Advertentie

HhhH is een Oorlogsboek, geschreven
door de Franse schrijver Laurent Binet,
in 2009.
Dit Boek gaat over Operatie
Anthropoid, de moordaanslag - en het
daaraan voorafgaande - op Reinhard
Heydrich, door het Praagse Verzet, in
1942.
Reinhard Heydrich was een Nazi￾Kopstuk tijdens de Tweede
Wereldoorlog, en de zogeheten
“Reichsprotektor” van het nu als
Tsjechië bekende Bohemen en Moravië.
Hij stond bij de SS beter bekend onder
de naam: HhhH, wat betekent:
Himmlers hersens heten Heydrich; Deze
afkorting is tevens de titel van het boek.
Ik vond dit een zeer goed geschreven
boek. Het is fascinerend hoe Binet
zichzelf op hele sterke wijze voorziet van
commentaar, zonder dat het voor de
lezer veel(!) irritatie oplevert. Ook vind
ik de methode waarop Binet de roman
schrijft heel interessant: Hij beschrijft
niet alleen het begin en verloop van de
aanslag, maar ook hoe hij aan zijn
informatie is gekomen. Wel merk ik op
dat de roman “geen enkel foutje” mag
bevatten van Binet. als hij ook maar een
beetje twijfelt aan de waarheid, roept hij
de lezer meteen op de orde.
Begin
Het Boek is Ab Ovo geschreven: je maakt
aan het begin goed kennis met de
personages en de omstandigheden waarin
zij zich bevinden, met de ruimte en de tijd.
Zo schrijft Binet op de 1e
pagina: “Gabčík
is zijn naam en hij is een personage dan
echt heeft bestaan”, “zijn geschiedenis is
even waar als uitzonderlijk” en “We zijn in
Praag op de hoek van de Vyšehradska en
de Trojička. Tram 18 of 22 staat stil bij de
Botanische Tuin.”. Dit zijn simpele
voorbeelden die aanduiden dat de roman
Ab Ovo is geschreven.
Samenvatting
Dit boek omschrijft de geschiedenis en het
verloop van Operatie Anthropoid, Tijdens
de Tweede Wereldoorlog. Bij deze
operatie was het doel het liquideren van
Nazi-Kopstuk Reinhard Heydrich. Hij was
1 van de bekendste figuren uit de Tweede
Wereldoorlog, en hij is mede
verantwoordelijk voor de massamoord op
de joden.
Het verzet in Praag wilde aantonen dat ze
ook terug konden vechten tegen de Nazi’s,
daarom wilden ze een hooggeplaatste Nazi
liquideren. Hun keuze viel op Heydrich.
Hij was net benoemt tot “Reichsprotektor”
van Bohemen en Moravië (nu Tsjechië).
Hij was een kwetsbaar man, omdat hij het
Praagse verzet erg onderschatte: hij dacht
dat iedereen hem diende, en dat hij het
verzet volledig had uitgeroeid. Dat had hij
dus goed mis! In Groot-Brittannië werden
7 soldaten geselecteerd voor Operatie
Anthropoid, die een groep vormden, met
als doel: het liquideren van Heydrich.
Op 28 december 1941 werden de leden van
de verzetsgroep gedropt nabij Pilsen
(plaats dichtbij Praag), door de Britse
luchtmacht (RAF). De leden waren elkaar
na de dropping kwijtgeraakt, en herenigden
weer in Pilsen.
Toen ze eenmaal gedropt waren, kregen ze
van verschillende families en andere
verzetsgroepen een slaapplek en konden ze
goed plannen maken voor de liquidatie.
Heydrich was een gemakkelijk doel: hij
had een vast ritme, hij reed namelijk elke
dag vanuit zijn huis naar de Praagse
Burcht, waar hij werkte.
Eerst had de verzetsgroep een plan om
Heydrich te vermoorden in een trein, maar
dit plan is nooit uitgevoerd en was
schijnbaar te riskant om uit te voeren.
Hun tweede plan was om Heydrich te
vermoorden in een bos, waar Heydrich
langs reed naar de Praagse Burcht. Hun
plan was om met behulp van een draad de
weg te versperren, en zo Heydrichs
voertuig tot stilstand te brengen en hem
vervolgens te vermoorden. Heydrichs auto
kwam echter niet opdagen, en na uren
wachten werd het plan afgeblazen.
Hun derde plan was om Heydrich in Praag
te vermoorden op zijn route naar de burcht.
Elke dag werd door de groep gecheckt hoe
laat, en met- of zonder escorte Heydrich
vertrok vanuit zijn huis in Praag. Het was
niet erg ingewikkeld om te achterhalen op
welk tijdstip Heydrich zijn huis verliet,
namelijk rond 10:00, maar het was wel
ingewikkeld om te achterhalen of Heydrich
met- of zonder escorte vertrok. Dit werd
namelijk willekeurig gedaan: de ene dag
wel, de andere niet.
Op 27 mei 1942 was het dan eindelijk
zover. Dit was het moment waar de
verzetsgroep maanden naartoe had
gewerkt. En ging het dan eindelijk lukken?
Alle leden van de groep gingen ervan uit
dat ze het niet overleefden, en daarom was
er dus ook geen plan voor als ze het wel
overleefden.
Rond 10:00 vertrok Heydrich zonder
escorte vanuit zijn huis naar de Burcht.
Gabčík en Kubis, de 2 leden die Heydrich
zouden vermoorden, stonden strategisch
opgesteld. Toen Heydrichs auto dichter bij
Gabčík kwam, sprong hij voor de auto, en
probeerde met zijn stengun Heydrich te
vermoorden. Maar Gabčíks geweer
blokeerde, en Heydrichs chauffeur, SS￾Officier Johannes Klein, probeerde op
Gabčík te schieten, maar hij miste.
In de tussentijd wierp Kubiš een
antitankgranaat naar het voertuig, waarna
de granaat ontplofte. De scherven van de
granaat verwondden Heydrich.
Johannes Klein achtervolgde Gabčík nog
enige tijd, maar werd toen geraakt door
Gabčíks revolver.
Heydrich is direct na de aanslag naar het
ziekenhuis gebracht. Hoewel het na een
aantal dagen al beter met hem ging, moest
hij toch nog geopereerd worden, om
granaatscherven te verwijderen. Op bevel
van Himmler, die ter plaatse was, moest er
een lijfarts uit Duitsland komen, om
Heydrich te opereren. Heydrich overleed
uiteindelijk aan een bloedvergiftiging door
paardenhaar, dat uit de bekleding van zijn
voertuig via granaatscherven in zijn bloed
terecht was gekomen.
De gevolgen waren afschrikwekkend:
Duizenden mensen in Tsjechië werden
vermoord, en er werden 2 dorpen volledig
geruïneerd, Lidice en Ležáky. Deze 2
dorpen werden door de Nazi’s gekozen
omdat ze dachten dat daar de meeste
verzetsstrijders zaten. In Lidice werd op 10
juni 1942 de hele bevolking uit hun huizen
gejaagd en vermoord. Het dorp zelf werd
door bulldozers met de grond gelijk
gemaakt. In Ležáky werd 2 week later ook
alle inwoners vermoord. Het dorpje zelf
werd verbrand.
De verzetsgroep was inmiddels weer bijna
helemaal herenigd, en ze zaten
ondergedoken in een kerk in Praag. De
Nazi’s konden hun niet vinden, totdat
Karel Čubis, een lid van een andere
verzetsgroep, hun verraadde tegen een
beloning van 1 miljoen Reichsmark. Toen de leden van de verzetsgroep erachter
kwamen dat ze ontdekt waren, konden ze
nog ruim 8 uur stand houden tegen de SS￾soldaten in de kelders van de kerk. Na 8
uur weerstand te hebben geboden, besloten
ze dat ze beter zelfmoord konden plegen
om te voorkomen dat ze gevangen werden
genomen.
Perspectief
Het perspectief waarin HhhH is geschreven
is, vind ik lastig te zeggen.
Het verhaal zelf (los van het commentaar
dat Binet levert) is geschreven in de
alwetende-verteller, dat zie je doordat de
verteller zelf niet deelneemt aan het
verhaal, maar wel alle informatie weet.
Maar nu zijn commentaar. Hoort dit bij
zijn eigen stijl van vertellen en dus bij de
alwetende-verteller, of is dit simpelweg
een wisseling van perspectief? Ik denk dat
het een wisseling is, en dat het commentaar
geschreven is in de ik-verteller.
Het zou een stuk makkelijker leesbaar
worden als het een documentatie was
geweest, maar dit is niet het geval. Het is
een soort kruising tussen een roman en een
documentatie. Zelf noemt Binet het een
“Inra-roman”.
Door deze perspectieven wordt het verhaal
lastiger te volgen, maar wel spannender en
leerzamer.
Karakterschets
Er zijn in HhhH verschillende
hoofdpersonen in verschillende
hoofdstukken, maar als we terugvoeren op
het verhaal, zijn Heydrich en de
verzetshelden de voornaamste personages.
Reinhard Heydrich:
Geboren: 7 maart 1904, Halle
Overleden: 4 juni 1942, Praag
Reinhard Heydrich is de hoofdpersoon in
deze roman en dus degene waar het boek
om draait. Hij was de rechterhand van
Heinrich Himmler (vandaar de naam
“Himmlers hersens heten Heydrich”), en
de initiatiefnemer van de
Wannseeconferentie, waarin met 14 andere
Nazi-Kopstukken werd besloten dat de
Joden in de komende oorlog systematisch
moesten worden vermoord. Mede door dit
werd Heydrich gezien als de
hoofdverantwoordelijke voor de
Holocaust.
Heydrich kreeg de meeste macht 1939.
Himmler benoemde hem toen tot directeur
van de zogeheten
“Reichssicherheitshauptamt” (RSHA), die
onder andere de SD (staatspolitie) en de
Gestapo (Duitse geheime dienst) in zich
verenigde.
Heydrich wordt in het boek beschreven als
een anti-Joodse, en wrede man. In HhhH
kwam ook naar voren dat hij de “lieveling”
was van Hitler. Hij had blond haar, blauwe
ogen en hij was lang. volgens Hitlers
idealisme dus de perfecte Ariër.
In mijn oren was hij een beetje een
sluipmoordenaar: hij had een aantal
“vijanden” binnen de Nazi-Elite die hij met
listige trucjes uit de partij liet zetten. Zo
verzon hij dat verschillende hoge Nazi’s
homo’s waren.
Hij had verschillende bijnamen, waaronder
“het blonde beest”, “de slager van Praag”
en “de beul” die in het boek allemaal
terugkwamen.
Josef Gabčík
Geboren: 8 april 1912, Poluvsie
Overleden: 18 juni 1942, PraagJosef Gabčík was een verzetsstrijder van
Slowaakse afkomst, en was tevens een lid
van de groep verzetsstrijders die Heydrich
uiteindelijk heeft vermoord. Hij werd in dit
boek beschreven als een introvert persoon.
Ook had hij voor de aanslag op Heydrich
al verschillende rangen in het Slowaakse
leger bekleed.
Jan Kubiš
Geboren: 24 juni 1913, Dolni Vilemovice
Overleden: 18 juni 1942, Praag
Jan Kubiš was van Tsjechische afkomst, en
was ook een lid van de verzetsgroep die in
1942 Heydrich hebben vermoord. Jan
Kubiš was meer een extrovert, in
tegenstelling tot Josef Gabčík, die meer
een introvert persoon was.
Karel Čurt
Geboren: 10 oktober 1911
Overleden: 29 april 1947
Karel Čurt was een Tsjechische soldaat. In
het boek verraadde hij de locatie van de
ondergedoken verzetsgroep die Heydrich
heeft vermoord, tegen een beloning van 1
miljoen Reichsmark.
Het centrale probleem en de
ontwikkeling van de
hoofdpersoon
Het centrale probleem was vanaf het begin
al duidelijk: Reinhard Heydrich moest
worden vermoord. Dit omdat het verzet
duidelijk wilde maken dat ze ook
weerstand konden bieden tegen nazi￾Duitsland, en dat niet alleen als makke
lammetjes deden wat de Duitsers zeiden
De hoofdpersoon in het boek, Reinhard
Heydrich, werd in het begin van het
verhaal “Reichsprotektor” van Bohemen
en Moravië (nu Tsjechië). Eerst vreesde hij
voor een aanslag op hem, maar hij dacht na
enige tijd dat hij Praag helemaal onder
controle had. Dit liet hij ook duidelijk
blijken door bijvoorbeeld in een cabriolet
te durven rondrijden in Praag.
Oordeel
Ik vond dit boek erg interessant, omdat
het veel informatie bevat over de Tweede
Wereldoorlog, en daar ben ik zeer
geïnteresseerd in.
Ook vond ik Binets schrijfstijl heel
speciaal en leerzaam: Hij voorziet
zichzelf van commentaar, en dat zonder dat
het echt hinderlijk is. Ook beschrijft hij
zeer goed hoe hij aan de informatie is
gekomen, zo word je als lezer ook
nieuwsgierig naar die bronnen.
En al met al was het natuurlijk een heel
spannend boek. Dit komt door
verschillende dingen. De spanning is goed
opgebouwd, en jij weet natuurlijk al wat er
gaat gebeuren: Heydrich wordt vermoord,
maar dit weten de personages nog niet. Dat
zorgt ook voor spanning.
Het meest bijzondere (en best beschreven)
fragment uit HhhH, vind ik het fragment
waarin de aanslag beschreven wordt, en het
fragment over het laatste gevecht in de
Praagse kerk.
Binets schrijfstijl heeft mij geraakt, en
maakt mij ook een beetje jaloers. Zo wil ik
ook een boek kunnen schrijven! Ik geeft dit
boek een 4/5,
Waarom net geen 5? omdat het
commentaar wat Binet levert soms toch
een klein beetje hinderlijk is. Als er iets
minder commentaar in zou hebben
gezeten, zou ik de roman een 5/5 hebben
gegeven!

R. Dijkstra

Reacties op: HhhH: Knap intellectueel

314
HhhH - The Man with the Iron Heart - Laurent Binet
Jouw boekenplank Jouw waardering
Jouw recensie   Schrijf een recensie
? Bestel dit boek bij Libris.nl Bestel het boek vanaf € 10,00 Bestel het e-book € 7,99
E-book prijsvergelijker