Advertentie

Wát een thema: De ondergrondse spoorweg

op 29 augustus 2018 door

Colson Whitehead schrijft met De ondergrondse spoorweg een meer dan fantastisch boek. De roman gaat over een Amerikaanse slavin, Corie, die werkt op de plantages. Wanneer ze voldoende moed verzameld heeft, besluit ze te vluchten, op weg naar een beter leven. Ze gebruikt hiervoor de ondergrondse spoorweg, een letterlijke spoorweg. ‘De ondergrondse spoorweg’ heeft niet werkelijk bestaan. Whitehead heeft van een figuurlijk gebruikte versie een letterlijke versie gemaakt. Toch is het wel interessant te kijken wat de ondergrondse spoorweg in Amerika wél was.

Waar het in het boek van Whitehead een letterlijke ondergrondse spoorweg is – het middel voor de slaven en slavinnen om te vluchten naar andere delen van Amerika – is het in de Amerikaanse geschiedenis een benaming voor een clandestiene groepering die hielp de slaven en slavinnen te vluchten.

In de 19e eeuw werd in Amerika De ‘Underground Roadrail’ opgericht. Het was een term die ingezet werd voor het netwerk van mensen die slaven hielpen te vluchten. De codenamen die werden gebruikt waren namen vanuit het spoorwegennetwerk. Iedereen die hielp kende maar een paar ‘stations’ van de route. De hele route was bij niemand echt bekend (historiek.net).

De roman van Whitehead is dus niet geheel op de waarheid gebaseerd. Whitehead geeft in een interview met NRC (20 januari 2017) aan: “Ik vroeg me gewoon af wat er zou gebeuren als je de symbolisch ondergrondse spoorweg zou veranderen in een daadwerkelijk ondergronds netwerk om slaven te redden.”

Toch zie je wel veel overeenkomsten met het leven destijds en het leven in het boek. Zo weten de mensen die Corie helpen ook niet van begin tot einde waar de route begint en waar de route eindigt. Ook de plaatsen waar Corie naar toe gaat, in de hoop een leven zonder slavernij te vinden, lijken in de geschiedenis de ‘bestemmingen’ te zijn. Eén van die bestemmingen die duidelijk naar voren komt, is een van de eerste plekken waar Corie verblijft. Ze verblijft op een zolderkamertje en krijgt weinig vrijheid, hoewel ze vluchtte voor vrijheid. De slotpassages van De ondergrondse spoorweg lijken ook aan de sluiten bij de wereld in Amerika: eens een slaaf, altijd….

 

De ondergrondse spoorweg is mede door de vrije vertaling van de Ondergrondse Spoorweg een uiterst interessant boek geworden. Je volgt Corie in haar vlucht, ontmoet de ‘conducteurs’ en ziet een beetje hoe het Amerikaanse systeem werkte. Tijdens Cories vlucht krijg je alle gruwelen rondom de slavernij mee en je krijgt steeds meer medelijden met haar. Ondanks het feit dat de spoorweg destijds niet écht bestaan heeft, was de sfeer, zoals deze in het boek is beschreven, vermoed ik wel aanwezig. Het verhaal vraagt niet om emotie, het krijgt het automatisch. Het besef dat groeit is namelijk verschrikkelijk: het besef dat blijven leven soms niet het beste toekomstbeeld is…



Reacties op: Wát een thema: De ondergrondse spoorweg

Gerelateerd

Over

Colson Whitehead

Colson Whitehead

Colson Whitehead (1969) is een New Yorkse romanschrijver. John Henry Days was z...

Gesponsorde boeken