Advertentie

Hebban vandaag

Review /

Recensie: Lewinsky weet hoe hij de lezer moet charmeren

door Hebban Crew 1 reactie
Charles Lewinsky is een veelzijdig auteur, dramaturg, regisseur en redacteur. Hij had groot succes in Nederland met 'Het lot van de familie Meijer' en is om de twee à drie jaar wel goed voor een nieuwe roman. Hebban-recensent Sigried las zijn nieuwste boek en gaf drie sterren: '"De stotteraar" begint sterk en is een feest voor lezers die houden van woordkunst en spitsvondige taalconstructies.'

In 2020 verschenen bij Meridiaan Uitgevers en vertaald door Herman Vinckers.

De stotteraar van Charles Lewinsky

Omdat hij al sinds zijn vroegste jeugd ernstig stottert, heeft Johannes Hosea Stärckle in de loop van zijn leven geleerd volledig op de macht van het geschreven woord te vertrouwen. Al voor verliefde klasgenoten schrijft hij liefdesbrieven, niet vrijwillig, maar om niet steeds gepest of in elkaar geslagen te worden. De Bijbel kent hij uit zijn hoofd en zijn epistels zijn kwistig doorspekt met Bijbelse citaten. Zonder enige scrupules zet hij zijn schrijftalent in als noodweer en om zijn carrière vooruit te helpen. Een geval van bedrog – hij noemt het liever een ongelukkige onzorgvuldigheid – brengt hem in de gevangenis. Met brieven, bekentenissen en verzonnen verhalen probeert hij daar de mensen voor zich te winnen die over zijn lot kunnen beslissen: de gevangenispastoor, de drugsbaas, en de uitgever. Het schrijfplezier spat er vanaf in De stotteraar: een roman over de macht van woorden, filosofisch en speels tegelijk.

Charles Lewinsky brak internationaal door met Het lot van de familie Meijer. Vooral in Nederland is zijn succes ongekend: van het boek werden meer dan 250.000 exemplaren verkocht. Hij is een veelzijdig auteur, die werkte als dramaturg, regisseur en redacteur. Lewinsky schrijft tv-scripts, toneelstukken en romans. Zijn roman De verborgen geschiedenis van Courtillon ontving de prijs van de prestigieuze Zwitserse Schillerstichting.


Recensie: De woordkunstenaar ontmaskerd ***

Door Sigried Lievens

'Nog even ter bevestiging van onze afspraak: u zorgt dat ik dat baantje in de bibliotheek krijg en ik beloof verhalen uit mijn leven voor u op te schrijven.'

Aan het woord is Johannes Hosea Stärckle, die zich in brieven richt tot de gevangenispastoor. Wie denkt dat De stotteraar een plotgedreven roman is over het leven in de gevangenis, heeft het echter volledig fout. Hoewel het gevangenisregime ook ter sprake komt, richt Charles Lewinsky zich vooral op de macht van de geschreven taal, meer bepaald de macht om de waarheid te verdraaien en de toehoorder op het verkeerde been te zetten.

Johannes stottert al zijn hele leven. Zijn onvermogen om woorden vlot uit te spreken voert hem in de liefdevolle armen van het geschreven woord. Daar kan hij zich perfect uitdrukken en kan hij helemaal zichzelf zijn. Meer nog, hij kan zijn wie of wat hij wil. Het maakt hem van kindsbeen af een meestervervalser en later een professionele oplichter. Tot hij een fout maakt en ontmaskerd wordt. Maar vroeg geleerd is oud gedaan. In zijn cel valt hij terug op zijn schrijftalent en produceert hij de ene na de andere brief.

Johannes is een zelfvoldane schurk met vlotte praatjes. De lezer komt alles over hem te weten aan de hand van zijn brieven, dagboekfragment en kortverhalen – vingeroefeningen die hij schrijft om de tijd te doden. De antwoorden op de brieven krijg je niet te lezen, waardoor je helemaal overgeleverd bent aan een man die er geen geheim van maakt dat hij de waarheid naar zijn hand zet:

'In mijn opvatting is de waarheid een veiligheidsriem voor mensen die geen fantasie hebben.'

Door zijn eigen schrijfproces onder de loep te nemen, beklemtoont hij voortdurend het vervalsende karakter van de taal. Je beseft het allemaal, maar kan er tegelijk weinig tegenin brengen. Natuurlijk wil je het vervolg lezen wanneer hij midden in een zin de brief afsluit. Zelfs al word je daar meteen voor uitgelachen:

'Ik heb, zoals u zelf hebt bevestigd, een zeker talent voor schrijven en weet dat je een hoofdstuk bij voorkeur met een cliffhanger moet eindigen. Dus: blijft u maar lekker even aan uw klif hangen!'

Lewinsky is een woordkunstenaar die, net als zijn hoofdpersonage, weet hoe hij de lezer moet charmeren; vlot taalgebruik, een vleugje humor hier, een filosofische bedenking verpakt als herkenbare gedachte daar. In het eerste deel werkt het allemaal wonderwel. Maar na verloop van tijd trapt Lewinsky in de val van de goochelaar die te veel prijsgeeft. Dat een literair trucje uitgelegd wordt, is aanvankelijk grappig en interessant, maar het vervolg verliest daardoor ook zijn glans. Wanneer je door het rookscherm heen kijkt, valt op hoe mager de plot is. Alsof Lewinsky zelf te veel bezig was met een vingeroefening en daardoor de inhoud verwaarloosd heeft.

De stotteraar begint sterk en is een feest voor lezers die houden van woordkunst en spitsvondige taalconstructies. De vertaling van Herman Vinckers verdient hier zeker een speciale vermelding. Door het ontbreken van diepgang in de plot en de beperkte ontwikkeling van de personages blijft het verhaal echter te veel hangen op het vormelijke om daadwerkelijk te overdonderen.

Meer taalkunst

Sigried Lievens besteedt een groot deel van haar vrije tijd aan lezen en het schrijven over haar leeservaringen. Ze houdt het meest van literatuur en feelgood, maar voor een goede tip leest ze ook buiten die genres. Ze neemt graag deel aan de Hebban Leesclubs en heeft een eigen boekenblog.

profiel

Meer recensies van Sigried:

Elke dag het laatste nieuws in je mailbox?

Zet de Hebban Lunchupdate aan in je profiel of meld je hier aan.


Over de auteur

Hebban Crew

2107 volgers
0 boeken
0 favorieten
Hebban Crew


Reacties op: Recensie: Lewinsky weet hoe hij de lezer moet charmeren

 

Gerelateerd

Over

Charles Lewinsky

Charles Lewinsky

Charles Lewinsky brak internationaal door met Het lot van de familie Meijer. Voo...