Advertentie
    Anne Oerlemans Hebban Recensent

Marion Pauw (1973) is auteur van de bestsellers Daglicht, Zondaarskind en Hemelen. Voor deze eerste titel ontving Pauw de Gouden Strop en de IJslandse prijs voor beste vertaalde thriller. Haar nieuwste boek De experimenten is een roman die het label thriller niet draagt. Het verscheen bij uitgeverij Lebowski, waar eerder ook Hotel Hartzeer verscheen dat Pauw schreef in samenwerking met Susan Smit.

In De experimenten gaat Charlie voor haar stiefmoeder Alma zorgen, die ziek is en aan bed gekluisterd. Vijftig jaar lang heeft Charlie haar stiefmoeder niet gesproken en wanneer ze haar ouderlijk huis weer binnenloopt herinnert ze zich weer waarom ze het destijds voorgoed verlaten heeft. Dochter Sofia, therapeut, vindt dat haar moeder Alma een kans moet geven en dat Charlie moet leren vergeven. Alma vertelt over de eeuwige honger, hoeveel mensen er in een kolenwagon passen en over de experimenten in Blok 10 van Auschwitz. Langzaam wordt duidelijk waar het gedrag van Alma vandaan kwam.

Pauw verweeft drie verschillende verhaallijnen met elkaar; Charlie die in het heden voor de oude en zieke Alma zorgt. Charlène (Charlie) die tijdens haar jeugd een nieuwe moeder krijgt en alle vreemde dingen die Alma deed. En tot slot de getuigenis van Alma over haar leven in de werkkampen en vernietigingskamp Auschwitz tijdens de Tweede Wereldoorlog.

“We passeerden gevangenen die kolen aan het overladen waren van treinwagons naar vrachtwagens. Meer bot dan mens, meer huid dan vlees, werkten zij gestaag door zonder op te kijken. Om hen heen soldaten. Harde koppen. Er werd geschreeuwd, er werd met knuppels geslagen. Ik denk dat we niet konden geloven dat dit echt gebeurde.”

De fragmenten in de kampen en over alle ontberingen daar zijn natuurlijk vreselijk, maar Pauw weet ze op precies de juiste manier op te schrijven, zonder onrecht te doen aan alle verschrikkingen leest de lezer ook de hoop van de gevangenen tussen de regels door. Ook waren er wel degelijk – gezien de omstandigheden - goede momenten of momenten van mededogen in het kamp, allemaal momenten die voor Alma toevallig op juiste manier kwam en ervoor zorgden dat ze als een van de weinige overlevenden uit Auschwitz kwam aan het einde van de oorlog.

De experimenten is echter niet alleen een getuigenis over de Tweede Wereldoorlog, maar wat het boek in combinatie met deze verslagen zo sterk maakt is dat het ook de nawerking heel duidelijk laat zien. Alma is onvruchtbaar na haar verblijf in het concentratiekamp en stiefdochter Charlie is voor haar een redding. Haar trauma’s aan het kamp worden niet letterlijk uitgesproken in het boek maar uiten zich in haar gedrag naar Charlie. Alma blijft Charlie maar eten geven bijvoorbeeld en mest haar letterlijk vet, iets waar Charlie haar enorm voor haat maar wie de geschiedenis van Alma kent snapt de angst iets tekort te komen des te beter.

Door een derde generatie toe te voegen, in dit geval Sofia, zet Pauw de moeder-dochter-relatie centraal en tegelijk geeft het de auteur een ‘mediator’ om het verhaal van Alma te kunnen (laten) vertellen aan Charlie. Veel ouders die de oorlog meemaakten konden niet met hun kinderen praten over de oorlog, maar wel met hun kleinkinderen, de nodig afstand wordt op deze manier gecreëerd door Pauw.

Het boek leest prettig door de korte hoofdstukken en de schakelingen in tijd, waardoor de verschrikkingen niet pagina’s lang de overhand krijgen. Een zeer geschikte roman voor iedereen die wat meer wil weten over het leven in Auschwitz, maar vooral een heel goed verhaal over traumaverwerking, verlies, familierelaties en het leven na het concentratiekamp.

Reacties op: Getraumatiseerde moeder-dochterrelatie

296
De experimenten - Marion Pauw
Jouw boekenplank Jouw waardering
Jouw recensie   Schrijf een recensie
? Bestel dit boek bij Libris.nl Bestel het boek vanaf € 21,99
E-book prijsvergelijker