Advertentie

Hebban vandaag

Column /

Sarah Meuleman: 'Is een roman ooit af?'

door Hebban Crew 1 reactie
Is een roman ooit af? Met deze vraag als uitgangspunt herschreef Sarah Meuleman de afgelopen maanden haar voor de Bronzen Uil genomineerde debuutroman 'De zes levens van Sophie'. Op 29 juni verschijnt haar nieuwe versie onder de titel 'Wat ik je niet vertel'. Dit is het verhaal achter dit verhaal.

‘Is een roman ooit af?’

Ik stel de vraag aan het publiek in De Nieuwe Boekhandel en even blijft het stil. Eén vrouw schudt het hoofd. Anderen vallen haar bij: een roman is nooit af. Hoe vreemd is het dan dat er in de duizend boeken om ons heen na verschijning nauwelijks een zin gewijzigd is? Een voorwoord, een volgorde misschien, maar het boek is bij publicatie abrupt gestopt.

Twee jaar geleden schreef ik mijn debuutroman. Ik herinner me het moment waarop de tekst naar de drukker ging en mijn verbijstering dat dit ‘het’ was. De finish; een zakelijke, aan praktische bezwaren onderhevige, volkomen arbitraire eindstreep van mijn schrijven. Het verhaal lag vast, na dit moment zou er nooit meer iets wezenlijks aan veranderen. De woorden zouden rusten, onaangeroerd op hun regels.

Toen kwamen de recensies. Sommige enthousiast, andere kritisch. ‘Te ingewikkeld’ las ik vaak. Eerlijk is eerlijk, dat wrong. Dus toen er een midprice editie kwam, wilde ik niet alleen de prijs op het omslag wijzigen. Ik wilde herschrijven. Niet als verraad naar mijn debuut, maar als experiment.

Ik stortte me opnieuw in de wereld van Hannah en Sophie en schopte twee personages uit het verhaal. Kill your darlings, in de meest letterlijke zin. Binnen een week lag mijn zorgvuldig geconstrueerde debuutroman aan flarden. Compleet beangstigend, al die bungelende hoofdstukken en zwalkende personages. Ik zat met een lap tekst die verloren, haast melancholisch terugblikte op zichzelf als in een kromme spiegel.

Maar ik was het, die als schrijver in de spiegel keek. Omdat ik zoiets pas een jaar na verschijning van mijn eerste roman kón. Ik heb gehoord wat de recensenten en lezers hebben gezegd, ze hebben me geïnspireerd en nieuwsgierig gemaakt.

Schande! Een schrijver die luistert naar lezer en recensent! Critici zullen roepen dat een écht schrijver onverzettelijk is. Maar luisteren en gehoorzamen zijn twee verschillende dingen, en een roman is geen monoloog. Zodra een boek wordt uitgegeven (what’s in a word?), begeeft het zich in de buitenwereld waar het mee communiceert. Die communicatie leidt tot nieuwe inzichten en ideeën.

Zo gek is dat niet: in de muziekwereld zijn remixes schering en inslag. Kanye West komt met de ene na de andere mix, Coldplay maakt een schitterende salsa-versie van Clocks. Films krijgen director’s cuts. Ook in het theater wordt gesleuteld: The Wooster Group ontwikkelt stukken tijdens de tournee, en als regisseur Ivo van Hove een voorstelling in het buitenland hervat, past hij de oorspronkelijke versie aan.

Waarom zien we van die beweeglijkheid zo weinig terug in de hedendaagse literatuur? Moeten boeken statisch zijn? Hebben ze dan pas waarde? Willen de woorden van onze schrijvers in steen gebeiteld staan?

Vladimir Nabokov is één van de weinige auteurs die naar eigen zeggen elke zin van zijn oeuvre heeft herschreven. Hij zei: ‘My pencils outlast their erasers.’ Precies.

Blijven gummen, blijven schrijven. Laat literatuur voortschrijden, meebewegen met een tijd waarin veranderlijkheid en dialoog onvermijdelijk zijn. Is een boek ooit af? Het mijne niet.


Wat ik je niet vertel verschijnt op 29 juni bij Lebowski Publishers. Deze column verscheen eerder als Lebowski Blog.



Over de auteur

Hebban Crew

1942 volgers
3 boeken
3 favoriet
Hebban Crew


Reacties op: Sarah Meuleman: 'Is een roman ooit af?'

 

Gerelateerd

Over

Sarah Meuleman

Sarah Meuleman

Sarah Meuleman is geboren in het Belgische Oostende en groeide op in Gent. Ze st...