Hebban vandaag

Review /

Recensie: Bondig is geen synoniem voor oppervlakkig

door Hebban Crew
Miguel Bonnefoy schreef met 'Erfgoed' zijn derde roman, maar het is de eerste die naar het Nederlands is vertaald. Hebban-recensent Marvin las het boek en beoordeelde het met vier sterren: 'Als de tijd tussen geboorte en volwassenwording amper enkele bladzijden in beslag neemt, en de lezer toch weet hoe een personage denkt en doet, dan heb je als schrijver je rol met verve vervuld.'

Erfgoed

Miguel Bonnefoy

Aan het einde van de negentiende eeuw emigreert een wijnboer vanuit de Elzas naar Santiago de Chile met in zijn zak het stekje van een druif. In de schaduw van de Andes bouwt hij een nieuw bestaan op. Zijn huis aan de Calle Santo Domingo zal de volgende vier generaties van de Lonsonier-familie onderdak en bescherming bieden. Ze vergeten hun Franse wortels echter nooit. Drie zoons vertrekken tijdens de Grote Oorlog naar Noord-Frankrijk, maar alleen de oudste, Lazare, keert terug uit de loopgraven. Lazare trouwt met Thérèse, die in de tuinen van het huis aan de Calle Santo Domingo de meest befaamde volière in de Andes laat bouwen.

Hun dochter Margot treedt in de voetsporen van haar vader door in de Tweede Wereldoorlog als vliegenier in Frankrijk mee te vechten. Terug in Chili wordt Margot na een affaire zwanger. Haar zoon Ilario Da wordt gevangengenomen en gemarteld tijdens de dictatuur van Pinochet, en Margot besluit dat het tijd is om Santiago te verlaten. Na al die jaren komen de Lonsoniers terug in Frankrijk, met als enige erfenis het verhaal over het bestaan van een mysterieuze oom.

In 2021 verschenen bij uitgeverij De Bezige Bij en vertaald door Liesbeth van Nes.

Miguel Bonnefoy (1986) is geboren en getogen in Parijs. Zijn ouders komen uit Chili en Venezuela. Erfgoed is zijn derde roman, en de eerste die in Nederlandse vertaling zal worden uitgegeven. Het boek werd genomineerd voor de belangrijkste literaire prijzen in Frankrijk, en zal wereldwijd bij gerenommeerde uitgeverijen verschijnen.

Recensie: Kort en bondig, en toch propvol ****

Door Marvin Olbrechts

Eind negentiende eeuw verlaat een man Frankrijk met in zijn bezit één stekje van een druivenstok. Hij komt aan in Chili waar hij door omstandigheden de familienaam Lonsonier krijgt. Zijn hele leven zal de oude Lonsonier, zoals hij wordt genoemd, zich met druiventeelt en wijnbouw bezighouden, terwijl rondom hem zijn kinderen en hun nakomelingen geboren worden, leven en sterven. Zo ontspint zich in rap tempo het levensverhaal van vier generaties van een familie die Chileens wordt maar haar Franse afkomst nooit vergeet.

Parijzenaar Miguel Bonnefoy (1986) heeft zelf Chileense en Venezolaanse roots en is daarom uitermate goed geplaatst om een boek te schrijven waarin Frankrijk en Chili verbonden worden. Erfgoed is zijn Nederlandstalig debuut. Héritage, zoals het in het Frans heet en dat voor ons werd vertaald door Liesbeth van Nes, is voor hemzelf zijn derde roman. Voor hij als romanschrijver debuteerde, schreef hij al meerdere korte novellen, waaronder een hervertelling van het verhaal van de Minotaurus die in het Italiaans werd geschreven.

Om plaats te winnen, neemt hij amper dialogen in het boek op. De schaars gekozen gesproken zinnen bekrachtigen het geschrevene nog meer.

Een boek waarin meerdere generaties van eenzelfde geslacht belicht worden, dat doet meteen denken aan dikke turven waarin het relaas van iedere generatie haast een roman op zich vormt. Bonnefoy dacht daar anders over. In amper 200 bladzijden jaagt hij de hele familiegeschiedenis erdoor. Bovendien slaagt hij erin om ook enkele andere families bij het verhaal te betrekken, en dat zijn dan voornamelijk deze van de echtgenoten van de nazaten van de oude Lonsonier. Hoe de auteur dit doet? Door zich te haasten.

Bonnefoy heeft geen tijd te verspillen en spoedt zich door de inleiding heen zodat de oude Lonsonier zich zo snel mogelijk met zijn wijnstok kan settelen. Voor de lezer het goed en wel beseft, is de Eerste Wereldoorlog uitgebroken en is de man al vader van drie volwassen frontsoldaten waarvan er twee gesneuveld zijn. We zijn dan welgeteld één paragraaf ver. De auteur legt daarna wel nog uit hoe dat gegaan is, maar deelt ons nog altijd niet meer dan het hoogstnodige mee. Om plaats te winnen, neemt hij amper dialogen in het boek op. De schaars gekozen gesproken zinnen bekrachtigen het geschrevene nog meer. Winst boekt hij ook omdat hij de kunst verstaat om personages en situaties te typeren met één enkele zin:

'Ze was ouder geworden, gerimpeld van de zorgen, bleker en brozer dan bij zijn vertrek en ze had de gezwollen ogen van mensen die lang in stilte hebben gehuild.'

De familie, ontsproten aan de oude Lonsonier, is verweven met Chili en zijn geschiedenis en die komt daarom volop aan bod, zij het alweer in sneltempo. Bonnefoy kon uiteraard niet om het Chileense nine eleven – de staatsgreep van 1973 – heen en dat is zowat het enige stukje geschiedenis dat meer plaats en aandacht krijgt dan de gemiddelde wikipediapagina. De rest moet het doorgaans met minder dan dat stellen. Het is een bijzondere stijl waarin Bonnefoy deze roman heeft vormgegeven. Hij is lastig te omschrijven maar je gaat er wel heel snel van houden. Dit is de ideale familieroman voor wie geen tijd of geduld heeft om zich door duizend bladzijden of meerdere volumes heen te lezen, maar toch graag opsnuift hoe een cultuur of een regime een familie kan beïnvloeden.

Erfgoed bevat meer historische informatie dan het aantal bladzijden laat vermoeden en Bonnefoy toont daarmee aan dat hij wel degelijk goed geïnformeerd is en dat bondig geen synoniem is voor oppervlakkig. De beknoptheid waarmee hij deze geschiedenis neerschrijft, kan als voorbeeld voor anderen dienen. Na afloop is heel duidelijk hoe de personages in elkaar zitten, waar ze mee worstelen en wat ze belangrijk achten. Als de tijd tussen geboorte en volwassenwording amper enkele bladzijden in beslag neemt, en de lezer toch weet hoe een personage denkt en doet, dan heb je als schrijver je rol met verve vervuld. Het verhaal is kort maar zit toch propvol. De keuze om Héritage te vertalen is meer dan terecht geweest.

Marvin Olbrechts is man, echtgenoot, vader, leesveelvraat. Leest alles wat los en vast zit en leest altijd en overal. Hij is Hebban-recensent voor de genres sciencefiction en fantasy, literatuur en thriller.

profiel

Meer recensies van Marvin:



Over de auteur

Hebban Crew

2211 volgers
0 boeken
0 favorieten
Hebban Crew


Reacties op: Recensie: Bondig is geen synoniem voor oppervlakkig

 

Gerelateerd

Over

Miguel Bonnefoy

Miguel Bonnefoy

Miguel Bonnefoy (1986) is geboren en getogen in Parijs. Zijn ouders komen uit Ch...


Gesponsorde boeken