaar aan de Waardenweelse weg in Dondergat. Zijn zoektocht eindigde bij het boerenbedrijf van de familie de Waard gelegen aan de Weelenwaardse weg die niet ver bij hun vandaan de Waardenweelse weg hoorde te kruisen. De heer des huizes, een stoïcijnse man op klompen met een grijze baard en een zwaar accent genaamd Jan of mogelijk Hans, vertelde de verbijsterde postmedewerker het volgende: ‘Da doerga tied a krus darp. Ken jaren ledde nie gevret wa bis is.’
Een politieonderzoek volgde, maar werd bij gebrek aan bewijs ook weer gesloten.

Jarenlang bleef de verdwijning van Dondergat een kleine curiositeit in de lokale gemeenschap en compleet onopgemerkt door de rest van Nederland. Het was pas in 2012, toen een Google Streetview-auto de verkeerde afslag nam, dat er enig bewijs werd gevonden van het bestaan van een dorp genaamd Dondergat. Een Google-medewerker die door de gemaakte foto’s heen ging, merkte op dat er meerdere huizen en zelfs een kerk op specifieke foto’s opdoken die op andere foto’s niet te zien waren. Na navraag te hebben gedaan bij zijn manager werd hem opgedragen de foto’s gewoon online te zetten, naar eigen zeggen omdat:

‘Het niemand echt iets kon schelen.’
Deze foto’s waren het eerste tastbare bewijs van het bestaan van Dondergat in meer dan zeventien jaar. Dondergat werd een kleine internetsensatie op specifieke fora die zich met paranormale omstandigheden bezighielden. Toch duurde het nog tot 2021 voordat er opnieuw iets gebeurde rond dit mysterieuze dorp. In juni 2021 fietste een ouder echtpaar een fietsroute die ze langs de vijf beste weilanden in de regio zou leiden (met en zonder koeien). Tijdens een rustpauze onderweg om van het tweede weiland op de route te genieten, groen, grassig en met een karakteristieke verhoging in het midden, zagen zij plotseling een kerktoren verschijnen. Hun fascinerende ooggetuigenverklaring was als volgt:

‘Ja, het ging een soort van plop.’

26 jaar nadat het was verdwenen, was Dondergat terug.

Art Lansdeler was een man die van routine hield. Hij zag zijn routine als iets positiefs, hoewel de wereld, en een aantal exen, hem soms hadden geprobeerd te vertellen dat hij saai was. Art Lansdeler liet zich echter geen midlifecrisis aanpraten. Zijn routine gaf hem een veilig gevoel. Het was zijn rots in de branding en haalde een hoop van de onzekerheid uit zijn dagelijkse leven. Tot zijn verbazing en frustratie bleek zijn dag vandaag echter allesbehalve routineus. Art had zijn gewoonlijke route gevolgd naar zijn werk. Vijf dagen per week reed hij heen en weer naar het kantoor. Meestal op de automatische piloot. Vandaag was hij echter verdwaald geraakt. Verdwaald. Het hele woord had een verwarrende betekenis voor Art, die zodra hij merkte dat hij niet meer op de juiste weg zat, zijn auto aan de kant had gezet. Verdwalen was iets dat gebeurde als je vreemde kanten opging zonder idee, planning of goede voorbereiding. Art was er altijd trots op geweest dat hij nooit verdwaalde. Niet in het leven en niet op de weg. Hoofdschuddend pakte hij zijn telefoon erbij en raadpleegde zijn gps.
‘Probeer om te keren,’ zei de vriendelijke stem terwijl op het scherm zijn locatie wild van plaats naar plaats versprong. Art blikte om zich heen. Hij stond aan een lange rechte weg die door een bos heen liep. Donkergroen struikgewas en dikke oude bomen drongen zich op tot aan de rand van de weg. Hij was geen expert op de lokale natuurgebieden, maar dit moest haast wel iets Veluws zijn. De Veluwe was hier ergens in de buurt. Toch? Een passerende auto knipperde met zijn lichten en Art realiseerde zich dat hij niet erg netjes stilstond, zo in de berm. De weg was breed genoeg en Art wist zijn auto om te draaien. Hij kon gewoon de weg terug volgen tot een plek die hij herkende. Dat gaf hem wat rust vanbinnen. Hij was niet verdwaald. Hij wist alleen even niet waar hij was.

De plotse verschijning van Dondergat trok meer media-aandacht dan zijn verdwijning. Twee regionale omroepen stuurden een cameraploeg. Er verscheen ook een busje van Hart van Nederland, dat alleen bijna meteen weer omdraaide toen het nieuws kwam dat een zwarte kat in Appelscha 13 kittens had gekregen.

‘Op vrijdag de dertiende nog wel,’ legde een enthousiaste verslaggever uit aan zijn stikjaloerse regionale collega’s. Later bleek dat de NOS ook nog iemand had gestuurd, maar dat was een stagiaire die, heel klimaatneutraal, met de trein moest en per ongeluk in Groningen terecht was gekomen. Met de ogen van de wereld op haar gericht, of in ieder geval de ogen van het regionale verspreidingsgebied Noord-Brabant, stapte uiteindelijk verslaggeefster Sara Binders als eerste persoon van buiten Dondergat het dorp binnen sinds het vorige millennium.

Vruchteloos bonsde Sara en haar cameraman, Sjaak, een tijdje op de gesloten dubbele deuren van de kerk.

‘Misschien zijn ze dicht op maandag?’ stelde Sjaak voor.
‘Misschien,’ zei Sara.
Ze keek nog eens om zich heen. De hoofdstraat was verlaten. Geen auto’s, geen fietsers, geen wandelaars.

‘We doen een rondje rond de kerk voor wat extra beelden en dan gaan we maar bij huizen aankloppen.’

Ze liepen rond de kerk en Sjaak maakte wat beelden van de toren, de glas-in-loodramen en de oude grafstenen in de kleine begraafplaats. Hij zette zijn camera neer op een stenen muurtje en bekeek de graven speculatief.

‘Wat als het een spookstad is?’
‘Een spookdorp zal je bedoelen,’ verzuchtte Sara. ‘Waar ben je bang voor, de geest van oude koeienmest? Het is een gat, letterlijk. Ik zou hier ook niet willen wonen. Misschien zijn ze gewoon allemaal verstandig geworden en verhuisd naar een plek met betere wifi.’ ‘Misschien.’ Sjaak zuchtte en pakte de camera weer op.

‘Laten we maar langs de huizen gaan. Er moet ergens wel iemand thuis zijn.’

Er was niemand thuis. Bij geen enkel huis was er enig teken van leven en alle ramen en deuren waren dicht. Nergens blafte een hond of klonk muziek. Bij het zoveelste huis tuurden ze samen door het woonkamerraam naar binnen.

‘Geen flatscreens, geen computers of laptops en…’

Sjaak wuifde zijn telefoon door de lucht.

‘Je had gelijk over de wifi. Niets.’

Sara plofte neer op een bankje in de kleine voortuin en keek link en rechts langs de verlaten hoofdstraat.

‘Het is 1995, Sjaak. Een en al Spice Girls en retro telefoons.’

‘De Spice Girls zijn begonnen in 1996.’

Sara schudde haar hoofd. ‘Ik weiger te leven in een pre-Baby Spice-wereld.’
Sjaak kwam naast haar zitten.

‘Als er niemand is in dit dorp... Ik bedoel als er echt niemand is. Dan kunnen we misschien een raampje intikken.’

‘En dan?’

‘Als we binnen iemand kunnen vinden… Dat zijn het soort beelden die de wereld overgaan.’

‘Hart van Nederland, Daily Mail, Buzzfeed?’

‘Ik dacht eerder Reuters, maar natuurlijk.’

Sara knikte. ‘Je hebt gelijk, Sjaak. Dit is het type verhaal dat de top van de listicles kan halen. De voorpagina van Buzzfeed zelfs.’

Dit kon eindelijk haar kans zijn om haar vriendinnen te laten zien dat journalistiek werk ook een goede carrière kon zijn. Het was misschien geen Youtube- of Instagramsucces, maar ze kon nog steeds viral gaan.

‘Ik wil dat je me filmt terwijl ik het raam ingooi.’

Sjaak fronste bedenkelijk om zijn camera heen.

‘Weet je het zeker?’

‘We maken een viral video. Dan moet je edgy zijn.’

Ze raapte een losse baksteen op naast het huis en woog hem in haar hand.

‘Dit lijkt me precies edgy genoeg.’

De baksteen raakt het woonkamerraam. Brekend glas. De camera draait naar Sara die gauw de grijns van haar gezicht veegt en ernstig naar de kijker knikt.

‘In ons onderzoek naar de mysteriën van dit mysterieuze dorp laten wij geen enkel mysterie ongemoeid.’

Een korte pauze en ze vervolgt: ‘De huizen zijn leeg en verlaten en de interieurs lijken ongemoeid sinds de mysterieuze verdwijning. De laatste keer dat deze plaats gezien werd was er nog geen internet, geen sociale media en geen mobiele telefonie. Er was niemand die op Twitter kon plaatsen wat er was gebeurd. Er was geen Instagram en er waren geen Facebookupdates. Het lijkt nu ongelofelijk, maar in de tijd voor TikToks of Youtube-reactiekanalen was het nog mogelijk dat een hele plaats werd vergeten en simpelweg… verdween.’

Art reed de lange bosweg terug, om uit te komen op een rotonde die hij niet herkende. Vruchteloos reed hij een aantal rondjes. De weg leek niet nieuw. Hij reed niet door een nieuwbouwwijk en er waren geen tekenen van wegwerkzaamheden. Hadden ze dan toch in een enkel weekend een rotonde geplaatst? Dat moest wel. Het was de enige mogelijkheid die hij kon bedenken. De borden gaven alle gewoonlijke plaatsnamen aan. Hij zat in zijn auto en draaide rondjes rond de rotonde tot hij misselijk was. Na het zoveelste rondje zag hij plots een plaatsnaambord dat hij herkende en sloeg af in de richting van zijn eigen woonplaats. Hij had genoeg gehad. Hij ging naar huis. Als het goed was had hij nog tientallen ziekte- en vakantiedagen openstaan. Ze zouden wel verbaasd zijn op kantoor, maar dat was dan maar jammer. Hij was zelden zo van zijn stuk gebracht.

Art had zijn auto geparkeerd aan de overkant van de straat. Normaliter parkeerde hij zijn auto aan zijn eigen kant van de straat. Hij woonde in een nette straat met nette rijtjeshuizen en het was altijd begrepen dat iedereen zijn auto voor zijn eigen huis zette. Art had niets liever gedaan dan dat. Het probleem was dat op de plaats waar Art zijn eigen huis had verwacht, op de plaats waar het altijd had gestaan, in ieder geval zo lang als hij er woonde, nu een restaurant stond. Een kiprestaurant. In rode letters stond boven de deur van het blokkige mosterdgele gebouw: Kiphaphok. Naast de deur stond een twee meter hoog standbeeld van een kip met een tuinbroek aan die met een grote kippenbout poseerde. Dit deed Art nogal kannibalistisch aan. Hij zat zich hierover te verwonderen toen hij zijn buurman voorbij zag lopen. De man slenterde kalm over de stoep met zijn hond aan de lijn. De buurman gaf hem een vriendelijk knikje en Art knikte vriendelijk terug. In wat Art zag als een goede Hollandse traditie, had hij geen idee hoe de man heette en waren al hun interacties beperkt geweest tot knikjes. Hij had hem daarom altijd een fijne buurman gevonden, maar het gebrek aan verbazing bij de man voelde nu als verraad. Art klom uit zijn auto en snelde zijn buurman achterna.

‘Wacht, uhm, buurman.’

De buurman schonk hem een vriendelijke glimlach en Art wist ineens niet zo goed wat hij moest zeggen. Hij kreeg de compleet absurde woorden die nodig waren om de situatie te beschrijven niet over zijn lippen. Hij wees naar het plotse restaurant en stamelde: ‘Restaurant.’

De buurman knikte. ‘Ja, een kiprestaurant, geloof ik.’
Art begon ook te knikken. ‘Ja, een kiprestaurant, ja.’
Samen knikten ze een tijdje in stilzwijgende overeenstemming.
‘Fijne dag nog,’ zei de buurman uiteindelijk.
‘Fijne dag,’ zei Art.

Art zat aan een tafeltje bij het raam met voor zich het ‘moederkloekmenu’. Hij staarde naar buiten. Het uitzicht op de straat was vergelijkbaar met waar vroeger zijn woonkamerraam had gezeten. Hij zuchtte en nam een hap van de kipschnitzel. Hij smaakte best goed. Iedere keer als hij probeerde te bedenken wat hij nu moest doen, liepen zijn gedachten schipbreuk op de onmogelijkheid van zijn situatie. Hij had het gevoel dat hij om hulp moest vragen, maar hij kon voor zichzelf niet eens op een rijtje krijgen wat er aan de hand was. Hij realiseerde zich dat hij zijn werk niet had gebeld, maar voor het eerst kon het hem weinig schelen. Hij had zijn auto nog, zijn telefoon en de kleren die hij aan had. Hij had nog niet gecontroleerd of zijn bankrekening nog bestond. Misschien was hij wel degene die niet meer bestond? Als in zo’n verhaal waar iemand wenst dat hij nooit geboren was en dan de wereld te zien krijgt die er zou bestaan zonder hem. Behalve dat Art nooit zoiets gewenst had. Hij was heel tevreden geweest. Niet erg gelukkig misschien, maar tevreden was toch een goede middenweg?

Hij zat dit te overpeinzen toen de serveerster langs kwam.

‘Alles naar wens?’

Hij keek haar kort op en neer. Ze zag er gewoon genoeg uit. Een vriendelijke blonde jongedame met een kort en ietwat scheef geknipt kapsel waarvan de televisie hem weleens had verteld dat het hip was. Ze droeg mosterdgele werkkleding die ontworpen leek om net niet goed te staan bij iedereen die het aan zou trekken. Het was een opluchting en een teleurstelling geweest toen hij het restaurant binnenstapte en het niet gerund werd door vreemde buitenaardse wezens of iets anders bovennatuurlijks. Hij was opgelucht omdat hij niet wist of hij nog meer schokken te boven kon komen vandaag, maar teleurgesteld omdat het de realiteit van de situatie alleen maar versterkte. Hij merkte dat hij staarde.

‘Het is lekker,’ zei hij gauw. ‘Lekkere kip.’

‘Fijn om te horen. Dit is pas onze tweede locatie in dit gebied weet je. We zijn net open.’

‘O, het is een keten?’ stamelde hij.

In zijn hoofd was hij aan het gillen tegen zichzelf, maar de beleefde niemendalletjes die hij zijn hele leven had gebezigd rolden volautomatisch van zijn lippen.

‘Ja,’ zei ze en wees naar een portretfoto van een glimlachend echtpaar dat bij de deur naar de keuken aan de muur hing. ‘Ze begonnen hun eerste restaurant in een heel klein dorpje hier niet ver vandaan.’

Wat heb je met mijn huis gedaan, met mijn leven, mijn spullen? Hij wilde de jongedame met glimlach en al door elkaar schudden tot alles weer normaal werd.

‘Goh, welk dorpje?’

Haar glimlach werd iets breder, te breed misschien?

‘Dondergat.’

Googlemaps kan Dondergat niet vinden. Zorg ervoor dat je zoekopdracht goed is gespeld. Probeer een plaats, staat/provincie of postcode toe te voegen.

Art had afgerekend voor zijn eten (12,50) en zat nu in zijn auto op zijn telefoon. Hij had geprobeerd het Kiphaphok online te vinden, maar kreeg geen hits. Ook de naam van de plaats die de serveerster had genoemd liep nu nergens op uit. Hij typte zijn eigen adres in en staarde naar de satellietfoto die duidelijk het dak van zijn woning liet zien en niet de rode dakpannen van het restaurant. Dit was het eerste bewijs van het bestaan van zijn huis dat hij had gezien sinds hij die ochtend de deur achter zich had dichtgetrokken. Het eerste bewijs dat hij niet gek was. Met trillende handen opende hij Google Streetview. De foto was gemaakt op een grijze regenachtige dag. Art zag zijn eigen voortuin, zijn huis met zijn gordijnen in de ramen. Hij keek op naar het restaurant en hield zijn telefoon voor het autoraam, alsof hij de foto op het scherm over het echte beeld heen kon leggen en zijn huis magisch weer zou verschijnen. Het was toch ook magisch verdwenen? Hij liet zijn telefoon langzaam weer zakken. Het restaurant bleef op zijn plek. Erger nog, achter het raam zag hij nu de serveerster naar buiten kijken. Ze staarde naar hem en sprak in wat er uit zag als een ouderwetse telefoon. Een beige hoorn met een gekrulde draad. Art startte zijn auto en begon te rijden.

Op de route naar zijn werk trof Art opnieuw de rotonde aan. Hij nam de afslag waarvan hij dacht dat het degene was die hij eerder had genomen. De afslag die leidde naar de weg door het bos. Niet lang daarna kwamen de bomen in zicht. Het bos leek van een afstand donkerder dan de vorige keer. Alsof het de weg opslokte. Er was geen ander verkeer. Art zette zijn lichten aan toen hij onder de schaduw van het bladerdek reed. Een driehoekig bord met een springende kip waarschuwde voor overstekend wild. Het duurde een paar seconden voor Art vol op de rem trapte. Hij staarde achterom. Art zette zijn alarmlichten aan en stapte uit. De mossige koelte van het bos stond in sterk contrast met de zonnige zomerdag daarbuiten. Het leek hier net alsof het net nog geregend had. De lucht rook naar natuur. Die geur van schimmelende bladeren en vochtige aarde die sommige mensen zo lekker leken te vinden. Het rook naar stront, vond Art. Hij liep vastberaden, maar steeds langzamer op het bord af tot hij op een meter afstand tot stilstand kwam. Hij moest zich wel vergist hebben. Het was niet vreemd dat met alle bizarre gebeurtenissen van de dag zijn fantasie op hol sloeg. Hij haalde diep adem en stapte om het bord heen. Het was het standaard driehoekige waarschuwingsbord. Wit met een rode rand. In het midden was een zwart silhouet te zien. Het silhouet was onmiskenbaar dat van een mens. Het deed hem denken aan het mannetje dat werd afgebeeld bij stoplichten. Hij keek terug richting zijn auto. De alarmlichten knipperden nog een paar keer en gingen toen uit. Art staarde een tijdje, maar er gebeurde verder niets. Hij keek om zich heen naar de dikke mossige bomen. Het was niet ver geweest van de rand van het bos tot aan het bord, maar nu liep de voormalig rechte weg een bocht om en zag hij niets anders dan meer bomen. Dreigend drongen ze zich tot aan de rand van de weg. Sommige van de wortels deden hem denken aan benen en voeten. Alsof ze op elk moment een stap dichterbij konden komen, het asfalt op. Van de kant van de bocht kwam het geluid van een aankomend motorvoertuig. Een zware motor, als van een vrachtwagen of een tractor. Art wilde het liefst naar zijn auto rennen, maar hij wist niet of hij het zou halen. Het geluid kwam heel snel dichterbij. Angstig greep hij zich vast aan het bord. Het enige tastbare bewijs dat hij niet gek was, of misschien dat hij dat juist wel was. Het motorvoertuig dat de hoek om kwam, hakte voor Art de knoop door. Hij was gek, knettergek. Hij moest bijna lachen van opluchting, want wat op hoge snelheid de bocht om kwam was een krantenkiosk. Kranten en magazines waren vastgepind aan de voorkant en flapperden in de wind. In de kiosk zat een man met een grote stofbril op die draaide aan wat leek op een groot houten scheepswiel. Hij toeterde en zwaaide toen hij Art passeerde, maar minderde vaart toen hij voorbij zijn auto kwam, om iets verder geheel tot stilstand te komen. De kiosk was breed, maar niet diep en had een deur aan de achterkant die nu openzwaaide. Van een afstand zag Art de bestuurder, een klein mannetje in een lange jas, uitstappen en naar hem zwaaien. Hij haastte zich naar de man toe. Het was misschien een vreemd figuur, maar hij was opgelucht dat hij niet alleen was. De bomen leken reikhalzend naar hem toe te buigen en hij voelde een sterke neiging om steeds achterom te kijken. De man die uit de kiosk was gestapt, stond nu naar Arts auto te kijken. Hij had zijn grote stofbril op zijn voorhoofd gezet. Hij had een donkere huid en donkerbruine ogen. Zijn haar was kort en hij had ouderwetse bakkebaarden.

‘Een slechte plek voor autopech, pief,’ riep hij Art tegemoet.

Art wilde antwoorden dat hij geen autopech had toen hij zijn auto zag. De donkerblauwe lak was nauwelijks zichtbaar onder al het roest, de banden waren plat en de ramen gebroken. Hij drukte met weinig hoop op het knopje van zijn autosleutel. Ergens diep van in het wrak klonk een traag geluid. ‘Woop, woop’. Art en de vreemde man keken elkaar aan en de man schraapte zijn keel. ‘Lift nodig?’

Art knikte langzaam en staarde naar zijn autosleutel.

‘Dat lijkt me het beste, ja.’

De man gaf hem een brede grijns.

‘De puntkomma is niet groot, maar ze brengt je waar je heen moet.’ Hij gebaarde trots naar de kleine kiosk. ‘Uhm, waar moet je heen?’

Art aarzelde geen seconde.

‘Dondergat, ik moet naar Dondergat.’

‘Zeker weten?’ vroeg de man verbaasd.

Hij zag er even uit alsof hij zou protesteren, maar uit het bos klonk een luid gekraak.

‘Beter daar dan het in tussenbos,’ zei hij snel. ‘Wat jij wil, pief. Stap in.’

Er was in de kiosk net plaats voor twee. Art en de man zaten schouder aan schouder achter de kleine balie. Art moest achterover leunen zodat de man het grote houten stuurwiel nog kon draaien. De man gaf hem opnieuw een grote grijns en stak zijn hand uit.

‘Horatio.’

‘Art.’

Ze schudde onhandig handen in de krappe ruimte. Er was weinig plek voor ellebogen.

‘Als in Arthur?’ vroeg Horatio enthousiast. ‘Erg heroïsch.’

‘Nee, gewoon Art.’ zei Art.

Hij keek om zich heen naar de wilde collectie kranten die in draadstalen bakken en kooitjes aan de achtermuur en zijwanden van de kiosk waren bevestigd. Hij zag kranten die hij herkende en kranten waar hij nog nooit van had gehoord. Rechts van hem hing bijvoorbeeld de Britse krant The Sun, maar daarnaast hing ook The Moon, op donker papier met witte letters. Hij zag een Volkskrant en een Telegraaf, maar ook een krant met wat leek op Egyptische hiërogliefen.

Een donkerpaars magazine kopte iets over de modeblunders van Yog-Sothot. Kosmisch of komisch? stond er in dikke letters boven de afbeelding van een blauwe tentakel met een glitterhoedje op. Met een zwaar ratelend geluid startte de kiosk op en Horatio draaide ze de weg op met een grote zwaai aan het stuurwiel. Misschien was gewoon Art niet meer helemaal van toepassing.

Sara hief de baksteen nog eens en schatte de afstand tot het winkelraam in. Ze kreeg nu de smaak te pakken. Sjaak deed nerveus een paar stappen achteruit.

‘Weet je het heel zeker?’

‘We willen toch weten wat er gebeurd is? Het is allemaal voor de kijkcijfers. Ben je aan het filmen?’

Sara wachtte niet op een antwoord en slingerde de steen zo hard als ze kon. Hij stuiterde terug van het raam en ze kon nog net op tijd aan de kant springen. De grote winkelruit had een flinke ster, maar was nog heel. Ze gooide haar armen in de lucht.

‘Fuck, yeah!’

Sjaak liet de camera weer zakken.

‘Ik zie hier het nut niet van in. Je hebt al bij drie huizen de ruiten ingegooid.’

‘Correctie, Sjaak, wij hebben bij drie huizen de ruiten ingegooid en dit is geen huis, maar een supermarkt.’

Ze staarde naar het gehavende ruit en nu de adrenaline wat begon te zakken, moest ze toegeven dat Sjaak misschien een punt had. Te veel herhaling was niet interessant. Ze moest een betere spanningsboog opbouwen. Misschien konden ze iets opblazen?

‘Je hebt gelijk, Sjaak. Kom we zullen eens echt nieuws gaan maken.’

Ze greep haar baksteen en begon te lopen.

Sjaak staarde nostalgisch naar de prijzen aangegeven op het bord bij het tankstation terwijl Sara peinzend om zich heen keek.

‘Zeg, is het jou ook opgevallen dat er nergens auto’s staan?’

Sjaak haalde zijn schouders op.

‘Geen auto’s, geen mensen. Het leek mij wel logisch. Misschien zijn ze allemaal weggereden. Met zulke benzineprijzen kan je zoveel rijden als je wilt.’

‘Misschien,’ zei Sara.

Ze stapte naar een van de benzinepompen, greep het handvat en sproeide experimenteel wat benzine over de grond.

‘Hij doet het nog.’

‘Moet ik het busje halen? Ik kan hem hier volgooien voor de helft van de prijs.’

‘Ach Sjaak,’ zei Sara lachend. ‘Je kan hem volgooien voor niets. Er is hier toch niemand. Maar nee. Ik heb een beter idee.’ Haar glimlach werd breder.

De baksteen maakte met een paar ferme klappen korte metten met de glazen deur van de tankstationwinkel. Sjaak bleef nerveus op de uitkijk staan tot Sara naar buiten kwam met een viertal jerrycans. Ze gooide er twee zijn kant op. De lege jerrycans bonsden met een hol geluid over het asfalt. ‘Vul deze.’

Het was zo goed als onmogelijk om een gesprek te houden in de kiosk terwijl ze reden. De motor maakt een oorverdovend geratel dat je eerder zou verwachten bij een voertuig van drie keer zijn grootte en de paar woorden die boven het machinelawaai uitkwamen, werden door de wind weggeblazen. Horatio had zijn grote stofbril weer opgezet en Art zijn ogen traanden in de wind. De bladen en kranten wapperden wild om hem heen, maar zaten stevig genoeg vast. Art voelde zich alsof hij zelf weg zou waaien als hij zich niet stevig vasthield.

Er was niets te zien behalve de de donkere bomen van het bos en de weg vooruit. Er stonden geen verdere borden meer en de weg had, hoewel hij breed en goed onderhouden was, geen verdere wegmarkeringen. Uiteindelijk, toen Art het idee begon te krijgen dat het bos nooit zou eindigen, begon Horatio vaart te minderen.

‘We zijn er bijna!’ schreeuwde hij in Art zijn oor.

Voor ze doemde een bocht op. Er waren wel eerdere bochten geweest, maar deze scherpe bocht naar links viel op. Art wist niet wat de wegligging was van een krantenkiosk, maar Horatio minderde nog meer vaart en ze reden langzaam de bocht om.

‘Daar is de rotonde,’ wees Horatio aan en inderdaad was er een opening te zien in de oneindige rijen bomen, waarachter een grote rotonde te zien was met meerdere rijbanen. In het midden van de rotonde verrees een zeer on-Nederlandse rots. Een grote steen van misschien wel 5 meter hoog, licht begroeid met mos, gras en een paar hardnekkige struiken. Aan de zijkant van de rots was een deel van het steen bewerkt tot een glad oppervlak dat bezaaid was met richtingsborden van alle soorten en maten. Sommige borden waren modern en herkenbaar, anderen zagen eruit als versleten houten planken waarvan sommigen nog net wat laatste schilfertjes verf hadden. Weer andere borden waren vastgespijkerd aan oudere borden tot ze tientallen lagen dik vooruit staken. Horatio draaide de rotonde op terwijl Art de borden las. Dapperstraat, de Zwarte Molen, Texel en een bord dat alleen Rusland aangaf, wat Art een wel erg algemene richtingaanduiding leek. Horatio stuurde ze rond de rotonde zonder af te slaan en Art wilde vragen wat het plan was toen hij zag dat toen ze de borden voor een tweede keer passeerden, er andere plaatsen stonden aangegeven. Kaapstad, Groot Hes, en Libertas las hij in het voorbijgaan.

‘Hoe vaak moeten we rond?’ vroeg hij Horatio die het stuur nu gewoon strak naar links gedraaid hield.

‘Drie keer. Ken je de jingle niet? Drie keer rond, kiphap terstond.’

Art schudde zijn hoofd, maar toen de borden voor de derde keer voorbijkwamen werd bijna de hele rotswand ingenomen door een groot geel reclamebord dat hij meteen herkende. Kiphaphok, eerste afslag blinkte er in grote neonletters.

‘Gaat dit naar Dondergat?’

‘Nee,’ grijnsde Horatio. ‘Maar ik heb honger en er is een route naar Dondergat vanaf elke franchiselocatie. Zie het als een doorsteekje met lunchpauze.’

‘Twee keer de tokburger, beste man.’ riep Horatio luid tegen de sprieterige jongeman achter de kassa. Deze locatie van het Kiphaphok leek veel meer op een fastfoodrestaurant, inclusief puberende medewerkers met puistjes en gênante hoedjes op.

‘Heeft u een…’ begon de jongen.

Horatio onderbrak hem door met een dramatische zwaai van zijn arm een kaart uit zijn binnenzak te plukken.

‘Een klantenkaart. Natuurlijk heb ik een klantenkaart. Zie ik eruit als iemand die geen klantenkaart zou hebben?’

Hij leunde op de balie en keek om zich heen alsof hij luide bijval verwachtte van de andere mensen in het etablissement. Niemand besteedde enige aandacht aan hem, maar dat leek hem niet te deren. Het restaurant zat vol vreemde mensen. Het deed Art denken aan de keer dat hij in de trein zat met een groep mensen die naar een of ander festival gingen. Misschien was er wel zoiets aan de hand. Hij zag een aantal bebaarde mannen in maliënkolders en een hele groep mensen in zwarte gewaden met kappen op. De vrouw in de hoek die een soort bikini droeg en verder volledig rood gekleurd was met bodypaint kon dit in ieder geval toch niet als dagelijkse kleding dragen? Zelfs als de verf niet af zou geven, wat deed je dan in de regen? Ze zag hem kijken en glimlachte naar hem. Haar tanden waren scherpe punten in haar mond. Art keek snel weg.

Sjaak stond naar de overkant van de weg te staren toen Sara de vierde jerrycan vol benzine klotsend op de stoep zette. Ze hield van de geur van benzine. Het deed haar denken aan roadtrips, #camperlife en Instagramfoto’s met luxe auto’s. Ze werd er ook een beetje duizelig van. Giechelig bijna.

‘Wat sta jij te kijken?’ vroeg ze aan Sjaak en klapte hem speels op zijn schouder.

‘Kippen,’ zei hij en wees naar een paar dikke witte hennen die door een grassige berm scharrelden.

‘Dus?’

‘Dat zijn de eerste dieren die ik hier gezien heb. Geen mussen, geen honden of katten, geen mensen, maar wel kippen. Dat is raar.’

‘Sjaak, de hele situatie is raar. Help me sjouwen.’

‘Wat is precies het plan?’

Hij fronste naar de vier jerrycans.

‘Gratis benzine is allemaal leuk en aardig, maar…’

Hij maakte zijn zin niet af en staarde bezorgd naar Sara. Haar ogen glitterden met een wild enthousiasme dat hij associeerde met mensen die gingen bungeejumpen of kantoormedewerkers die bij een werkuitje paintballen tegenover hun manager kwamen te staan. Ze glimlachte naar hem. Niet haar professionele glimlach vol hagelwitte tanden, maar haar echte, met die snerende twist.

‘We gaan hier nieuws mee maken, Sjaak. Echt nieuws, viral nieuws.’

Het dorp was minder leeg dan Sjaak in eerste instantie had gedacht. Sinds hij bij het tankstation de eerste kippen had gezien, zag hij er steeds meer. Geen grote aantallen, maar kleine groepjes hier en daar. Grote witte kippen, een beetje zoals je ziet in plaatjesboeken voor kleine kinderen. Een soort prototype kip. Ze liepen nu met klotsende jerrycans verder langs de hoofdstraat. De jerrycans waren zwaar, maar toch liep Sara met stevige passen voorop. Bij een klein pleintje met een oude bushalte stopte ze abrupt en zette haar jerrycans neer. Sjaak klotste naar haar toe en dumpte de zijne ernaast.

‘Hier,’ zei ze triomfantelijk. ‘Dit is een goeie plek.’

Aan het plein stond een wat moderner gebouw. Het was blokkig, met hoge ramen en kleurrijke kozijnen. Een groot reclamebord dat was bevestigd aan de overhang op de gevel verklaarde in rode letters op geel: Kiphaphok. Sara draaide de dop van een van de jerrycans. De geur van benzine dreef omhoog en ze nam een flinke snuif.

‘Nieuws als dit, Sjaak, gaat als een lopend vuurtje.’

Ze giechelde.

‘Een lopend vuurtje. Die houden we erin.’

Sara greep de open jerrycan en zwaaide een grote plons tegen de gevel van het kiprestaurant. Ze sprong lachend achteruit om de spetters te ontwijken. Sjaak begon het gevoel te krijgen dat hij misschien iets moest zeggen.

‘Dit is een slecht idee,’ begon hij, maar voor hij verder iets kon zeggen draaide Sara zich woest naar hem om.

‘Wat zei je?’

Ze hief de jerrycan benzine naar hem op.

‘Zei je iets over mijn video? Mijn reportage?’

Ze stapte naar voren en de penetrante benzinelucht walmde met haar mee.

‘Je bent de cameraman, Sjaak. Mensen willen je niet horen, mensen willen je niet zien. Dit is mijn video. Niet jouw 15 seconds of fame. Begrepen? Ik ben het talent, niet jij. Ik laat andermans jaloezie niet in mijn weg staan, Sjaak. Ik laat niets in mijn weg staan. Helemaal niets. Begrepen?’

Sjaak knikte.

‘Mooi,’ zei Sara en glimlachte naar hem. ‘Voel je niet rot, Sjaak. Je bent een hele goede cameraman. Dat is ook belangrijk. Ik wil niet dat je denkt dat ik anderen niet waardeer, oké? Ik zou dit niet zonder jullie kunnen.’

Sjaak knikte opnieuw. Het leek de veiligste optie.

‘Camera in de aanslag, Sjaak.’

Ze begon de benzine langs de gevel te gieten. Een aantal kippen keek afkeurend toe aan de randen van het plein. Hij had nog steeds geen idee waar ze vandaan kwamen, maar kijkend naar Sara die nu luid lachend de tweede jerrycan leeg begon te gieten waren mysterieuze kippen nog zijn minste probleem.

‘Ik zal het je mooier maken, pief. Ik ben er geboren.’

Art keek Horatio nog vreemder aan dan hij tot nu toe al had gedaan.

‘Jij komt uit Dondergat?’

‘Zekers te weten. Toen het nog maar een boerendorpje was.’

Ze zaten nu aan een plastic tafel in een hoekje van het restaurant hun tokburgers uit kleine kartonnen doosjes te eten.

‘Is het nu iets anders?’ vroeg Art.

Horatio knikte overtuigd met volle mond en slikte wat leek op zijn halve burger in een keer door.

‘Het hoofdkantoor van dit hele gebeuren zit in Dondergat.’

Art voelde een rilling over zijn rug lopen. Dit waren de antwoorden die hij zocht.

‘Er was een nieuwe locatie...’ begon hij haperend. Hij wist nog steeds niet goed hoe hij het uit moest leggen en paradoxaal genoeg werd het steeds moeilijker naarmate alles om hem heen vreemder werd. Alsof hij door toe te geven dat er iets vreemds met hem was gebeurd, onderdeel werd van iets waar hij helemaal niet bij wilde horen.

‘Zeg maar, waar mijn huis stond was opeens een kiprestaurant.’ maakte hij uiteindelijk af. ‘Ah,’ knikte Horatio opnieuw met volle mond.

Art wachtte met spanning af terwijl Horatio kauwde en uiteindelijk slikte.

‘Huis weg zeker? Persoonlijk vraagje, heb je familie? Vrienden? Iemand die het zou merken als je plots verdween?’

Art leunde achterover in zijn stoel. Hij had er nooit zo over nagedacht, maar hij wist redelijk zeker dat het antwoord nee was. Horatio knikte veelbetekenend toen Art geen antwoord gaf. ‘Je bent een vergeteling. Snert voor jou, maar dat soort dingen gebeuren. Ha, ik kom uit Dondergat. Ik zou het moeten weten, toch?’

‘Ja,’ zei Art.

‘Je hebt geen idee waar ik het over heb, of wel?’

‘Nee,’ zei Art.

‘Goed, het eerste waar ik je over ga vertellen is kippen. Kippen en multidimensionale realiteitsvormen.’

De puntkomma was niet het enige voertuig op de parkeerplaats. Art zag meerdere bestelbusjes, twee houten zeilschepen op wielen en een tuinhuisje waarvan hij niet gedacht had dat het zich kon verplaatsen ware het niet dat het richtingaanwijzers had. Horatio hurkte naast zijn kiosk met de kip die hij net binnen had aangeschaft onder zijn arm.

‘Dus dit is een navigatiekip?’ zei Art.

‘Ja.’

‘Want kippen zijn de enige dieren die van dimensie naar dimensie kunnen reizen?’

‘Correct.’

‘En hoe kwam ik dan in dat bos terecht?’

Horatio opende een luik en duwde de kip bruusk naar binnen.

‘Het tussenbos is niet echt een plek. Het is eerder een plek waar geen plek is.’

Hij sloot het luik, stond op en stofte zijn knieën af.

‘Je had geluk dat ik je vond. Er leven daar dingen die niet gezond zijn. Niet voor jou of mij bedoel ik dan. Nooit stoppen in het tussenbos. Wat je ook langs de weg ziet.’

Art fronste.

‘Jij stopte voor mij.’

‘Nog meer goed advies,’ zei Horatio. ‘Nooit doen wat ik doe.’

Art verzonk in gedachten terwijl ze ratelend van de parkeerplaats afdraaiden. Horatio had hem een vergeteling genoemd. Iemand die zo vergeten was dat het niet opviel als hij verdween. Was dat echt zo? Was er echt niemand die het zou merken als Art Lansdeler plots verdwenen was? De belastingdienst zou hem missen, toch? De energiemaatschappij, zijn hypotheekverstrekker en de manager op zijn werk. Zelfs als niemand hem persoonlijk miste, liet hij toch minstens een financieel gat achter. Misschien was dat niet genoeg. Als hij nou tenminste zijn huis maar terug kon krijgen dan kon hij de boel nog redden. Hij kon aan een hobby beginnen, meedoen aan een teamsport. Hij zou felgekleurde jasjes dragen en foto’s posten op zijn Facebookaccount. Hij zou ervoor zorgen dat niemand hem nog eens zou vergeten. Als hij zijn huis maar terug kon krijgen.

‘Ik heb iets beters nodig dan een aansteker, Sjaak.’

Sara flikte het vlammetje aan en uit en staarde ernaar.

‘Als ik hiermee benzine aansteek, ga ik zelf de lucht in.’

Sjaak keek een beetje hulpeloos om zich heen.

‘Misschien kunnen we een fakkel maken. Iets van hout met een doek eromheen?’

Sara knikte.

‘Goed idee.’

Ze wachtten. Er openbaarde zich geen kant-en-klare fakkels.

‘Breek een tak van die boom af,’ instrueerde Sara.

Sjaak keek twijfelachtig omhoog.

‘Waarmee?’

‘Je handen, weet ik veel. Jij bent van het productieteam. Bedenk iets.’

Terwijl Sjaak schattend naar de boomtakken stond te kijken, kwam er opeens een geluid uit de verte. Het was het niet te missen geluid van een motorvoertuig. Iets luidruchtigs. Sjaak greep zijn camera en hij en Sara staarden vol ongeloof. Een houten krantenkiosk op wielen, breed maar niet diep, kwam op volle vaart door de hoofdstraat rijden. In het passeren zag Sjaak een flits van twee gezichten tussen de wapperende kranten.

‘Shit,’ zei Sara. ‘De dode bomenmedia is er.’

Sjaak liet zijn camera weer zakken.

‘Ik laat niet mijn viral video stelen door de krant.’

Ze greep de laatste jerrycan die nog halfvol benzine zat.

‘Vergeet dat stomme restaurant, Sjaak. Kranten branden veel beter.’

‘Het ziet er niet uit als een hoofdkantoor,’ schreeuwde Art tegen de wind in.

‘Wat?’ riep Horatio en Art gebaarde dat hij af moest remmen. ‘Het ziet er niet uit als een hoofdkantoor,’ herhaalde hij.

‘Nee,’ fronste Horatio. ‘Je hebt gelijk. Dit lijkt meer op oud Dondergat, maar daar klopt niets van. Oud Dondergat is meer dan vijfentwintig jaar geleden al vergeten.’

‘Het hele dorp?’ vroeg Art verbaasd.

‘En iedereen die er woonde. Het was de hele reden dat we interdimensionaal gingen. Uit noodzaak.’

‘En nu? Nu is het gewoon weer terug?’

‘Blijkbaar.’ En Art gebaarde om zich heen alsof dat alles verklaarde.

Het verklaarde heel weinig voor Art. Helemaal niets eigenlijk.

‘Oké, stop.’ riep Art. ‘Stop.’

Horatio zette de kiosk naast de weg en leunde op het stuurwiel.

‘Waar zijn we?’ vroeg Art.

‘Dondergat,’ antwoordde Horatio op een geduldige toon.

‘Jij zei dat hier een groot kantoor was, fabrieken, bedrijven en niet te vergeten een klantenservice waar ik een klacht in kon dienen.’

Horatio knikte.

‘Ja, juiste plek, verkeerde dimensie.’

‘Waar is de juiste dimensie?’

‘Geen idee,’ grijnsde Horatio.

Art haalde diep adem. Hij hoorde een soort plop in zijn oren en even dacht hij dat het zijn hart was, of mogelijk het hoorbare einde van zijn mentale welbevinden. Hij voelde zich plots heel moe.

‘Ik stap even uit,’ zei hij zachtjes. ‘Ik moet mijn benen strekken.’

Horatio knikte vriendelijk.

‘Dan voer ik de kippen.’

‘Ja, doe dat,’ mompelde Art.

Hij stapte uit door de achterdeur en liep een stukje langs de straat. Het dorp leek volledig verlaten, afgezien van de kippen die overal in het gras scharrelden. Een eindje verderop was een bushokje en Art sjokte er heen en liet zich op een stoeltje zakken. Hij zat daar een tijdje met zijn hoofd in zijn handen. Hij had zich nog nooit zo verloren gevoeld. In ieder geval niet tot hij opkeek en recht tegen zijn eigen voordeur aanstaarde.

Sara rende langs de straat met de jerrycan op haar schouder gehesen. Sjaak rende achter haar aan.

‘Daar,’ riep ze.

De rijdende kiosk stond stil langs de weg en een man in een lange jas hurkte ernaast. Een andere man, een onopvallende kerel in een grijs overhemd, kwam verdwaasd uit een bushokje zetten. Hij stak dromerig de weg over zonder om zich heen te kijken. Zijn blik was gevestigd op een wat uit de toon vallend woonhuis.

‘Sjaak, zorg dat je dit filmt,’ riep Sara. ‘Ze proberen mijn viral video te stelen.’

De man die de weg aan het oversteken was, keek op met een suffe grijns.

‘Dat is mijn huis,’ zei hij.

Sara liep hem volledig omver. Het was een indrukwekkend gezicht. Sara was niet groot of sterk, maar met haar schouder ramde ze de arme man tegen de borst, wist op een of andere manier over hem heen te lopen zonder met haar benen in de knoop te raken, stommelde en rende toen door zonder snelheid te verliezen. Sjaak rende hem even later voorbij.

‘Sorry,’ riep hij in het voorbijgaan.

De man bij de krantenkiosk keek nu op.

‘Shit,’ zei hij. ‘De nieuwe media.’

Art wist niet helemaal wat hem overkomen was. Het ene moment zag hij zijn huis voor zich en het volgende had een kleine blonde vrouw hem tegen de grond gegooid alsof ze een professionele rugbyspeler was. Niet dat er een professionele rugbyspeler voor nodig was om hem op de grond te gooien, maar toch. Hij rolde zich om en zag Horatio verschrikt opspringen. De vrouw had een jerrycan op haar schouder en werd gevolgd door een cameraman.

‘Rennen, pief,’ schreeuwde Horatio zijn kant op en hij hees zijn lange jas omhoog en zette het op een lopen.

De vrouw stopte bij de kiosk en begon de jerrycan open te draaien terwijl de cameraman van een afstandje filmend om haar heen liep. Ze was luid aan het lachen. Art klom overeind en stond vertwijfeld midden op de weg. Hij was bijna thuis.

De vrouw draaide zich naar de cameraman en begon opgewonden te babbelen.

‘Dit is Sara Binders, regionaal nieuws. Ik heb een jerrycan vol benzine en nu zullen we weleens even zien wie er viral gaat. Kranten zijn uit. Ik ben in. Let goed op, want dit is fire.’

Ze begon een vloeistof, vermoedelijk benzine, over de kiosk heen te gooien. Art twijfelde. Horatio was nergens te zien en eigenlijk was dit niet zijn probleem. Hij had geen idee wat er aan de hand was. Misschien was dit voor Horatio wel doodnormaal. Hij keek nog eens naar zijn huis en voelde zijn sleutels in zijn broekzak. De regionale nieuwsvrouw was nog steeds hysterisch aan het lachen. De cameraman keek diep ongelukkig. Hij wierp een smekende blik Arts kant op en Art slaakte een diepe zucht. Horatio had hem geholpen. Nu was het zijn beurt.

‘Excuseer, dit kan zo niet.’

Sara keek verstoord op van het leegschudden van de jerrycan. De man in het grijze overhemd was met een opgeheven vinger naar haar toe komen lopen. Alsof hij een vraag wilde stellen van achter in een schoolklas. Ze wilde hem negeren, maar Sjaak zijn camera draaide soepel naar de man toe en weer terug naar haar. Nu moest ze wel reageren.

‘We maken korte metten met het grijze verleden van de dode media,’ verklaarde ze strijdlustig.

‘Dat bedoel ik niet,’ zei de man. Hij gebaarde naar de jerrycan. ‘Dat kan zo niet.’

Ze grijnsde naar hem.

‘Met een beetje benzine zijn die oude kranten zo weg.’ De man schudde zijn hoofd.

‘Dit is niet ARBO-verantwoord.’

Sara opende haar mond en sloot hem weer. Natuurlijk was dit niet ARBO-verantwoord. Wie wil er horen over de ARBO in een viral video?

‘Nee,’ zei de man. ‘Dit is hartstikke gevaarlijk. Waar komt deze video uit?’

‘Online,’ sneerde ze triomfantelijk.

‘Youtube?’ vroeg de man. ‘Nee, dat gaat hem niet worden hoor. Dat is niet reclamevriendelijk genoeg.’

‘Wie ben jij?’

De man glimlachte bescheiden.

‘Art Lansdeler en ik werk op kantoor bij de reclame code-commissie.’

Art zag de kleur uit haar gezicht wegtrekken. Even dacht hij dat ze nog met hem in discussie zou gaan, maar ze werd onderbroken door de plotse terugkeer van Horatio, die vanachter zijn kiosk tevoorschijn kwam met een brandblusser en met een luid gesis poeder over de houten achterwand van zijn kiosk begon te spuiten. De vrouw en de cameraman deden geschrokken een stap achteruit. De jerrycan klaterde over de grond en de vrouw staarde naar haar handen.

‘Maar, mijn viral video.’

De enige video waar jij viral in gaat, is een faalcompilatie, bedacht Art later.

In het moment zei hij: ‘Tja.’

De cameraman liet opgelucht zijn camera zakken en gaf Art een dankbaar knikje. Art was blij dat hij had geholpen en Horatio leek de boel nu onder controle te hebben. Hij viste zijn huissleutels uit zijn broekzak en draaide zich om. De weg achter hem, de hele dorpsstraat, zat vol kippen. Het waren er honderden, duizenden misschien. Art had nog nooit zoveel kippen bij elkaar gezien, dus hij wist niet zo goed hoe hij ze moest tellen. Bijna automatisch begon hij ze te tellen, maar hij stopte zichzelf bij twintig. Veel, het waren er veel. De grond begon zachtjes te trillen en een aantal kippen stegen op, de lucht in. Niet fladderend, maar zwevend. Een beetje dromerig. Eentje draaide langzaam ondersteboven terwijl hij omhoog zweefde.

‘Horatio,’ riep Art. ‘Wat gebeurt er?’

‘Een overschot aan kippen.’

De grond was nu echt aan het schudden en maakte ook een rommelend geluid. Tientallen kippen rezen meters de lucht in.

‘Dat verklaart een hoop,’ riep Horatio.

‘Dat verklaart helemaal niets,’ schreeuwde Art. Hij kon zijn huis zien vanaf hier.

‘Houd je vast, pief. Jullie ook, nieuwe media. We gaan op reis.’

En alles werd wit.

Opgejaagd

Anouk Slaats

“Jij!” Sam krimpt ineen. Hij had gehoopt vanavond niet te hoeven rennen. Dit is al de vierde avond achter elkaar en hij is doodmoe. Beer denkt daar anders over, zoveel is duidelijk. Handen achter hem duwen Sam naar voren. Hij sleept expres met zijn linkervoet als hij zich bij het gekozen team voegt.
“Heb je ergens last van?” Beer kijkt hem scherp aan.
“Gisteren mijn voet verstuikt.” Sam probeert nonchalant te klinken. Alsof hij er wel last van heeft, maar het hem niets kan schelen. Beer snuift.
“Laat eens zien dan.”
Sam strekt zijn linkerbeen wat naar voren. Hij kijkt Beer strak aan. Opletten nu, Beer staat erom bekend dat hij opeens uithaalt. Maar Sam is snel. Hij is niet voor niets Renner. Als hij goed oplet en precies op tijd beweegt, kan hij een eventuele uitval misschien ontwijken.
Beer scant hem van top tot teen en veegt vervolgens langzaam met zijn mouw langs zijn neus. Dan ligt Sam opeens op zijn rug op de grond en ziet hij de lantarens en holo-borden boven zich. Om hem heen wordt gelachen en zijn rechtervoet brandt op de plek waar Beer hem onderuit heeft gehaald.
Verdomme. Hij heeft het moment gemist.
Sam krabbelt op en veegt het stof van zijn shirt. De pijn in zijn voet wordt al minder, maar de angst voor de smokkelklus die voor hem ligt neemt alleen maar toe.
“Je rent gewoon, Sam. Geen smoesjes. Niemand ontkomt aan zijn taken in deze troep. Het is eten of gegeten worden.”
Om hen heen wordt instemmend gemompeld. Beer draait zich zelfverzekerd om en beent weg.
Sam haalt zijn neus op en zwaait met zijn hoofd, om zo ongemerkt de tranen die in zijn ogen branden weg te knipperen.

De klus van vanavond is een zware. Ze hebben een lading medicatie binnen gekregen die naar Wijk F moet. Dat is fysiek geen echte uitdaging, maar ze moeten door Wijk A, de meest onveilige wijk in de stad. De wijk is vergeven van jaagteams, op elke straathoek staat zowat een schutter met een laser-harpoen. Sinds de grote brand die de kwekerij volledig in de as heeft gelegd, is er geen kweekvlees meer te krijgen. Maar de fijnproevers willen toch hun vlees. En waar vraag is, is aanbod. De prijzen voor echt vlees zijn tot astronomische bedragen gestegen. Als lid van een smokkeltroep ben je je leven niet zeker. Je wordt gezien als een smakelijk hapje. Het schijnt dat de adrenaline in opgejaagd mensenvlees het summum is op culinair gebied. Sam zou het niet weten, hij heeft nog nooit iets anders gehad dan de verplichte proteïne-brokken die elke gewone sterveling als voedsel beschouwd. Maar hij weet wel dat hij niet wil sterven om als delicatesse geserveerd te worden aan één of andere rijke stinkerd.

Het team van vanavond bestaat uit de minkukels, zoveel kan Sam wel opmaken uit het schorriemorrie wat om hem heen staat. Hij schaamt zich ervoor dat Beer blijkbaar vindt dat hij ook tot deze categorie behoort. Ooit was Beer zijn vriend. Dat is lang geleden, voordat Beer twee koppen boven hem uit torende en door Meester Zuca werd uitgekozen als favoriete Drager van de troep, degene die de kostbare ladingen bij zich droeg. Sam had het nooit verder geschopt dan Renner, degene die rond moet rennen om de jaagteams af te leiden. Het is één van de posities in het team waarvan de doorstroming ongenadig groot is.
Tot nu toe had hij het altijd gehaald. Maar Wijk A, vanavond…
Sam zucht en focust op het teamplan dat Beer aan het uitleggen is. Na een aantal minuten luisteren, begint het hem op te vallen dat er iets niet klopt. De verdediging zit niet goed in elkaar, de afleiding is rommelig georganiseerd. Wil Beer dit echt zo doen? Het lijkt hem meer een zelfmoordmissie. Om hem heen ziet hij meer ongemakkelijk kijkende gezichten, maar niemand lijkt iets te durven zeggen. Sam bijt op zijn lip. Zijn rechtervoet is nog altijd een pijnlijke herinnering aan wat er gebeurt als je Beer uitdaagt.
“Okay, zo gaan we het dus doen. Is dat voor iedereen duidelijk?” Beer kijkt fel de kring rond. Iedereen knikt. Als zijn ogen als laatste die van Sam ontmoeten, waagt Sam het om iets te vragen.
“Welke positie heb jij in dit plan, Beer?”
“Ik? Ik heb vrij vanavond. Ik ga jullie uitzwaaien.” Beer grijnst en kijkt glunderend rond.
Dan stapt hij op Sam af en legt een hand op zijn schouder. Hij leunt wat dichterbij en Sam voelt zijn warme adem op zijn linkeroor.
“Bovendien heb ik weddenschappen lopen op wie er van jullie er nog terugkomt van deze klus. Ik verwacht flink te kunnen cashen.” Beer klinkt zelfvoldaan, zelfs fluisterend.
Sam ademt scherp in. Dus toch een zelfmoordmissie. Hij had al geruchten gehoord dat sommige Dragers dubieuze bijverdiensten hadden, maar om het zo vol in zijn gezicht bevestigd te krijgen. En dan nog wel door Beer, die hij toch ooit had beschouwd als een broer.
Geschokt kijkt Sam rond, maar zijn teamgenoten hebben het niet eens in de gaten, de sukkels.
Beer gaat weer rechtop staan en klapt in zijn handen om de aandacht weer op zichzelf te vestigen.
“Dus, Sammy, kerel. Ben je er klaar voor om te rennen als een struisvogel? Je lijkt er in ieder geval wel op.” Beer stopt zijn handen onder zijn oksels en fladdert met zijn armen op en neer. Om hem heen wordt geforceerd gelachen, sommigen beginnen mee te fladderen in imitatie van Beer. Sam schudt minachtend zijn hoofd.
“Genoeg!” zegt een zware stem van ergens achter hen. Iedereen valt direct stil, gaat kaarsrecht staan en salueert. Meester Zuca stapt tussen de teamleden door naar voren.
“Beer!” Er klinkt irritatie in Meester Zuca’s stem door.
“Ja, Meester?” Beer salueert nogmaals.
“Er is een extra lading bij gekomen. Belangrijke lading. Het gebruikelijke adres. Ik wil dat jij mee gaat vanavond.” Meester Zuca drukt een verzegeld zilveren pakketje in Beers handen.
Sam zou zweren dat Beer drie tinten bleker wordt.
“Maar Meester…” protesteert hij.
Meester Zuca heft zijn hand op om hem tot stilzwijgen te manen.
“De andere teams zijn al vertrokken en dit MOET vanavond bezorgd worden. Jij bent de enige die in aanmerking komt. Ik weet dat ik beloofd had dat je vanavond vrij zou zijn, maar dit gaat boven alles. Je gaat. Je hebt dit team zelf samen gesteld, ik vertrouw erop dat het je zal beschermen. Kom niet terug zonder het afgeleverd te hebben.”
Beer kijkt verbijsterd, terwijl Meester Zuca zich omdraait en weer in de schaduwen verdwijnt.
Niemand gaat tegen een bevel van Meester Zuca in. Zelfs Beer niet.

Sam probeert zijn ademhaling onder controle te krijgen. Zijn longen branden, zo hard heeft hij gerend. Ze mogen hem niet horen, als ze hem nu vinden, zit hij als een rat in de val. In de verte klinkt geschreeuw. De klus is een drama. Een zelfmoordmissie, zoals hij al voorspeld had. Alles wat mis kon gaan, ging ook mis. Beer had het compleet niet onder controle. Zijn snel gewijzigde plan was uiteengevallen in chaos. Hij had er duidelijk zijn hoofd niet bij gehad, toen hij zijn eigen aanwezigheid plots in het plan moest passen. Sam had er nog wat van proberen te maken, maar hij was drie straten diep zijn teamleden al kwijt geraakt. Daarna was hij bijna tegen een schutter aan gerend, maar gelukkig kon hij nog ontsnappen. Niet zonder dat de achtervolging werd ingezet, helaas.
Een groot jaagteam is nu hoorbaar dichtbij.
Sam sluit zijn ogen en probeert een klassieke truc om op adem te komen. Tellen bij het in- en uitademen. Eén-twee-drie-vier in. Eén-twee-drie-vier-vijf uit. Hij ademt met zijn neusvleugels zo wijd mogelijk open, probeert de zuurstof zijn longen in te dwingen. Het holo-bord boven hem heeft een storing, het flikkert en zoemt. Sam wordt er door afgeleid en raakt de tel kwijt.
Dan klinkt er geluid aan het begin van de steeg. Snelle voetstappen, zware ademhaling. Shit!
Sam drukt zich zo plat mogelijk in de nis van de muur en doet en schietgebedje. Hij kan nergens heen, dit is het dan. Een grote schaduw springt de nis in, knalt bovenop Sam en slaat daarbij de weinige lucht die nog hij in zijn longen had eruit. Hij zakt onderuit, de ander valt achterover op de smerige grond van het steegje.
“Godver, Sam!” sist zijn aanvaller “Wat doe je hier, ik dacht dat je rechtsom gegaan was!”
Nu hij van de schrik bekomen is, herkent Sam in de grote gestalte Beer. Hij realiseert zich meteen in wat voor precaire situatie hij zich bevindt. In deze steeg is geen verstopplek voor twee personen. Er is niet genoeg tijd om verder te rennen. Beer is de Drager van de lading. Dragers gaan altijd boven Renners, volgens de regels van de troep.
Er klinkt weer geschreeuw, nog dichterbij nu.
Beer krabbelt overeind en staat dreigend tegenover hem. Sam weet zich ook weer op zijn voeten te werken en drukt zich tegen de muur achter hem. Ze kijken elkaar aan, weten allebei dat er slechts één van hen in de smalle nis past die vanaf de straat niet te zien is.
Sam let op de kleine veranderingen in Beers positie om te zien wanneer hij zal aanvallen. Alles draait nu om precies het juiste moment uitkiezen voor zijn schijnbeweging. Even is het net of er geen drie uur voorbij zijn dat hij precies zo naar Beer staarde en het juiste moment probeerde te bepalen. Dan ziet hij de adamsappel van Beer omhoog gaan. In eens flits spannen de spieren in Beer’s armen zich aan en schiet hij naar voren. Sam reageert vliegensvlug en bukt naar de zijkant. Beer mist net zijn oor en knalt zijn vuist loeihard in het gesteente achter hem.
Hij brult het uit en maakt het daardoor alleen maar erger, want het geschreeuw van het jaagteam is zo dichtbij dat Sam kan verstaan wat ze roepen.
“Hierheen! Er zit iemand in die steeg daar!”
Sam bedenkt zich geen seconde en duikt onder Beers graaiende armen door. Dan draait hij zich direct om, strekt zijn been uit en hoopt dat Beer doet wat hij verwacht. Het lukt, Beer stormt vol in zijn gestrekte been en stuitert een dikke meter naar achteren. Sam springt als een malle terug de nis in en drukt zich weer plat tegen de muur. Geen seconde te vroeg, want het jaagteam heeft de steeg bereikt.
“Daar is ie, grijp ‘m!” wordt er geroepen. Er klinkt gesuis van een laser-harpoen en de gepijnigde kreten van Beer galmen door de steeg. Hij hoort dat Beer zich verzet, over de grond klauwt in een poging te ontsnappen. Dan ziet hij hoe de vingers van Beer zich om de hoek van zijn nis vouwen. Met uiterste krachtinspanning trekt Beer zich verder, de harpoen die in zijn been is geschoten negerend. Sam kan zich niet voorstellen hoeveel pijn dat moet doen. Beer loopt rood aan en hij klemt zijn kaken strak op elkaar om het niet uit te schreeuwen, maar Sam ziet de smekende vraag om hulp in zijn ogen. Heel langzaam strekt Beer een hand uit naar Sam, met zijn andere hand houdt hij zich ter nauwer nood vast aan de rand van de nis. Als hij nu los laat, heeft het jaagteam hem te pakken. Tenzij iemand het jaagteam afleidt. Dan heeft Beer een kans.
Een Drager gaat boven een Renner. Altijd.
Eén seconde lijkt de wereld stil te staan. Sam slikt. Het is eten of gegeten worden. Hij tilt zijn voet op en trapt de vingers van Beer van de muur.

Het krijsen van Beer galmt nog na in zijn oren, als hij eindelijk zijn ogen open durft te doen. Boven hem zoemt en knippert het holo-bord nog steeds. Het jaagteam is verdwenen, die hebben met een grote vangst als Beer hun buit voor vanavond wel binnen. Dat wil niet zeggen dat hij veilig is. Hij moet nog terug naar de troep zien te komen. Voorzichtig loert hij om het hoekje van de nis de steeg in. Het is er stil, alleen een bloederige vlek iets verderop herinnert nog aan het gevecht op leven en dood dat hier eerder plaats vond. Sam ademt huiverig uit. Het was hij of ik, houdt hij zichzelf voor. Hij voelt zijn maaginhoud omhoog komen en wankelt naar de muur om te spugen. Als hij wat restjes gal van zijn lippen veegt, valt zijn oog op iets glimmends. Tegen de muur van de steeg ligt een pakketje. Hij buigt zich voorover om het op te rapen. Het is het zilveren pakketje dat Meester Zuca eerder in de handen van Beer duwde. Het moet uit zijn zak gevallen zijn tijdens het gevecht.
Even staat Sam in dubio. Vertwijfeld draait hij het pakketje rond in zijn handen. Het voelt haast gewichtsloos aan. Wat zou er nou zo belangrijk aan zijn?
Hij overweegt zijn opties. Moet hij het pakketje mee terug nemen naar Meester Zuca? Het moest dringend afgeleverd worden, dadelijk zegt de Meester dat Sam het alsnog moet doen. Dan moet hij weer terug Wijk A in. Daar heeft hij dus geen trek in. Bovendien, wat gaat de Meester zeggen als hij wél het pakketje, maar niet de Drager bij heeft? Een Drager gaat boven een Renner. Altijd.
Hij zou waarschijnlijk zijn eigen lynchbevel tekenen als hij zo bij de troep terug komt.
Even overweegt Sam om het pakketje weg te gooien en te doen alsof zijn neus bloedt. Hij is moe. Hij wil gewoon terug in zijn eigen, veilige bed.
Maar wat nu als er écht iets belangrijks in zit? Zou hij…? Durft hij..?
Dan recht hij zijn schouders. Niemand weet dat hij het pakketje heeft. Niemand hoeft er ooit achter te komen als hij even een kijkje neemt. Als het belangrijk is, kan hij er altijd nog wat mee doen. Wie weet kan hij de klus nog af ronden, dan wordt hij misschien wel als een held ontvangen door Meester Zuca. En als het niet belangrijk is, doet hij net alsof hij het pakketje nooit gezien heeft.
Met hernieuwde energie verwijderd Sam het zegel en draait het zilveren pakketje open.
Hij knippert verbaasd als er slechts een opgerold papiertje in blijkt te zitten. Geen wonder dat het zo licht aanvoelde. Hij rolt het papiertje uit en hapt naar adem. Er staan slechts enkele woorden op, in het kenmerkende hoekige handschrift van Meester Zuca.
~ Deze Drager is voor jou. Schuld ingelost. Eet smakelijk ~

Wedstrijdverloop

De Harland Awards 2021-schrijfwedstrijd werd in juli 2021 op Hebban aangekondigd. De vierkoppige finalejury werd begin oktober bekendgemaakt. Op 1 oktober werd de inzendtermijn geopend en de deadline was op 31 oktober. Er waren 190 inzendingen, waarvan er 3 gediskwalificeerd werden. De voorselectie van 42 lezers en liefhebbers van het fantastische genre las elk 25 verhalen in wisselende sets. Zo werd elk verhaal door 5 of 6 verschillende selecteurs gelezen, beoordeeld en van (kort) commentaar voorzien. De top 15 werd half december doorgestuurd naar de finalejury, die begin februari 2022 de winnaar en de top 5 bepaalde.

Winnaars

De winnaar van de Harland Awards 2021 is Gerthein Boersma, hij ontvangt de hoofdprijs van 500 euro. De vier runners-up (in volgorde van de uitslag) zijn: Jan van Gorkum, Marius van Bruggen, Rene van Dijk en Anouk Slaats, zij ontvangen een publicatievergoeding van 50 euro.

De voorselectie

De organisatie én de deelnemers zijn heel veel dank verschuldigd aan deze voorselecteurs: Angelo Melis, Anne Oerlemans, Anneke van den Bulk, Annemie Valckx, Anouk van der Zee, Astrid van der Stelt, Bianca Ellerkamp, Elsa Bakker, Eric Peeters, Erwin van Ballegoij, Eveline Tolsma, Geertje Lokhorst, Guido Knoop, Heidi van der Vloet, Helga Hoogsteder, Helma Koot, IJnze Kalsbeek, Inge Drewes, Jeannie Bertens, Joëlla van den Broek, Jos Lexmond, Karin Swerts, Kimberly Radder-Nelemans, Lies Oosterhoff, Lotte Van Der Paelt, Luna, Marieke Scheers, Marina van Alphen, Marja Smeulders, Marvin Olbrechts, Mireille Peters, Mirte Debats, Nathanja van Marsbergen, Petra Ras, Ronny van Erp - van Dijk, Ruud de Bruyn, Ruud Gras, Sarah van Baal, Saskia Jacobs-Labree, Tom Koehorst, Trudy Heijtink-Bos, Wim Moll.

De finalejury

De einduitslag werd bepaald door Hajnalka Bata, uitgever bij Meulenhoff Boekerij, Anne-Claire Verham, recensent en Millenniumprijs-winnaar, Harland Awards 2020-winnaar Jeroen de Leeuw en Hebban Crewlid Debbie van der Zande.

Uitslag en juryrapport

De complete uitslag is gepubliceerd op Hebban.nl en het juryrapport, dat uit bijna 1.100 beoordelingen bestaat, is in februari aan alle deelnemers, voorselecteurs en juryleden toegezonden.

Deze e-bundel

De vijf winnende verhalen zijn niet geredigeerd en alleen aangepast voor het epub format.