Lezersrecensie

Matig leesbaar en naar zijn eigen stelling toewerkend


HeinDA HeinDA
29 mrt 2025

Snyder probeert toe te werken naar een idee rond positieve vrijheid. Dat is op zich te prijzen nu vrijheid niet meer vanzelfsprekend is en er vooral aandacht is voor negatieve vrijheid (in de zin niet-inmenging door de staat, niet opgesloten). Vrijheid betekent jezelf kunnen ontplooien, sociaal te kunnen stijgen, onvoorspelbaar te kunnen zijn en de waarheid te kunnen spreken. Nogal eens gebruikt hij daarvoor een drogredenering zoals "Zij die er op uit zijn om anderen hun bewegingsvrijheid te ontnemen, perken uiteindelijk die van henzelf in" zonder duidelijk te maken dat de Amerikaanse olichargen zichzelf inperken.

Hij houdt van mooie dramatische zinnen die een tegenstelling inhouden, zoals dat hij "reed met snelle kalmte". Of een zin als "“Feiten hebben ons nodig, wij hebben feiten nodig”. Gruwel! Dan vraag ik mij af of feiten ons nodig hebben. Zonder ons is 1+1 niet 2? Zo bleef ik herhaaldelijk steken.

Dat neemt niet weg dat het denken over positieve vrijheid nuttig is, maar het is de vraag of Timothy Snyder ons verder brengt dan zijn vijf gebieden (Soevereiniteit, Onvoorspelbaarheid, Mobiliteit, Feitelijkheid en Solidariteit).

Het denken zou ons ook moeten brengen bij grenzen van vrijheid. Daar laat Snyder ons volledig in de steek. Het hoofdstuk mobiliteit impliceert dat vrijheid voor iedereen alleen mogelijk is als ook de meest gemarginaliseerde groepen, zoals illegale migranten, toegang krijgen tot middelen om zichzelf te realiseren. Dat heeft consequenties voor de overheid die sociale zekerheid biedt en de zorg heeft voor de volksgezondheid en huisvesting.

Reacties

Meer recensies van HeinDA

Boeken van dezelfde auteur