Lezersrecensie
veel in een
Objectivisme is een filosofisch systeem dat is ontwikkeld door de Amerikaanse schrijfster Ayn Rand. Haar werd ooit op een boekconferentie gevraagd om de essentie van haar filosofie uit te leggen terwijl ze op één voet stond. Haar antwoord was: Metafysica: objectieve realiteit, Epistemologie: De rede, Ethiek: Eigenbelang, Politiek: Kapitalisme. Opvallend is hierbij dat ze eigenbelang, wat ze ook wel egoïsme noemt als het goede ziet, terwijl ze betoogd dat altruïsme slecht is. De fundatie voor deze argumentatie is te vinden in de conditionaliteit van het leven. We moeten immers in ons eigen belang handelen om überhaupt in leven te blijven. Vanuit deze positie ontwikkeld ze het handelsprincipe in de omgang met anderen, waarbij alleen op vrijwillige wijze waarde voor waarde wordt geruild en dwang of geweld wordt uitgebannen. Dit heeft implicaties voor haar politieke positie. Een democratische staat past immers op allerlei vlakken dwang en geweld toe. Ze staat een puur kapitalistische staat voor waarbij de overheid wordt beperkt tot politie, justitie en het leger, iets wat wij ook wel een nachtwakersstaat noemen. Zaken zoals gezondheidszorg, het wegennet en andere collectieve voorzieningen worden daarbij overgeheveld naar de private sector.
In de tribale deugd wordt haar filosofie als uitgangspunt genomen, maar betoogd dat alleen de conditionaliteit van het leven als uitgangspunt nemen onvolledig is. Het is immers ook zo dat al het leven eindig is. De implicatie hiervan is dat voortplanting óók een waarde is voor een individu en dat dit implicaties heeft voor de ethische uitwerking. In dit werk wordt betoogd dat er een tribaal principe af te leiden is van dit feit en dat dit kan bestaan naast het handelsprincipe. Dat wil zeggen dat waarden die buiten het individu liggen niet tot collectivisme hoeven te leiden. Vanuit dit tribale principe wordt vervolgens betoogd dat een natiestaat de beste staatsvorm is omdat deze het meest geschikt is om de eigen voortplantingsbelangen te beschermen. Nationaal-Kapitalisme wordt hiermee uiteindelijk geïdentificeerd als een staatsvorm die completer aansluit bij de menselijke conditie dan louter Kapitalisme.
Verder wordt er veel aandacht besteed aan hoe we zelf onze eigen vrijheid tegenwoordig bedreigen doordat we bepaalde idealistisch ideologieën volgen waar we de implicaties niet goed van overzien.
Voor mensen die niet bekend zijn met de filosofie van Ayn Rand is het om een volledig beeld te krijgen misschien handiger om ook 'the virtue of selfishness' van Ayn Rand te lezen, of OPAR van Leonard Peikoff. Haar objectivisme wordt namelijk wel beschreven, maar de auteur gaat op een gegeven moment over van kritiek naar zijn eigen nieuwe ideeën. Omdat er veel onderwerpen worden behandelt gaat het boek ook overal snel doorheen. Desalniettemin staan er ook voor mensen die wel bekent zijn met Ayn Rand genoeg in om je weer aan het denken te zetten. Vooral de vraag of nationalisme, in de vorm zoals voorgesteld door de auteur, inderdaad nodig is voor het beschermen van voortplantingsbelangen. In de moderne tijd kan dit misschien ook wel op andere manieren. Verder bevat het hoofdstuk 'bedreigingen van de vrijheid' veel om in de huidige tijd over na te denken. De overheid bepaald tegenwoordig namelijk veel in ons leven, de vraag is of we dat altijd zo vanzelfsprekend moeten vinden.