Een intieme ervaring van de koloniale oorlog door de ogen van Evert-Jan

Het boek ‘Tabé Java Tabé Indië’ is een eerbetoon aan Evert-Jan Nijboer en een naslagwerk van zijn koloniale oorlog. Zijn kleinzoon Ronald Nijboer heeft zich gestort op de vele brieven, foto’s en andere documenten die betrekking hebben op de koloniale oorlog die zijn opa heeft meegemaakt in Nederlands-Indië.

De Tweede Wereldoorlog in Nederlands-Indië (tegenwoordig Indonesië) is in de Nederlandse geschiedenis altijd onderbelicht gebleven in vergelijking met de oorlog in Nederland. Over de koloniale oorlog die volgde is helemaal weinig materiaal te vinden. Veel oud-militairen, oorlogsvrijwilligers en anderen zwijgen over wat zij in deze oorlog hebben meegemaakt. Des temeer bijzonder om dit boek te lezen.

Het boek geeft inzicht in Evert-Jan Nijboer zijn leven, maar ook in het tijdsbestek waarin het zich afspeelde. Evert-Jan was een hardwerkende boerenjongen uit een gelovig milieu met af en toe een kwajongensstreek. Wat goed naar voren komt, is de weinige kennis die Evert-Jan had over de toestand in Nederlands-Indië voordat hij naar dit land vertrok. Hij zag zijn reis als een avontuur en hij zou rust en vrede brengen in de kolonie die meer dan 300 jaar bij Nederland hoorde. Dat zijn oorlog er heel anders uit zou komen te zien, had hij nooit kunnen voorzien. Eerlijk en schokkend zijn de ervaringen die hij op doet. Alle informatie in het boek is goed uitgezocht en niet geromantiseerd. Iets wat het boek een oprecht karakter geeft.

Naarmate de oorlog vordert verandert Evert-Jan zijn visie en toewijding. Wel weet hij zijn gedachtes af en toe te verzetten en ook de mooie kanten van Indonesië te beschrijven. Toch overheerst de onmacht in een land dat in chaos verkeert. De Nederlandse regering wist niet wat het met de kolonie aan moest en heeft zijn strijders lang in het ongewisse gelaten. Nazorg na de oorlog was er beperkt en Evert-Jan leefde in Nederland zijn leven verder. Zwijgend over de littekens die de koloniale oorlog op zijn ziel heeft achtergelaten. Mooi is om te ervaren hoe de schrijver zijn opa, na alles, nog steeds als de man met af en toe een kwajongensstreek ziet en niet als een oude man, zwijgend over de oorlog. Pas na zijn dood kwamen de herinneringen. Ronald Nijboer heeft een gedenkwaardig stuk geschiedenis vastgelegd. Veel meer mensen moeten door de ogen van Evert-Jan de koloniale oorlog ervaren. Geen Tabé voor Ronald Nijboer.