Een unieke inkijk in het leven in Duitsland

Dwangarbeid in Duitsland
Auteur: Ted H.P. de Wolf

Als Koos de Wolf besluit om in het belang van zijn vader tijdens de Tweede Wereldoorlog voor de Duitse Arbeitseinsatz te gaan werken in Duitsland, begint een bijzondere inkijk in het land dat heel Europa en daarbuiten in de ellende dompelt. Dat besef als je leest dat Koos in Duitsland nauwelijks soldaten aantreft, terwijl in Nederland de Duitse soldaten, zeker in de grote steden, het straatbeeld bepalen.
Koos is zo gelukkig dat hij in een klokkenfabriek kan gaan werken, waar zijn eigen ambacht kan beoefenen. Hij heeft veel vrijheden, ook al is hij dwangarbeider. Daardoor krijgen we een aardig beeld van het min of meer gewone leven in een land dat - wreed en misdadig - Europa onder zijn tirannie laat zuchten en miljoenen mensen het leven ontneemt.
Dit gegeven maakt dat het verhaal, dat Koos’ zoon Ted heeft bewerkt tot deze historische roman, een uniek document is, van het begin tot het eind, als de Duitse nederlaag een feit is. We kijken mee in de huiskamer van de verliezers. Dat is een perspectief dat weinig oorlogsromans hebben.
Dit boek lezen met de Russische agressie in Oekraïne in gedachten is een bijzondere ervaring, die ik iedereen, die geïnteresseerd is in de Tweede Wereldoorlog, van harte kan aanbevelen.

Frits Kappers, auteur van De schaduw van Fout