Dit is de top 100 van 2020: Zeven zussen, deugende mensen en een jongen, een mol, een vos en een paard

Ook in 2020 weet Lucinda Riley niet van ophouden; er zijn dit jaar drie nieuwe romans verschenen (Zon en twee bewerkingen van Rileys oudere, voorheen onvertaalde titels) en ook deze zijn in dit overzicht terug te vinden. Dat betekent dat alle veertien boeken voor volwassenen van Rileys hand in de top 100 van 2020 staan. Alleen haar prentenboek wist geen plek te veroveren.

Verder zien we voor het eerst sinds de 'Harry Potter'-reeks (met als laatste vermelding 2007 voor Harry Potter en de relieken van de dood en 2016 voor Harry Potter en het vervloekte kind) een kinderboek in de top 5 bestverkochte boeken staan: De jongen, de mol, de vos en het paard van Charlie Mackesy.

De CPNB Top 100 van 2019 laat duidelijk zien dat Lucinda Riley helemaal nergens heen gaat. Al haar naar het Nederlands vertaalde boeken, zowel 'De zeven zussen'-serie als haar standalones, staan in de Top 100 vertegenwoordigd. Een unicum voor een auteur met 11 boeken op haar naam. Verder zien we een interessante mengeling van nieuwe titels (zoals de langverwachte Geert Mak, Grand Hotel Europa en Otmars zonen) en eversellers zoals Rupsje Nooitgenoeg, Ja maar... Omdenken en oudere, succesvolle titels van auteurs met nieuwe boeken.

2018 staat geheel in het teken van 'De zeven zussen', de romanserie die iedereen verraste met de snelheid waarmee ze aan populariteit wist te winnen. Binnen enkele maanden had lezend Nederland het nergens anders meer over; alle vier tot dan toe verschenen titels staan in de bovenste helft van de top 100, met het eerste deel op nummer 1. Op nummer 42 vinden we Lampje, het eerste boek van illustratrice Annet Schaap, waarmee ze direct allerlei kinderboekenprijzen won - inclusief de Gouden Griffel van dat jaar.

2017 is het jaar waarin Het aanzien van... voor het eerst niet in de top 100 terecht is gekomen. Hoewel de populariteit van het jaaroverzicht al een tijdje aan het afnemen was, is dit de eerste keer dat de verkopen laag genoeg zijn om buiten de boot te vallen. Ook maakt de eerste YouTube-ster haar opwachting in de populairste boeken van dat jaar; het boek van Monica Geuze staat op nummer 31.

Het boek van Astrid Holleeder over haar criminele broer was binnen enkele uren in heel Nederland uitverkocht. De uitgeverij liet het boek bij verschillende drukkerijen herdrukken, om maar zo snel mogelijk aan de vraag te kunnen voldoen. Lezers die hun boeken naast elkaar leggen, zullen daarom wel wat verschillen tussen de edities kunnen ontdekken. Dat het hier op nummer 1 in de top 100 van 2016 binnenkomt, is dan ook zeker geen verrassing. Zelfs de nieuwste 'Harry Potter' moet er voor wijken, maar dat kan ook komen omdat Harry Potter en het vervloekte kind alleen een toneelscript is.

In 2015 start het 'ontspullen' en minimaliseren van onze levensstijl, aangevoerd door het boek van Marie Kondo, dat op nummer 37 van de top 100 binnenkomt. Ook is dit het begin van de razend populaire 'Hendrik Groen'-boeken. Toentertijd was de identiteit van de auteur nog niet bekend, en deden de wildste speculaties de ronde. Arnon Grunberg was een grote kanshebber, maar uiteindelijk bleek de auteur de onbekende Peter de Smet te zijn, die gewoon niet zat te wachten op bekendheid.

In 2014 is Nederland in de ban van een nieuwe handwerkrage, die even snel gaat als dat hij komt. Waar de meeste boeken wel een jaartje in de top 100 overwinteren, is er volgend jaar niets meer te merken van Band-it! Belangrijker is de binnenkomst van het (dan nog) onbekende Ik ben Pelgrim, dat in 2019 op nummer 1 terecht komt in de Hebban 1000. Ook krijgt De boekendief een nieuwe verkoopimpuls dankzij de verfilming en de daarbij horende heruitgave. Het boek verscheen al in 2005. En een oude getrouwe weet nog nét de top 100 binnen te komen dit jaar, de Enkhuizer Almanak.

In 2013 gaan we gezonder eten; De voedselzandloper zet een andere manier van denken in, waarbij dieetboeken steeds meer worden vervangen voor kookboeken die focussen op bewust eten. Op de derde plaats staat bovendien Stoner, een boek dat al in 1965 verscheen en in 2013 dankzij een heruitgave door het lezerspubliek werd ontdekt. De ontdekking beviel zo goed dat er vanaf nu steeds meer aandacht komt voor 'vergeten pareltjes' die een tweede kans krijgen.

Vanuit het niets is daar de 'Vijftig tinten'-serie, die in 2012 op de eerste drie plaatsen in de top 100 prijkt. Ook maakt Michel van Egmond zijn opwachting met zijn makkelijk weg te lezen sportbiografieën, waarvan er al twee in de eerste tien vermeldingen staan.

Hoewel Carry Slee al jaren mooie bijdragen levert aan de top 100, is er in 2011 ook steeds meer ruimte gereserveerd voor andere populaire kinderboeken. 'Het leven van een loser', 'De grijze jager' en 'Fantasia' zijn reeksen die niet meer weg te denken zijn uit kinderkamers. Ook begint in 2011 duidelijk te worden dat er minder voorkeur is voor jaaroverzichten. Waar Het aanzien van... in eerdere jaren altijd wel in de eerste twintig vermeldingen stond, zakt het al een tijdje lager in de lijst. In 2011 staat het boek nog slechts op de 80ste plaats.

De Nederlandse thriller wordt in 2010 goed vertegenwoordigt in de top 100. Simone van der Vlugt, Saskia Noort, Esther Verhoef, Loes den Hollander en Suzanne Vermeer; samen zijn ze goed voor tien vermeldingen. Ook begint dit jaar de Omdenk-beweging van Berthold Gunster. Het kleine rode boekje vol manieren om anders tegen situaties aan te kijken staat op een voorzichtige 93ste plaats.

In 2009 is de 'Millennium'-trilogie volledig doorgebroken; het eerste deel staat op nummer 1 terwijl het in 2008 nog maar nauwelijks om de hoek van de top 100 kwam kijken. Ook de andere twee delen scoren hoog. Ook staat dit jaar voor het eerst een onvervalste YA-sensatie in de lijst. Het young adult-genre is in Nederland nog vrij nieuw, maar verovert met Twilight al snel de harten van lezers.

In 2008 is De vliegeraar, dankzij het verschijnen van Khaled Hosseini's tweede boek in 2007, weer opgeklommen naar nummer 1 in de top 100. De voorgenoemde opvolger blijft daardoor alweer voor het tweede jaar op rij achter bij de debuutroman. Scrol vervolgens naar beneden en ontdek helemaal onderaan een welbekende, immens populaire thriller die heel stilletjes de top 100 in klimt. Mannen die vrouwen haten van Stieg Larsson verscheen al in 2006, en maakt nu pas zijn opwachting in de top 100, op plek 95.

2007 is het jaar waarin het laatste deel uit de 'Harry Potter'-reeks verscheen; deze afsluiter komt traditiegetrouw op nummer 1 in de top 100 terecht. Ook Sonja Bakker is onverminderd populair, met vier titels in de eerste tien vermeldingen. Ook weer terug bovenaan het jaaroverzicht is Khaled Hosseini. Het verschijnen van zijn tweede boek heeft ook zijn debuut weer een mooie boost gegeven. Niet dat De vliegeraar weg is geweest, het staat voor het derde jaar op rij in de top 100. 2007 is ook het jaar waarin het populaire esotherische boek The Secret zijn opwachting maakt.

2006 is het jaar waarin Sonja Bakker doorbreekt als dé dietiste van Nederland. Maar liefst drie van haar boeken komen vanuit het niets de top 100 binnen, haar debuut zelfs op nummer 1. Zelfs Dan Browns nieuwste boek kan daar niet tegenop, maar dat kan ook komen omdat het in werkelijkheid al geschreven werd vóór zijn bestseller. Jamie Oliver weet ze echter niet te verdrukken; de goed verkopende Britse chef staat ook dit jaar weer gewoon in de top 100. Nu zelfs met twee titels.

Een nieuwe 'Harry Potter' verstoot Dan Browns De Da Vinci Code van de eerste plaats in de top 100 van 2005. Toch blijft de trend doorzetten; een aantal auteurs die in dezelfde stijl schrijven als Dan Brown klimmen langzaam omhoog de top 100 in. 2005 is ook het jaar waarin Elma van Vliet haar opwachting maakt met het cadeauboek Mam vertel eens, het begin van een lange reeks populaire invulboeken.

2004 is het jaar van Dan Browns doorbraak in Nederland. Zijn vierde thriller De Da Vinci Code komt vanuit het niets op nummer 1. Ook twee oudere titels liften mee op het succes, en dat werkt: ook deze boeken scoren hoog in de top 100. Ook thrillerschrijfster Saskia Noort en feelgoodschrijfster Sophie Kinsella breken dit jaar door. En dankzij nieuwe Bijbelvertalingen is ook dit eeuwenoude boek goed vertegenwoordigd.

In 2003 verscheen een nieuw deel van 'Harry Potter', dat meteen doorschoot naar de nummer 1 van de top 100. Ook zijn er dit jaar maar liefst twee biografieën van vrouwen die getrouwd waren met staatshooden; Hillary Rodham Clinton en koningin Noor van Jordanië. Het boek van Hillary Rodham Clinton verkocht in de eerste maand wereldwijd meer dan een miljoen exemplaren, maar redt het in Nederland maar nét in de bovenste helft.

In 2002 verscheen na tien jaar wachten het tweede boek van Donna Tartt. Dat haar debuutroman indertijd indruk heeft gemaakt, is te zien aan het feit dat De kleine vriend in slechts een paar korte maanden de tweede plaats weet te bereiken. Het boek is namelijk pas in de herfst verschenen. Ook de thrillers winnen terrein in 2002; Nicci French staat met maar liefst zes boeken in de lijst, inclusief de felbegeerde nummer 1. Het boek dat Pim Fortuyn twee maanden voor zijn dood in datzelfde jaar uitbracht maakt (niet onverwacht) de top 3 compleet.

2001 was het jaar waarin de verloving tussen koning Willem-Alexander en koningin Máxima bekend werd gemaakt. Dat vertaalt zich meteen naar twee boeken in de top 100: een overzicht van Willem-Alexanders leven en een kinderboek over een prinsje dat een vriendinnetje krijgt. Ook zeggen we nog lang geen gedag tegen 'Harry Potter'. Alle verschenen delen staan mooi naast elkaar op de nummers 1 tot en met 4. Alleen nét niet in de juiste volgorde.

In 2000 heeft 'Harry Potter' duidelijk zijn stempel weten te drukken op het Nederlandse boekenlandschap: alle vier verschenen delen zijn vertegenwoordigd in de eerste tien boeken van de top 100. Ook doet een bekende feelgoodroman haar intrede tussen de literatuur en non-fictie titels: Bridget Jones' Diary. Waarschijnlijk in afwachting van de film in 2001, het boek verscheen namelijk al in 1997.

In 1999 zakt de jaareditie van Het aanzien van... bijna schokkend ver omlaag naar plaats 86, maar de reden is snel gevonden. We zijn allemaal in de ban van de komende eeuwwisseling: Het aanzien van een millennium staat een stuk hoger, op nummer 10. Dit is ook het eerste jaar waarin 'Harry Potter' zijn opwachting maakt. Zowel deel 1 als deel 2 van J.K. Rowlings iconische jeugdserie staan in de top 100. Nog wel in de onderste helft.

1998 staat in het teken van taal. Niet alleen staat het Prisma woordenboek Nederlands op de eerste plaats, met acht andere woordenboeken die volgen. Ook staan er twee taalgidsen in de top 100 van 1998, het Groene Boekje en twee spellingswijzers. Ook 'Montignac-en' we nog even door, maar niet meer zoveel als in 1997 en slechts in de onderste helft van de lijst.

1997 is nog altijd in de ban van het populaire Montignac-dieet; er staan maar liefst 7 boeken over het onderwerp in de top 100. Ook staan er twee overzichtsboeken van de Elfstedentocht in. Helaas voor de liefhebbers van de schaatssport was 1997 het voorlopig laatste jaar waarin de Elfstedentocht daadwerkelijk werd geschaatst.