Meer dan 4,0 miljoen beoordelingen en recensies Organiseer de boeken die je wilt lezen of gelezen hebt Het laatste boekennieuws Word gratis lid
×

Introductie Joseph Roth

op 01 januari 2017 door

Joseph Roth (volledig Moses Joseph Roth) werd op 2 september 1894 geboren in Brody. Dat was een stadje in het oostelijke deel van de grote Oostenrijkse keizerlijke monarchie. Tegenwoordig ligt het in Oekraine. Op 27 mei 1939 overlijdt hij in Parijs. 

Geboorte en dood zijn de twee meest markante momenten van elk mensenleven. Daartussen wordt bepaald in hoeverre iemand tot een blijvende herinnering wordt. In het geval van Joseph Roth is die meer dan levend. De laatste jaren is een ware herwaardering van zijn werk gaande. Dat werk is in een moeilijk leven, vol problemen met drank en geld, tot stand gekomen.

Na zijn opleiding achtereenvolgens in Brody, Lemberg en Wenen, werkte Roth allereerst vooral als journalist. Toch publiceerde hij al in 1916 zijn eerste fictie; dat was Der Vorzugsschüler dat in Österreichs Illustrierte Zeitung werd opgenomen.  

In 1919 gaat hij als journalist werken voor Der Neue Tag, een links-georiënteerd dagblad. In 1920 verlaat hij Wenen voor Berlijn, waar hij voor meerdere bladen actief is. In 1922 trouwt Roth met Friederike Reichler en betrekt hij zelfs een woning. Uiteindelijk bevalt hem die vaste woonplek niet en besluit hij voortaan in hotels te wonen. Een zwervend bestaan begint. Zijn eerste roman verschijnt als feuilleton in de Weense Arbeiter-Zeitung: Das Spinnennetz.

In 1927 maakt Roth een reis naar de Sowjet-Unie, en schetst daar het leven in de nog jonge communistische staat.

Eind jaren '20 wordt Friederike blijvend opgenomen in een inrichting en hij leert Andrea Manga Bell kennen, voor wie (en haar twee kinderen) hij ook financieel zorgt. Daardoor nemen de financiële zorgen toe, mede door Roths eigen levenswijze met verblijf in hotels en met bovenmatig alcoholgebruik.

Op 30 januari 1933 neemt Hitler in Duitsland de macht over. Diezelfde dag verlaat Roth Duitsland en vertrekt naar Parijs. Hij heeft nu een exil-status en zal Duitsland nooit meer bezoeken. Op 10 mei van hetzelfde jaar vindt op de Berlijnse Bebelplatz de boekverbranding door de Nazis plaats. Ook de boeken van Roth worden verbrand.

5dbc19429a9c48f08600ac0f74e9b727.jpg

Als exil-auteur vindt Roth aansluiting bij de speciaal daarop gerichte uitgeverijen in Amsterdam: Querido en Allert de Lange. Bij beide uitgeverijen zal in de jaren '30 werk van Joseph Roth verschijnen. Roth zal menigmaal druk uitoefenen op de uitgevers om voorschotten te ontvangen. Zijn schijversactiviteiten staan steeds meer in het teken van snel geld genereren. 

Zijn fysieke toestand wordt door de drank steeds erbarmelijker. Stefan Zweig oefent druk uit op Roth om in de zomer van 1936 naar Oostende te komen, met de bedoeling dat zijn drankprobleem onder controle komt. In België geldt dan een alcoholverbod. In Oostende leert Roth de jonge schrijfster Irmgard Keun kennen, die ook uit Duitsland is gevlucht, als niet-Joodse. Keun en Roth kunnen het uitstekend met elkaar vinden en stimuleren elkaar in het schrijven... en het drinken. Alcohol blijkt toch niet zo moeilijk te verkrijgen zijn.

Roth wordt steeds desperater en bezwijkt uiteindelijk in Parijs door de alcohol. Op 24 mei stort hij in als hij verneemt dat zijn vriend Ernst Toller in New York zelfmoord heeft gepleegd. De arts in het Parijse ziekenhuis verbiedt hem alcohol te drinken, hij krijgt een delirium tremens en vervolgens een longontsteking. Hij sterft op 27 mei in de vroege ochtend. Hij wordt begraven op het kerkhof Cimetière Thiais in Parijs.

Er is in het Nederlands geen volledige biografie over Joseph Roth verschenen. Daarvoor is de belangstelling voor de mens Roth in ons taalgebied misschien nog te beperkt. In het Duits zijn wel meerdere biografische werken verschenen, maar vertalingen ontbreken (nog). In 1974 verscheen de eerste en lange tijd enige biografie, geschreven door David Bronsen. In 1994 brachten Heinz Lunzer en zijn vrouw Victoria Lunzer-Talos Leben und werk in Bildern uit; in 2009 verscheen hiervan een bijgewerkte versie, met nieuw fotomateriaal. In 2009 verscheen ook een nieuwe biografie over Roth, van Wilhelm von Sternburg. Deze laatste twee biografieën zijn gemakkelijk te koop.

8d9460b78dba5185a56d42db9870ed66.jpg

fd04e9f2443a541f1cc734c6b35fac3d.jpg8b8335be5fc34af751549b985df54835.jpg



Reacties op: Introductie Joseph Roth

Meer informatie

Over

Joseph Roth

Joseph Roth

Joseph Roth (Brody, Oekraïne, 1894  - Parijs, Frankrijk, 1939) was een...

Gesponsorde boeken