Samenzwering en verraad

De in dit boek door Cassius Dio beschreven jaren vormen een van de ingewikkeldste perioden uit de Romeinse geschiedenis. Het is een tijdperk van steeds wisselende allianties, verraad en moord, talloze grote en kleine militaire expedities en oorlogen, in praktisch alle delen van het Romeinse rijk.
Over de intriges in Rome, het politieke steekspel, zijn we betrekkelijk uitvoerig ingelicht: gelukkig is veel informatie overgeleverd en zijn we dus niet, zoals zo vaak, afhankelijk van slechts een of twee bronnen. Maar ook veel is verloren gegaan, niet in de laatste plaats door toedoen van sommige hoofdrolspelers zelf, die er belang bij hadden gegevens te verdonkeremanen of zelfs te vernietigen.
Wat overblijft is dus een redelijk gedetailleerd maar desondanks vaak eenzijdig en verward beeld van een tijd waarin het geluk nu eens de een, dan weer de ander toelachte, en waarin op een mensenleven meer of minder niet werd gekeken.
De moeizame overgang van republiek naar principaat is van beslissende betekenis geweest voor de verdere ontwikkeling van het Romeinse rijk en verdient daarom alle aandacht. Dio beschrijft een periode van ruim dertien jaar (44-31 v.Chr.) in de boeken 44-50: een achtste van zijn hele werk gaat op aan een betrekkelijk korte periode. Dit tekent het belang dat de historicus aan dat cruciale tijdperk hechtte.
In Samenzwering en verraad presenteert vertaler G.H. de Vries na Vier kiezers en Augustus opnieuw een selectie uit Dio?s Romeinse geschiedenis. Julius Caesar is zojuist in koelen bloede vermoord in de senaat. De strijd om de macht bartst in alle hevigheid los.