Meer dan 4,0 miljoen beoordelingen en recensies Organiseer de boeken die je wilt lezen of gelezen hebt Het laatste boekennieuws Word gratis lid

De pennen zijn geslepen, aflevering 3

op 10 november 2016 door

Lijken wegwerken, bewijsmateriaal manipuleren en een goede sfeerbeschrijving. Daar gaat het om in de derde aflevering van De pennen zijn geslepen. De opdracht voor de zes overgebleven BN'ers die in een schrijfvilla aan hun thrillerdebuut werken: beschrijf een locatie vlak nadat er een moord is gepleegd.

‘Een decor is meer dan alleen een achtergrond, het is een smaakversterker,’ geeft literair agent Paul Sebes als tip mee. De perfecte oefening voor een goede locatiebeschrijving is het trainen van alle zintuigen. Veel beginnende schrijvers vertellen vaak wat ze zien: een lichtstraal door een raam, een rommelige kamer. Maar een scene wordt beeldender als je omschrijft hoe je de ruimte ervaart. Hoe ruikt de lucht, hoe voelen de gordijnen? In de uitzending draait het om de bewustwording van alle zintuigen, want naast zien, zijn ook horen, voelen, ruiken en proeven belangrijk. 

Arnold Karskens wordt geblindeerd een muf kasteel binnengeleid. ‘Als je de primaire functie van kijken weghaalt, moet je beter luisteren, ruiken en voelen om toch het totaalbeeld te vormen voor de lezer,' zegt hij treffend. Monic Hendrickx loopt niet veel later geblinddoekt en aan de arm van Sebes een vleesverwerkingsbedrijf binnen. ‘De lucht is zurig, weeïg. De geur doet me denken aan boterhammenworst,’ zegt ze. Hans Ubbink vergelijkt een homp vlees in zijn hand met een foam-matras dat is volgelopen met vocht en Steven Pont wil het liefst vluchten: ‘Hier wil ik niet zijn.’

De kille, vlezige ruimte waar de BN'ers doorheen lopen doet me denken aan één hoofdstuk in Koelcel dat verreweg de meeste reacties uitlokte: de sectie op het lichaam van het slachtoffer. ‘Alsof ik naast het metalen bed mee stond te kijken, fascinerend,’ mailde een vrouw me. ‘Gruwelijk, ik heb een paar pagina’s overgeslagen,’ las ik op Twitter.

Weinig Nederlandse thrillerschrijvers wagen zich aan het opensnijden van een lijk. De rechercheurs krijgen meestal een rapport van bevindingen, maar staan zelden bij de patholoog-anatoom in het mortuarium. Ik weet niet waarom, maar ik vind het ontleden van het menselijk lichaam intrigerend. Helaas kreeg ik het bij het NFI niet geregeld een echte sectie mee te maken. Wel mocht ik aansluiten bij een anatomisch practicum met Leidse biologiestudenten. Daar woog ik een kalfshart in mijn hand, rook eraan, voelde met mijn vingertoppen de structuur. Ook keek ik – voor mijn ontbijt, geen slim idee – naar de documentaires Autopsy – Life and Death van Gunther von Hagens.

Op tv zijn drie BN’ers inmiddels op een plaats delict het bewijsmateriaal aan het manipuleren. Het moet een roofmoord worden, maar Kees Moeliker zet een kaasplankje als stilleven in de koelkast, vergeet het gebruikte wijnglas af te drogen en zet het mes verkeerd om in het blok. Als Hans Ubbink moet ontdekken wat hier is gebeurd, legt hij razendsnel de verbanden. Kaas, druiven, lege wijnfles: crime passionel. We vergeten ook meteen maar de volgende tenenkrommende opdracht waar de BN’ers ongezien een dummy moeten laten verdwijnen.

Kees Moeliker: ‘Ook al is het flauwekul, de spanning die het bij je oproept werkt stimulerend.’ Dank Kees voor deze nuchtere analyse. Want inderdaad, de meeste opdrachten die de schrijvers moeten doen zijn flauwekul. Het zijn toegevoegde tv-elementen die niks te maken hebben met het schrijfproces. Van het denken, tobben, schrijven en herschrijven zien we dan ook weinig. Gelukkig kunnen we de stukken wel online teruglezen.

Katinka Simonse kreeg uiteindelijk het zwaarste jurycommentaar: ‘De sfeer van de locatie waar de moord heeft plaatsgevonden heb je niet treffend neergezet. We missen creativiteit bij jou, we vonden het verhaal niet geloofwaardig.’ Net daarvoor had ze nog gezegd: ‘Ik heb het niet zo op de Haruki Murakami omschrijvingen waarbij je een pagina nodig hebt om te vertellen hoe het licht een raam binnenvalt, ik schrijf gewoon liever dat de zon schijnt. Een nobel streven, maar niet goed genoeg voor een literaire thriller.



Linda Samplonius (32) werkt aan haar tweede boek en kijkt elke donderdag De pennen zijn geslepen. Ze blogt over haar eigen schrijfproces en dat van de bekende Nederlanders, die gelijktijdig op tv aan hun manuscript werken.

© Michel Schnater

 



Reacties op: De pennen zijn geslepen, aflevering 3

Gesponsorde boeken