Een debutant van 97!

De Tweede Wereldoorlog en met name de Arbeitseinsatz heeft mijn interesse. Dat een 97-jarige man debuteert, is op zich al een unicum. Helaas is de man kort na het verschijnen van zijn epos overleden. Van Ravesteijn heeft de tijd genomen om zijn ervaringen te vertellen. Het heeft geresulteerd in een ‘klein’ verhaal van een van de vele jongemannen die in 1943 werden gedwongen te werken in nazi-Duitsland. Met klein bedoel ik niet dat het niets voorstelt (het is een dik boek van 510 pagina’s), maar dat het juist het klein leed verhaalt van de tewerkgestelden en de Duitse burgers met wie hij omgaat. Met een paar vrouwen krijgt de jongeman zelfs een relatie. Ik was dat in andere boeken over de Arbeitseinsatz nog niet tegengekomen. Van Ravesteijn schrijft helder en boeiend. De uitgebreide inkijk van zijn tijd in het plaatsje Buer is onderhoudend, hoewel niet veel schokkende zaken zich voordoen. Het moraliserende van de protagonist is soms een beetje storend, maar het geeft wel een goed beeld van zijn twijfel en ergernis in de omgang met de Duitsers. De hoeveelheid personages die de revue passeren is enorm (niet voor niets is achterin een overzicht gegeven van alle namen). Desondanks blijft het een bijzonder lezenswaardig boek en een stuk geschiedschrijving over een te vaak vergeten aspect van de Tweede Wereldoorlog.