Meer dan 4,1 miljoen beoordelingen en recensies Organiseer de boeken die je wilt lezen of gelezen hebt Het laatste boekennieuws Word gratis lid
×

Hebban vandaag

Review /

Recensie: Alleen de stijl en humor zijn als vanouds

Rob van Essen wordt gelauwerd om zijn unieke schrijfstijl: vervreemdend en toch menselijk, melancholisch maar nooit zonder humor. Hebban-recensent Astrid las zijn nieuwste roman 'Miniapolis' en beoordeelde het boek met vier sterren: 'Doordat de verwachtingen zo hoog zijn, lijkt dit boek haast een tussendoortje. Je hebt het gevoel dat er nóg meer in de schrijver zit.'

Miniapolis

Rob van Essen

Zeggen ze niet altijd dat de reis belangrijker is dan de bestemming? Misschien is dat zo. Maar soms heeft de bestemming het laatste woord. Vier jaar geleden kreeg Jonathan te horen dat zijn moeder was overleden. Toch ziet hij haar op een ochtend in de tram. Hij neemt haar mee de stad uit, op zoek naar het landhuis waar ze is opgegroeid en waarover ze vreemde verhalen vertelt. Ondertussen werken Scherpenzeel en Wildervanck, twee collega’s op een bijkantoor van een gemeentelijke dienst, aan hun eigen ontsnapping. Ook zij verlaten de stad, per fiets, zonder te weten waarnaar ze op weg zijn. Geplaagd door demonen uit het verleden, wederzijds ongemak en tijdelijke vlagen onverwoestbaar optimisme komen deze vier mensen uiteindelijk niet alleen elkaar, maar ook zichzelf tegen.

Verschenen bij uitgeverij Atlas Contact.

Rob van Essen (1963) neemt met zijn romans en verhalen een volstrekt unieke plaats in op de Parnassus van de Nederlandse letteren, zijn oeuvre is met geen ander te vergelijken, hooguit roept het herinneringen op aan dat van José Saramago, Paul Auster en J.M. Coetzee. Hem vielen de J.M.A. Biesheuvelprijs en de Libris Literatuur Prijs te beurt.

Recensie: Nooit saai met Van Essen ****

Door Astrid van der Stelt

Een jongeman herkent zijn overleden moeder in de tram en twee mannen ontsnappen aan hun duffe kantoorbaan op een rode tandem. In het universum van Rob van Essen is het nooit saai. Langzaam trekt de schrijver je zijn wereld in en brengt de twee verhaallijnen keurig bij elkaar, zonder een clichématige afloop natuurlijk. Bij Van Essen loopt alles net even anders, dus ook het einde, waarin de hoofdpersonen letterlijk afstand nemen om hun wereld beter te kunnen zien.

Het verhaal in Miniapolis begint redelijk ongebruikelijk: 'In tram 81 zat zijn moeder. Jonathan had haar niet zien instappen, opeens zat ze daar […]. Ze was al vier jaar dood en zag eruit alsof ze zware jaren achter de rug had.' Behalve dat gegeven, lijken de gebeurtenissen in het begin nog vrij normaal en realistisch. Hoe verder je in de roman komt, hoe sneller de onrealistische gebeurtenissen elkaar opvolgen. Van Essen is echter een vakman, die de absurditeit van het verhaal langzaam opbouwt. Op het moment dat de stroomversnelling inzet, ben je hiervoor zo door hem klaargestoomd, dat je eenvoudigweg alles van hem pikt.

Hoe verder je in de roman komt, hoe sneller de onrealistische gebeurtenissen elkaar opvolgen. Van Essen is echter een vakman, die de absurditeit van het verhaal langzaam opbouwt.

Zo is er het verhaal dat de dakloze, verwarde moeder van Jonathan vertelt. In haar jeugd woonde ze met glazenwassers en schoorsteenvegers op een enorm groot plat dak. Jonathan en zijn moeder gaan op zoek naar die plek. Hoe ongelofelijk haar verhaal ook klinkt, er blijkt meer van waar dan je op het eerste gezicht vermoedt. Het verhaal van de moeder is sowieso schrijnend. Het pijnlijke verhaal van haar zwangerschap wordt echter psychologisch niet verder uitgewerkt.

Ook de jeugd van kantoorklerk Scherpenzeel is verre van vrolijk en wordt niet echt uitgediept. Het verhaal richt zich op de sfeer, de omgeving en de verhoudingen tussen de personages. Op de momenten in het verhaal dat je een psychologische analyse verwacht, ga je een heel andere kant uit. Wanneer collega Wildervanck een psycholoog voor Scherpenzeel regelt, is dit geen moment van diepe inzichten. Ook een pastoor op een kerkhof zorgt niet voor een epifanie. Van Essen concentreert zich op de reis die de hoofdpersonen in het heden maken. Dit doen ze soms op een aandoenlijke, onbeholpen manier, maar juist daardoor ga je van ze houden.

Ook op andere punten in het verhaal draait Van Essen alles om. Op momenten dat je bij andere schrijvers een bepaalde ontwikkeling of plotwending ziet aankomen, geeft Van Essen er een heel andere draai aan. Zo hinten de boektitels die bijvoorbeeld Wildervancks detectives dragen niet naar de uitkomst van het verhaal, maar dragen ze bij aan de humor. Wildervanck droomt er regelmatig van een detective te zijn, met Scherpenzeel als zijn assistent – of liever nog: zijn hond. Wanneer er dan eindelijk een mysterie ontrafeld wordt, is Wildervanck echter de enige die zich erbuiten houdt.

Op momenten dat je bij andere schrijvers een bepaalde ontwikkeling of plotwending ziet aankomen, geeft Van Essen er een heel andere draai aan.

In Miniapolis komt de typische droge humor van Van Essen telkens terug. Wanneer Scherpenzeel in zijn raam een briefje vindt en de daarop staande raad opvolgt, verwoordt Van Essen dat als volgt: ‘Scherpenzeel werkte sinds twee weken op het bijkantoor. Hij was er terechtgekomen via dat wonderlijke raam van hem. Niet letterlijk uiteraard […]’. En nadat hij net verhuisd is: ‘Toen alles zo’n beetje stond op de plekken waar het voorlopig was neergezet en waar het waarschijnlijk tot het eind der tijden (of zijn volgende verhuizing) zou blijven staan […]’.

Lezers van De goede zoon herkennen wellicht enkele thema’s in Van Essens nieuwe roman. Opnieuw spelen een roadtrip en een overleden moeder belangrijke rollen. Toch is Miniapolis in geen enkel opzicht een kopie van de met de Libris Literatuur Prijs bekroonde roman. Alleen de stijl en humor zijn als vanouds. Vanwege Van Essens eerdere boeken, verwacht je veel. Doordat de verwachtingen zo hoog zijn, lijkt dit boek haast een tussendoortje. Je hebt het gevoel dat er nóg meer in de schrijver zit. Niettemin is Miniapolis opnieuw een heerlijk boek van Rob van Essen dat naar meer smaakt.

Astrid van der Stelt houdt van literatuur en fantasy, daarnaast leest ze graag non-fictie. Haar liefde voor boeken begon jong en hield aan: ze studeerde Nederlands en recenseert nu voor Hebban.

profiel

Meer recensies van Astrid:



Over de auteur

Hebban Crew

2423 volgers
0 boeken
0 favorieten
Hebban Crew


Reacties op: Recensie: Alleen de stijl en humor zijn als vanouds

 

Gerelateerd

Over

Rob van Essen

Rob van Essen

Rob van Essen (1963) neemt met zijn romans en verhalen een volstrekt unieke plaa...