Het Hebban Boek van de Maand is: 'Het boomhuis in het bos' van TJ Klune

Redacteur Martijn Lindeboom: 'Tot mijn schaamte moet ik bekennen dat ik TJ Klune nog helemaal niet kende. En dat als sciencefiction- en fantasyexpert van Hebban! Wellicht dat het komt omdat zijn boeken in Nederland als Young Adult uitgegeven worden? Maar in het Engels vallen ze 'gewoon' onder de fantasy, dus dat is niet echt een excuus. Een hiaat in mijn kennis dus en dat is deze Hebban Boek van de Maand-cyclus goed hersteld. Toen Anouk en Debbie vertelden over dit boek was ik snel om, want er is natuurlijk weinig nodig om mij te overtuigen van een verhaal over drie robots en een mens die samen in een boomhuis in het bos wonen.

Het is een sprookjesachtig boek - geïnspireerd op de klassieker Pinokkio - dat al snel alle genreconventies tart. Ja, robots zijn een belangrijk ingrediënt, maar het is niet pure sciencefiction. Ja, de emoties komen heel sterk bij deze lezer binnen (ik heb op verschillende momenten een traantje weggepinkt), maar het is niet alleen feelgood. Ja, het is regelmatig hardop of vertederd lachen (wat een briljante uitspraken hebben Rambo en zuster Ratched!), maar het niet alleen humoristisch. Ja, er zitten LHBTIQ+ thema's in, maar het is niet alleen een regenboogboek. Ja, er zit veel diepgang, intertekstualiteit, lagen en verwijzingen in, maar het is niet alleen literair. En ja, het is een sprookje, met eindeloos veel verwijzingen naar andere sprookjes, verhalen, films en fantastische literatuur, maar het is nog zoveel meer dan dat.

Dit boek is een prachtige introductie van wat speculatieve fictie vermag: het verwondert, het schokt, het verstrooit, het emotioneert en laat je nadenken over allerlei interessante en pregnante thema's. Een absolute aanrader voor zowel volwassen als jongere lezers en voor liefhebbers van alle genres. Het is genreoverschrijdend en inspirerend. Ga dat lezen!'

Redacteur Anouk van der Zee: ''Robots en mensen die van elkaar houden in een postapocalyptische wereld. It. Is. Epic.' Zo hield ik mijn pleidooi voor Het boomhuis in het bos van TJ Klune. Vorig jaar ontdekte ik de auteur nadat ik Het gefluister achter de deur had gelezen en ongenegeerd luid huilend het boek sloot. Daarna ging ik natuurlijk ook maar meteen door met Het weeshuis in de azuurblauwe zee. Het is voor mij een uitgemaakte zaak, de boeken van TJ Klune zijn, in één woord omschreven: lief. Je gaat ervan geloven in liefde, dat alles mogelijk is en dat je de beste versie van jezelf kunt zijn. Tijdens het lezen is dat weer helemaal binnen handbereik en kantelt je kijk op de wereld. Je voelt je lichter en mooier.

Maar het is niet alleen het gevoel dat je krijgt van Het boomhuis in het bos. Het is ook de humor, die heerlijk rechtdoorzee en niet-aflatend is, maar waar toch verborgen lagen onder zitten. Het zijn de personages, die LHBTIQ+ zijn zonder dat dit hun hele identiteit is, maar gewoon onderdeel van wie ze zijn. Het is de kijk op de wereld, de maatschappelijke blik, die meteen duidelijk maakt dat we hier echt te maken hebben met een boek voor volwassenen. Zo vaak laat het je even pas op de plaats maken om te overdenken wat de rol van de mens is op deze planeet, hoe wij omgaan met wat ons gegeven is. Verpakt in heel veel liefde is er immers ook altijd die scherpe kritiek die je laat beseffen dat de beste versie van jezelf misschien wel binnen handbereik is, maar dat je er verdomd hard mee aan de slag moet. Dat we ons geroepen en verantwoordelijk moeten voelen. Het boomhuis in het bos is daarmee gelaagder dan Klunes eerdere werk, urgenter ook.

Waar je werkelijk van gaat houden, zijn de personages. Er is één mens te midden van een heleboel robots, maar stuk voor stuk komen ze tot leven. Mijn persoonlijke favoriet is Rambo, die hysterische kleine dramaqueen die nooit zijn mond kan houden. Anderen zullen zich kunnen identificeren met Victor, aseksueel en toch tot over zijn oren verliefd. Of met de vaderlijke Gio, die er grote geheimen op nahoudt en zo eenzaam was voor Victor in zijn leven kwam. Verpleegmachine Ratched, die heerlijk sadistische machine vol droge humor. En Hap. Lieve, boze en o zo menselijke Hap. Wist je dat robots zomaar je hart kunnen stelen? Ik ben er inmiddels achter.'

Redacteur Suzette Eikelenboom: 'Waar begint menselijkheid en waar eindigt het? Hoe schrijf je een boek over menselijkheid wanneer het verhaal vol robots zit? Toch is het TJ Klune gelukt, want als er ooit een verhaal was over wat het betekent om mens te zijn, dan is dit het wel. Ik had gedacht dat dit boek een redelijk simpele hervertelling van Pinokkio zou zijn, maar dit verhaal staat vrijwel geheel op zichzelf en omarmt naast thema's als vriendschap en familie ook liefde, seksuele geaardheid en de vrijheid te kiezen wie we willen zijn. Klune weet de lezer te ontroeren en na te laten denken door diepere lagen aan te brengen in zijn fabelachtig vertelde roman. Zuster Ratched en Rambo alleen al zijn het helemaal waard dit boek open te slaan, maar eerlijk is eerlijk: alle personages zijn absoluut onvergetelijk.'

Hoofdredacteur Sander Verheijen: ''Klune is gewoon lief. Je gaat ervan geloven in liefde en dat alles mogelijk is en de beste versie van jezelf zijn en dat is dan allemaal gewoon weer even helemaal binnen handbereik en heel erg …' Gevolgd door drie hartjes, schreef collega Anouk enthousiast in onze groepsapp. 'Plus, dude. Robots.'

Hoeveel meer heb je nodig om met veel zin een boek op te pakken. Er was geen woord van gelogen … Wat zeg ik? Het boomhuis in het bos is een fan-tas-ti-sche leeservaring met personages die niet alleen mijn, maar ieders hart gaan veroveren. In een uitermate kleurrijk en boeiend geschreven avontuur brengt Klune zijn personages zo tot leven dat je ze bijna kunt aanraken. Hij raakt belangrijke thema’s, ontroert en maakt je aan het lachen. Ik ga ze nooit meer vergeten … Victor, zuster Ratched, Rambo en Hap. Een geweldig boek voor jong en oud!'

Redacteur Debbie van der Zande: 'Welke reactie kun je anders hebben op deze roman dan een diepe, diepe zucht? Kijk niet naar de genreaanduiding bij dit boek, laat je niet wegjagen door de termen Young Adult of fantasy en in hemelsnaam, onderschat dit boek niet. Dit boek is alles en voor iedereen. Een fluwelen verhaal vol liefde, vol goedheid tegen een achtergrond van heel veel slechtheid, waarover evenwel geen oordeel wordt uitgesproken. Eindeloze referenties en thema's zijn subtiel verweven in het verhaal, dringen je niets op, maar stromen wel door je heen als de bloeddruppel die een houten hart op gang brengt. Liefde en vriendschap die kitscherig en klef zou zijn als niet TJ Klune het had geschreven. Humor die cliché zou zijn als het niet in dit boek stond. Je geeft je schaamteloos over aan de heerlijkheid die deze auteur heeft gecreëerd.'

Sander Steggink, boekverkoper bij Boekhandel Blokker in Heemstede: 'Soms krijg je een boek in handen dat je niet snel zelf zou pakken, maar waarvan je zó blij bent dat je het hebt gelezen! Het boomhuis in het bos is grappig, origineel, gelaagd en ook nog vol wijze levenslessen. Zeer geschikt voor een grote groep lezers!'

Stefanie Schulte, eigenaar van Boekhandel Het Leesteken in Purmerend: 'Dat deze roman moeilijk in een hokje is te plaatsen is interessant en ook erg passend in het huidige tijdsbeeld. Het leest als een sprookje, een dystopisch avontuur en een psychologische roman ineen. Ik vond het een heerlijke leeservaring (extra punten voor het heerlijke sarcasme van Zuster Ratched!) en liet me graag meevoeren met de avonturen van het 'samengestelde' gezin. Klune werkt het centrale thema wat het betekent om mens te zijn heel mooi uit. De queer invulling van de karakters maakt de cirkel weer rond.'

Pleuntje Hijman, boekverkoper bij Boekhandel Maximus Hillegersberg in Rotterdam: 'Een relatief nieuw genre voor mij, in combinatie met een schrijver die ik niet eerder las. Een echt avontuur was dit boek! En een geweldig avontuur, waarin ik mijn ietwat vreemde vrienden Rambo, Ratched, Hap en Vic leerde kennen en waar ik echt mee op avontuur ging. Ik leerde om “bij elkaar te blijven, te rennen als het moet en vooral dapper zijn”. En heb genoten van dit sciencefictionboek voor Young Adults (en ouder!). Geloofwaardige robots die stiekem je beste vrienden worden tijdens het lezen. Ik ga meer van Klune lezen nu, wat een aanrader dit boek.'

Na 28 succesvolle edities van het Hebban Boek van de Maand sluit Hebban zich sinds 2026 aan bij de keuze van weekendmagazine Mezza: het Mezza Boek van de Maand.