Advertentie

Boek versus boek; Birk 2.0. Mijn lerarenhart klopt sneller!

op 23 september 2018 door

Eén van de auteurs die langzaam maar zeker toch wel een plekje op mijn ‘favorietenbank’ verovert is Jaap Robben. Met Birk veroverde hij mijn lezers- en lerarenhart (‘wat kun je toch lekker discussiëren over de ouder-kindrelatie in dát verhaal’) en nu met Zomervacht doet hij dat opnieuw. Een vergelijking tussen twee thema’s door twee boeken van dezelfde auteur naast elkaar te zetten, is misschien wat ‘simpel’, maar toch doe ik het in dit geval met veel liefde. Birk en Zomervacht bevatten namelijk zoveel prachtig vergelijkingsmateriaal dat ik het niet kan laten: Birk 2.0 vindt zich in Zomervacht.

Birk beslaat het verhaal van de jonge Mikael die samen met zijn moeder en vader op een voor de rest bijna onbewoond eiland woont. Wanneer hij op een dag met zijn vader met de bal gaat spelen bij het water, en de bal in het water belandt, besluit zijn vader het water in te gaan. Hij komt niet meer terug. Mikael en zijn moeder zullen het vanaf dat moment met z’n tweetjes moeten rooien. Langzaam maar zeker verandert de relatie tussen de twee door de manier waarop beide personages omgaan met hun verdriet en het gemis van vader Birk. Een compleet verstoorde relatie ontstaat.

Iets soortgelijks, al is het op een heel ander punt, is aan de orde in Zomervacht. Ook hier beschrijft Robben een uiterst bijzondere vader-zoonrelatie. Je leest vanuit het oogpunt van Brian; de zoon van een vrij harde vader. Hij woont samen met zijn vader en af en toe bezoeken ze zijn gehandicapte broer Lucien. Lucien verblijft in een verzorgingstehuis en wanneer blijkt dat er een verbouwing gaande is, moet Lucien de zomer eigenlijk thuis doorbrengen. Helaas heeft moeder geen plaats meer voor hem. Zijn vader ruikt het geld dat hij krijgt als vergoeding en dus komt Lucien bij Brian en vader thuis. Brian komt, omdat vader dat niet doet, voor de zorg voor Lucien te staan.

Deze twee verhalen roepen erom naast elkaar gelegd te worden en vervolgens onderwerpen van een flinke discussie te zijn. Bijzonder in beide boeken is de manier waarop een ouder omgaat met zijn of haar zoon/zoons. Zowel de moeder van Mikael als de vader van Lucien en Brian vertolkt een ietwat onalledaagse ouderrol en dat maakt de discussie interessant. Beide keren steekt Robben namelijk in op de beschrijving van de relatie, door de ogen van het kind. Het gevolg is een rijk beeld aan ervaringen vanuit de kinderen. Als lezer kun je de vraag stellen wat een typering van de ouders doet met het gedrag van een kind. Hoe reageert een kind op het gedrag van een ouder? Wat doet een verstoorde ouder-kindrelatie met de ontwikkeling van een kind? Zowel Birk als Zomervacht toont hier een uitkomst van.

Uiterst interessant is daarbij de manier waarop Mikael en Brian laveren in hun eigen wereld en het effect ervan te wisselen van wereld. Wat zou er gebeuren wanneer Brian plotseling bij de moeder van Mikael zou komen en omgekeerd: als Mikael bij de vader van Brian zou komen? Meer effectief zou nog kunnen zijn te kijken naar de gevolgen wanneer je de ouders wisselt: Brians vader op het eiland en Mikaels moeder in de wereld van Brian. Zou een ouderband herstellen? Zouden de ouders elkaar kunnen corrigeren? Of misschien de kinderen?

Zomervacht en Birk zijn los van elkaar interessante, boeiende verhalen die uitnodigen tot een kritische blik op de maatschappij. Echter, samen zijn ze nog nét wat meer en kunnen ze uitdagen tot een analytische blik op een indrukwekkend thema. En juist dát laat mijn lerarenhart sneller kloppen.



Reacties op: Boek versus boek; Birk 2.0. Mijn lerarenhart klopt sneller!

Gerelateerd

Over

Jaap Robben

Jaap Robben

Jaap Robben (1984) is een veelzijdig schrijver, dichter en theatermaker. Van 200...

Gesponsorde boeken