Lezersrecensie
Waardige opvolger van Jan Braai's eerste boek!
Van dit tweede boek van Jan Braai heb ik de Engelstalige versie in mijn kast staan: Red Hot. De Afrikaanstalige versie heet Vuurwarm – wat een práchtig Afrikaans woord! De Nederlandse vertaling kreeg de titel BBQ met Braai. Dat begreep ik niet echt. Maar als je Jan's eerste boek Vuurwerke/Fireworks domweg als Braai vertaalt, is de creativiteit sowieso niet echt om over naar huis te schrijven.
Over Jan Braai – in het dagelijks leven Jan Scannell – lees je meer in mijn review van zijn eerste boek. Jan heeft intussen zes braaiboeken voor volwassenen op zijn naam staan en twee braaiboeken voor kinderen. Daarnaast verbond hij zijn naam aan allerlei producten. Zo kun je Jan Braai kookgerei, sauzen en kruiden, koffie, wijn, bier en boerewors kopen. Hij is dus al lang niet meer alleen een bekende braaimaster en boekenschrijver. Jan Braai is een merk geworden.
Jan’s eerdere boek Braai was vooral gericht op traditionele Zuid-Afrikaanse braairecepten en op de basics van een braai. In Meer Braai gaat Jan een stap verder, maar dan vooral qua recepten. Waar Braai begint met een flink aantal pagina’s over de achtergrond en geschiedenis van de braai, technieken, maatvoering en veiligheid, zijn dat er in dit tweede boek beduidend minder. Ditmaal wil Jan vooral laten zien wat er op de braai nog méér mogelijk is.
In de inleiding vertelt Jan dat hij ooit een man tegenkwam die weinig op had met de boerewors en sosaties (vleesspiesjes) die Jan op zijn braai had liggen. Volgens de man zouden dat flinke stukken vlees moeten zijn, groot genoeg ‘om niet door het rooster te vallen’. Jan is het daar niet mee eens, laat hij weten. Volgens hem smaakt bijna alles beter wanneer je het braait. Dat standpunt onderbouwt hij door met ruim 80 nieuwe recepten te komen.
Wat opvalt is dat het scala aan recepten een breder, internationaler karakter heeft. Oh, Zuid-Afrikanen vinden heus nog wel de nodige herkenbare gerechten in Red Hot. Laat ik er een paar noemen: sosaties, ossenstaart, mergpijpen, curry’s, bobotie, chicken pie, kippenlevertjes, braaibroodjies, bredies en potjiekos (stoofgerechten), bunny chow (curry in een uitgehold brood), stampmielies, roosterkoek en stok-brood…
Toch vermengt Jan Braai in dit boek ook de internationale keuken met de braai. Al bladerend kom je langs recepten voor shish-kebab, chili con carne, kip met camembert en vijgen, goulash, Jamaican jerk, coq au vin, biryani, schweinshaxe, spanakopita, macaroni and cheese en canneloni… en nog veel meer. En wat dacht je van brandewijn-tiramisu als toetje?
Deze insteek maakt dit boek niet alleen geschikt voor Zuid-Afrikanen en liefhebbers van de Zuid-Afrikaanse cuisine, maar ook voor iedereen die houdt van barbecueën en koken op houtvuur. De recepten in Meer Braai zijn gevarieerd en combineren klassieke braaigerechten met invloeden van over de hele wereld. En net als in zijn eerdere boek is Jan’s schrijfstijl typisch Zuid-Afrikaans: energiek, humoristisch en praktisch.
Leuk om te lezen zijn de acht braairegels direct aan het begin van het boek. Die kun je zien als humoristische wijsheden, waarvan je zelf mag besluiten of je er iets mee doet. De braairegel dat ‘een gebied van drie m2 rondom de braai verboden is voor vrouwen’ staat niet in dit boek. Evenmin vond ik die regel in de Afrikaanstalige versie van Jan’s eerste boek, Braai. Daarom verbaast het mij dat deze ‘regel’ wél in de Nederlandse vertaling van Braai terechtgekomen is (...maar dit is een zijspoor).
Wel komt Jan’s maatvoering opnieuw aan bod. Hij werkt met theelepels (5 ml), shotglazen (25 ml) en kopjes (250 ml). Simpel. Maar ook deze regel: ‘Als je twijfelt of je vuur groot genoeg is, is je vuur niet groot genoeg’. En: ‘Koop liever kleinere porties vlees van betere kwaliteit’. Maar ook: ‘Het leven is te kort om aardappels te schillen’. De Braaimeneer houdt ervan. Verder legt Jan uit dat je met simpele ingrediënten – zout, peper, knoflook, olijfolie, sojasaus, mosterd, chilivlokken, paprikapoeder, citroensap, verse kruiden en een koud drankje – al fantastische braaigerechten kunt maken.
Met Meer Braai levert Jan Braai opnieuw een leuk, toegankelijk, veelzijdig én bruikbaar boek af. Alle recepten zijn duidelijk omschreven en bevatten geen waslijst aan ingrediënten. Bovendien gaat het in hoofdzaak om ingrediënten die overal goed verkrijgbaar zijn. De hoofdstukken zijn overzichtelijk ingedeeld – net als in Braai. Bovenal moedigt Jan zijn lezers aan om te experimenteren en plezier te hebben. En stelt hij, dat braaien draait om samenzijn en het vieren van het leven.
Kortom, houd je van barbecueën – of specifiek van Zuid-Afrikaans braaien – dan is dit een boek dat zeker niet misstaat in je boekenkast. Bij voorkeur koop je de Afrikaanstalige versie – Vuurwarm getiteld. Je kunt ook de Engelstalige versie zoeken onder de titel: Red Hot.