Advertentie

Hebban vandaag

Dossier /

De toekomst van het literatuuronderwijs

door Wilke Martens 13 reacties

Het nieuwe schooljaar is weer aangebroken: vroeg opstaan, een tas vol met nieuwe schriften en pennen en… een boekenlijst voor Nederlands, Engels en andere talen. Hoewel de leeslijst steeds meer wordt toegespitst op de wensen en het niveau van de individuele leerling, hanteren nog enkele scholen de verplichte boekenlijst. Een crime voor veel leerlingen. Hoe staat het eigenlijk met het literatuuronderwijs in Nederland? Op welke manieren proberen docenten ‘ontlezing’ tegen te gaan? Welke landelijke initiatieven proberen literatuur te ‘verhippen’? En is lezen onder middelbare scholieren überhaupt ooit hip geweest? Hebban.nl gaat op onderzoek uit en vraagt docenten, auteurs, boekliefhebbers en culturele organisaties naar de ins en outs van ‘lezen voor de lijst’. Vandaag deel 3: lezen na school en de toekomst van het literatuuronderwijs.

Deel 3: Na school en de toekomst van het literatuuronderwijs

Door vijftien minuten per dag te lezen kan een kind in een jaar zijn woordenschat met duizend woorden vergroten. Steeds meer scholen maken daarom tijd voor lezen, ook buiten Nederlands of ander talen om. Lezen is daarnaast van belang om het vertrouwen in eigen kunnen te vergroten en leesplezier te bevorderen. In het algemeen is goed (leren) lezen bevorderlijk voor je carrière en zelfs voor je gezondheid (zie pagina 4 van dit artikel). Dat lezen belangrijk is, staat dan ook buiten kijf. Toch leggen boeken het in deze tijd af tegen de Snapchats, Instagrams en Netflixen van deze wereld. Hoe zorg je ervoor dat scholieren ook na school blijven lezen en hoe ziet de toekomst van literatuureducatie eruit?  

‘Uit onderzoek is gebleken dat leerlingen die veel lezen, ook in hun vrije tijd, het beter doen op school’, zegt Daan Beeke, projectleider voortgezet onderwijs van Stichting Lezen. ‘Dat effect blijft zichtbaar tot het hoger onderwijs.’ Goed leren lezen is niet alleen van belang voor je (school)carrière, maar ook op sociaal vlak. ‘Lezen zorgt voor een groter empathisch vermogen. Je kan je beter inleven in andere mensen, andere situaties. Denk bijvoorbeeld aan het boek De Gelukvinder van Edward van de Vendel en Anoush Elman, waardoor je inzicht krijgt in de vluchtelingenproblematiek. Dat je leert je te verplaatsen in anderen, dat lijkt me voor iedereen van belang.’  

Beeke benadrukt dat literatuuronderwijs evenzoveel draait om cultuuroverdracht. ‘Met betrekking tot literatuuronderwijs zie je vaak twee kampen’, zegt hij. ‘Aan de ene kant heb je een groep docenten die vindt dat het al goed is als kinderen leesplezier ervaren. Het andere kamp vindt dat het uitsluitend gaat om cultuuroverdracht; de meeste scholieren ervaren immers ook geen ‘wiskundeplezier’. Bij Stichting Lezen vinden we dat het een niet zonder het ander kan: leesplezier is nodig om tot een bepaald niveau te komen en dat niveau is nodig om tot cultuuroverdracht te komen.’  

Literatuuronderwijs zal niet verdwijnen, meent Beeke, maar waarschijnlijk wel van vorm veranderen. ‘Voor de invoering van de tweede fase was literatuur de enige kunstvorm waarin werd onderwezen’, legt hij uit. ‘Daarna zijn ook andere kunsten op het programma gekomen, zoals beeldende vorming. Het idee was dat die vakken zouden gaan samenwerken, maar dat is bijna nergens gelukt. Op het Keizer Karel College in Amstelveen doen ze het echter wel heel goed: daar geven ze het vak literatuur, van alle talen en ook film wordt erbij betrokken, zonder te rommelen aan de exameneisen. Deze crossmediale benadering is iets waar Stichting Lezen heel erg achter staat, bijvoorbeeld door leerlingen meer ruimte te bieden voor creatieve verwerking.’  

Lees verder: De Lees!ambassade: creatief en associatief lezen  



Over de auteur

Wilke Martens

62 volgers
36 boeken
4 favoriet


Reacties op: De toekomst van het literatuuronderwijs

 

Gerelateerd

Over

Edward van de Vendel

Edward van de Vendel

Edward van de Vendel werkte een tijdlang in het onderwijs, maar is sinds 2001 fulltime auteur. Hij schrijft prentenboeken, gedichtenbundels, kinderboeken en jeugdromans. ZIjn werk werd onder meer...

Lidewijde Paris

Lidewijde Paris

Na 25 jaar boekenvak begon ik voor mijzelf met De Lees!ambassade. Ik schreef Hoe lees ik ? en Hoe lees ik korte verhalen? Het tweede boek is bedoeld voor de mensen die graag uitleg krijgen bij afger...

Mel Wallis De Vries

Mel Wallis De Vries

Mel Wallis de Vries (1973) is een van de succesvolste jeugdthrillerauteurs van Nederland. Ze studeerde journalistiek in Groningen en werkte als freelancejournalist voor dagblad de Telegraaf. Na d...