Lezersrecensie
Een kleurrijke, inspirerende bloemlezing.
Deze bloemlezing van gedichten is bloemrijk in variëteit. Dat komt zeker ook, omdat de gedichten uit diverse tijdperioden stammen: “Rotonde, Wisseling der seizoenen, Levenseinde, en De Zee.” Dat levert een wisselende inkleuring op. Gé toont een scherp observerende blik, die mooi samengaat met de filosofie die ook vaak de gedichten kleurt. En met de beelden. Ik kan dat het beste gewoon aantonen via een gedicht:
Onder de vuurtoren
Het licht likt het dichte duister
gelijk een kat haar vuile vacht
in de verte hoor ik gefluister
dat de dag reeds wordt verwacht
Nog schuil ik onder draaiende wieken
die als witte tongen langs de hemel gaan
zij stoppen pas bij het aanstaande krieken
van de zoveelste dag in mijn bestaan
Talloze dromen heb ik gekoesterd
op deze grens van dag en nacht
alle onschuld is reeds bezoedeld
mijn libido is tot bedaren gebracht
Toch heb ik lief en kan ik begeren
in de schaduw van mijn voorbije tijd
al wat ik nu nog mag beweren
wordt door het komend licht bevrijd
Kenmerkend is de terugblik, en de vooruitblik, die zijn in meerdere gedichten te vinden. Met de gedachte, en ook de waarschuwing, dat het leven eindig is, dus geniet nog even.
De dichtvorm varieert bij Gé. Hier is het 4/4/4/4 regels, met strak rijmschema, maar zo nu en dan is het veel losser. Dat vind ik als dichterzanger interessant, een gedicht kan ook zonder rijm. Meermalen gebruikt hij ook 4/4/3/3, dat dan past bij de inhoud. Bij drie begint de omschakeling, zou de voetbaltrainer zeggen.
De gedichten liggen vaak dicht bij een lied. Zoals “De vuurtoren”, dat ik op muziek ga zetten. Net als het volgende gedicht. Gé kent, met zijn Ierse verwantschap, de uitspraak: “Toen God de muziek uitdeelde, stonden de Ieren vooraan.”
Een Ierse zomer
De westenwind rukt aan het eiland
dat kreunt onder de striemen
van ronddolende slagregens.
Geheel doorweekt vluchten
wij in de oude verhalen
die rondwaren in de pubs
Wij zwijmelen bij de muziek
rond het smeulend turfvuur
en tikken driftig het ritme
op de verweerde tafels, waar
God nog aan gezeten heeft.
Op de achtergrond wordt
nog strijd gevoerd tegen
de voormalige bezetter,
die nog immer heerst in
de verweerde koppen
van het achterland
Yes, it's a nice day.
Gé werkt vaak zeer beeldend. Dit is een schilderij, dat ik direct herken. Want ik zong in diverse Ierse pubs. Mooi ook hier, de afwachting van “wordt”, “tegen” en “in”, echte kliphangers.
Vrijheid is voor de dichter belangrijk. Dit thema komt vaker terug. Zeer ontroerend vind ik “Stilte op vier mei”, met de Grebbenberg, Auschwitz, zijn opa de verzetsman, en Rotterdam: “Ik wil treurig zijn maar heb geen tranen.”
Hij vindt ook ouder worden niet altijd leuk. Er is steeds meer tijd om naar om te kijken.
Al wat een mens heeft verworven
wordt zinloos bij de laatste eer
een handvol woorden en een foto
en soms de vraag: is er meer?
Het levert ook fraaie gedichten op, over het verlies van zijn moeder, en zijn verloren kleinkind Luna:
jij zult mijn nachten verlichten
en terugkeren in talloze gedichten
die ik nog schrijven zal
En dan zijn daar de Zee, Den Haag en Friesland. Gé toont zijn gehechtheid aan hen, als geliefde familie.
Ik laat mijn gedachten dwalen
over de golven van de tijd
en hoor de zee herhalen
tot in eeuwigheid
Dat kan zo op muziek. Maar ja, er is nog meer. Ik ga toch kiezen voor: “Hier Fryslan”:
Hier is de aarde groen
intens groen
hier wandel ik langs
de oevers van mijn ziel
hier blaast de wind de mens
over weidse wateren
De dichtbundel is erg mooi vormgegeven, door Uitgeverij Life in Rijen. Elke avond vier gedichten tot je nemen, dat werkt mooi. Uit diverse thema's. Of gewoon hardop lezen, wat ik deed. Bij een volgende druk zou ik er nog een voorwoord door deze of gene, of de dichter zelf, aan toevoegen.
Henk van Kuijk, dichterzanger
Julianadorp aan Zee