Prachtige moraliteit

Fantastisch boek, wel 30 jaar te laat gelezen natuurlijk. Zeer levendige taal, hoog tempo, dat de auteur in de laatste 2 hoofdstukjes nog flink weet op te schroeven, tot een bijna waanzinnige korte innerlijke monoloog, die een cocaineroes beschrijft. . Zeer geslaagd tijdsbeeld van een kunstenaarsscene die inmiddels overleden is. Zeer overtuigende neergang vanuit het perspectief van de hoofdpersoon. De hoofdpersoon is gelaagd en overtuigend neergezet. Het is een karakter dat niet handelt maar alleen reageert op de voor hem veel te snelle wereld waarin hij is beland. Hij is een wanhopig kind zonder enige richting in zijn leven. Dat is het morele aspect dat Zwagerman zo eigen is. De hoofdpersoon Raam verliest zich volkomen in drank, drugs en sex, alle drie heel smakelijk en overtuigend beschreven. Hij verliest er zich in omdat hij voelt dat zijn leven hem niet brengt wat hij wil. Het lijkt zo spectaculair, volop sex (bijna het enige waar hij goed in is), drank en drugs, opgejaagd door "vrienden" (met zulke vrienden heb je geen vijanden meer nodig), maar het hele boek door begeleidt Zwagerman hem met een fundamenteel ongenoegen dat Z. bijzonder knap over het voetlicht weet te brengen in het verbale geweld. Volgens mij bereikt Z. dat door Raam telkens weer zichzelf tegen te laten spreken. Het is een zeer geslaagde manier om zijn hulpeloosheid te onderstrepen, zonder het het expliciet te maken. Heel knap. Het lijkt zo makkelijk geschreven (je hebt het in een.paar uur uit), maar dat kan alleen een begaafd auteur als Zwagerman. Dit vergt concentratie en geen wijdlopigheid. Dit is tonen, niet uitleggen, niet psychologiseren. Dat zij aan de (gelukkige) lezer en recensent overgelaten. Doet denken aan American Psycho van Easton Ellis, veel jaren later. En wat mij betreft van betere kwaliteit, minder extreem en bizar, meer overtuigingskracht. Klasse.