Advertentie

Leven en lot

132

Gelezen 149 Aan het lezen 9 Wil ik lezen 159 Favoriet 47 Recensies 7
Literatuur & Romans Lijsten 3 Spots 3 Hebban 1000 186   Topics 0

Leven en lot, het inmiddels klassiek geworden meesterwerk van Vasili Grossman (1905-1964), is zelfs in de bewogen geschiedenis van de Sovjetcensuur een uitzonderlijk geval. Het boek staat bekend als roman die werd ‘gearresteerd’, terwijl de auteur ongemoeid werd gelaten. In februari 1961, drie maanden nadat Grossman zijn boek had voorgelegd aan de redactie van het tijdschrift Znamja, verschenen er twee agenten van de KGB aan zijn deur met een huiszoekingsbevel.

Vadim Kozjevnikov, de tijdschriftredacteur die had toegezegd Leven & lot in afleveringen te publiceren, was zo geschrokken van wat hij onder ogen kreeg dat hij het manuscript, zonder de auteur op de hoogte te stellen, had doorgestuurd naar de veiligheidsdienst. Het appartement van de schrijver werd grondig doorzocht en alles wat verband hield met de roman werd in beslag genomen: alle uitgetypte exemplaren, het oorspronkelijke manuscript, de kladversies en de aantekeningen voor het boek.

Vervolgens werd Grossman beleefd verzocht de veiligheidsagenten te begeleiden naar de adressen waar zich afschriften bevonden – bij zijn typiste werden behalve haar exemplaar ook het carbonpapier en het typelint dat ze had gebruikt geconfisqueerd – waarna hij weer netjes thuis werd afgezet. De Sovjetstaat had geleerd van de ontluisterende affaire rond Boris Pasternak, wiens Dokter Zjivago triomfen vierde na de publicatie in het buitenland: ze deed er alles aan om Leven & lot op een geruisloze, onberispelijke manier te laten verdwijnen. In de resterende jaren van zijn leven werd Grossman niet vervolgd, en zelfs niet uit de Schrijversbond gezet, maar vakkundig gemarginaliseerd en doodgezwegen.

Het was ondenkbaar dat juist een roman over deze periode de gelijkenis tussen beide totalitaire staten zou demonstreren, en de futiliteit van ieder vooruitgangsgeloof. Maar zoals voor alle literatuur geldt: de kracht van het boek schuilt niet zozeer in de boodschap ervan, als wel in de dwingende, hoogsteigen manier waarop die wordt gebracht. Het is niet voor niets dat zelfs Joseph Brodsky, die uiterst kritisch was over het twintigste-eeuwse Russische proza – dat hij tam en conventioneel vond, verlamd door de tragedies van de tijd waarin het werd geschreven – Vasili Grossman noemt als de auteur van één van ‘de paar geïsoleerde boeken die in hun hartbrekende eerlijkheid of excentriciteit in de buurt komen van meesterwerken’.

+


Genre
Literatuur & Romans
Mens en maatschappij algemeen
Vertaalde literaire roman, novelle
Vertaald door
Froukje Slofstra
Aantal pagina’s
959
Uitgeverij
Uitgeverij Balans B.V.
Eerste editie
22 oktober 2008
Laatste editie
27 maart 2014
ISBN
9789050188968 , 9789460032783 , 9789460034978




Boekinformatie wijzigen
1 keer bewerkt, laatste bewerking door Salustia
Rapporteer deze bijdrage
Jouw boekenplank Jouw waardering
Jouw recensie   Schrijf een recensie
? Onze partners


Recensies (7)

Meer recensies

Schrijf een recensie

Registreren Inloggen met Facebook

Reacties op: Leven en lot

Wil je kort reageren op dit boek of een vraag stellen aan andere lezers, plaats dan een reactie. Recensies schrijf je onder Schrijf een recensie.

Gesponsorde boeken