Advertentie

Hebban vandaag

Dossier /

Leesbevordering buiten het schoolgebouw

door Wilke Martens 10 reacties

Het nieuwe schooljaar is weer aangebroken: vroeg opstaan, een tas vol met nieuwe schriften en pennen en… een boekenlijst voor Nederlands, Engels en andere talen. Hoewel de leeslijst steeds meer wordt toegespitst op de wensen en het niveau van de individuele leerling, hanteren nog enkele scholen de verplichte boekenlijst. Een crime voor veel leerlingen. Hoe staat het eigenlijk met het literatuuronderwijs in Nederland? Op welke manieren proberen docenten ‘ontlezing’ tegen te gaan? Welke landelijke initiatieven proberen literatuur te ‘verhippen’? En is lezen onder middelbare scholieren überhaupt ooit hip geweest? Hebban.nl gaat op onderzoek uit en vraagt docenten, auteurs, boekliefhebbers en culturele organisaties naar de ins en outs van ‘lezen voor de lijst’. Vandaag deel 2: literaire ontdekking buiten school.

Deel 2: literaire ontdekking buiten school

Op literair pad: leesbevordering buiten het schoolgebouw

Lezen in een verloren kwartiertje, boekenadvies geven of auteursbezoeken in de klas: op school worden allerhande activiteiten ondernomen om de interesse voor literatuur bij jongeren aan te wakkeren. Daarnaast nemen veel docenten hun leerlingen tijdens de lesuren mee op literaire ontdekking buiten het schoolgebouw, zoals een bezoek aan de bibliotheek of ze gaan met de klas naar een literair evenement. Passionate Bulkboek is een organisatie die literaire evenementen voor scholieren organiseert, zoals De Dag van de Literatuur, De Jonge Jury en De Inktaap.

Wilma van Raamsdonk, projectleider Educatie bij Passionate Bulkboek, ziet de animo voor deze literaire activiteiten toenemen. Vooral De Jonge Jury, dat Passionate Bulkboek in opdracht van Stichting Lezen organiseert, is onder de meeste scholieren bekend. 'In Nederland zijn er in totaal ongeveer een half miljoen onderbouwleerlingen, zowel op vmbo als havo/vwo. Daarvan doen er zo’n tweehonderdduizend mee aan de Jonge Jury, waarbij ze een of meerdere boeken lezen en laten weten welk boek ze het leukst vinden. Op de Dag van de Jonge Jury reizen klassen af naar TivoliVredenburg in Utrecht, waar leerlingen workshops kunnen volgen, een praatje kunnen maken met de auteur van het boek dat ze net gelezen hebben en waar natuurlijk de Prijs van de Jonge Jury wordt uitgereikt. Natuurlijk bereiken we met onze activiteiten niet álle leerlingen, maar welk project doet dat wel?'

'Als volwassenen zeggen dat jongeren niet lezen, is dat een self-fulfilling prophecy', zegt Van Raamsdonk. 'Pubers vinden eigenlijk niks leuk. School vinden ze ook niet leuk, maar ze gaan wel. Als we alsmaar blijven zeggen dat jongeren niet willen lezen, zullen ze dat ook niet gaan doen.' Van Raamsdonk is ervan overtuigd dat, ondanks dat de markt voor boeken tanende is, er een levendige markt is voor verhalen. 'Jongeren worden verwend door allerlei vormen van vermaak', zegt ze, 'waardoor het medium boek minder wordt gekozen. Dat wil niet zeggen dat scholieren geen interesse hebben in verhalen. We moeten het boek anders presenteren, met meer nadruk op het verhaal. Mijn ervaring is dat jongeren - of het nu brugklassers zijn of gymnasiasten - lezen als hen een boek of verhaal wordt aangereikt dat op hun eigen beleving is toegespitst. Een mediathecaris vertelde me ooit dat ze het stempelen van boeken overliet aan vrijwilligers. Zelf ging ze bij de kasten staan, om zogenaamd wat op te ruimen, en sprak jongeren aan die wezenloos naar de ruggen stonden te staren. Ze vroeg hen naar hobby’s, activiteiten na school, en reikte op basis van de antwoorden een boek aan. Het gaat om maatwerk.'

Dat dit soort maatwerk voor veel docenten en mediathecarissen te arbeidsintensief is, realiseert Van Raamsdonk zich maar al te goed. 'Daarom werken wij nauw samen met educatieve uitgeverijen. Een lesboek wordt eens in de zes jaar vernieuwd, waardoor het materiaal niet altijd goed aansluit op de beleving van leerlingen. We leveren actueel materiaal aan, zodat docenten bepaalde hoofdstukken kunnen vervangen door opdrachten met de nieuwste jeugdboeken. Neem bijvoorbeeld Mel Wallis de Vries, die schrijft zo’n twee boeken per jaar. Als een leerling dan leest over haar boek van zes jaar geleden, waar de personages bijvoorbeeld niet op Instagram zitten, dan sluit dat al niet meer aan op de beleving. Docenten kunnen dan gewoon de standaardopdrachten doen, maar wel met actueel materiaal.'

Hoezeer ze zich ook inzet voor leesbevordering, zelf was Van Raamsdonk geen schoolvoorbeeld als het aankomt op lezen voor de lijst. 'Eigenlijk is er niet zoveel veranderd', lacht ze. 'Ik moest vroeger Turks Fruit van Jan Wolkers lezen, maar ik ging ook gewoon naar de bioscoop om de filmversie te kijken.'

Op de volgende pagina Alex Boogers: zoek lezers waar je ze niet verwacht



Over de auteur

Wilke Martens

51 volgers
31 boeken
4 favoriet


Reacties op: Leesbevordering buiten het schoolgebouw

 

Gerelateerd

Over

Jan Wolkers

Jan Wolkers

Jan Wolkers was een schrijver, schilder en beeldhouwer. Hij wordt beschouwd als een van de beste auteurs in de Nederlandse naoorlogse literatuur. In 1961 debuteerde hij met de verhalenbundel Serpentin...

Alex Boogers

Alex Boogers

Alex Boogers (1970) debuteerde in 1999 onder het mysterieuze pseudoniem M.L. Lee met Het boek Estee. Zijn uitgever wist voor publicatie niet wie achter het pseudoniem schuilging. Gevraagd n...

Multatuli

Multatuli

Multatuli is het pseudoniem van de schrijver Eduard Douwes Dekker. Na zijn jeugd in Amsterdam, vertrok hij op zijn 18e naar Nederlands-Indië. Hier werkte hij als bestuursambtenaar. In 1842 kwam h...

J.D. Salinger

J.D. Salinger

Jerome David Salinger (New York, 1919 - Cornish, New Hampshire, 2010) was een Amerikaanse auteur en werd geboren in New York. De meeste lezers kennen hem van zijn controversiële roman u...

Charles Bukowski

Charles Bukowski

Henry Charles Bukowski (Andernach, 16 augustus 1920 - San Pedro, 9 maart 1994) was een Amerikaans schrijver en dichter. Veel van zijn werk had een autobiografisch karakter; hij voerde zichzelf vaak op...

John Fante

John Fante

John Fante (1909-1983) was een Italiaans-Amerikaanse schrijver en een tijdgenoot van o.a. William Faulkner en F. Scott Fitzgerald. Hij schreef korte verhalen, romans en filmscenario's. Pas laat in zij...