Spoorloos (Harlan Coben)

Het boek ‘Spoorloos’ dat geschreven is door Harlan Coben (uitgegeven in 2002 door De Boekerij) sprak me al vanaf het begin aan omdat de titel een soort van mysterieus verlangen opriep. Ik dacht meteen aan verhalen vol avontuur en gevaarlijke geheimen. Toen ik de achterflap las, kreeg ik de indruk dat het boek me nog meer zou bieden. Complotten, verborgen moorden en horrordaden zouden me doorheen het verhaal leiden. Ik was er dus van overtuigd dat deze spannende roman met zijn verrassingen voor veel leesplezier ging zorgen.
Toch daalde mijn enthousiasme bij de aanvang van het boek meteen. De schrijver bracht onrust in het verhaal door er een aantal moorden in te verwikkelen, maar zijn schrijfstijl vernietigde de spanning. Het was de eerste keer dat ik een boek las dat zo goed als volledig in de ik-verteller geschreven werd. Op zich had ik daar geen problemen mee, maar de schrijver maakte het verhaal veel te persoonlijk. Hij sprak de lezer voortdurend aan en verontschuldigde zich voor onbenullige dingen. Dat wekte een soort van frustratie op die mij weerhield verder te lezen. Toch besloot ik het boek een kans te geven en naarmate het verhaal vorderde werd dat beloond. Ik werd steeds meer gewend aan zijn taalgebruik en schrijfstijl en ontdekte de voordelen die het mij bood. Zo brachten de verschillende dialogen het verhaal tot leven en leek het hoofdpersonage rekening te houden met de lezer.
De gebeurtenissen vergrootten de actie en voegden een belangrijk element toe: angst. In het begin kwam dit nog niet zo duidelijk tot uiting. Ik werd toen vooral gegrepen door de ontroering bij de dood van Wills moeder. De gevoelens van de verschillende personages werden hierbij heel geloofwaardig uitgewerkt waardoor het verdriet naar voren werd gebracht en het verhaal realistischer overkwam. De klap van Sheila’s verdwijning kwam dan ook harder aan dan verwacht: de schrijver schakelde over van een overwegend emotioneel en dramatisch verhaal naar een duidelijk angstaanjagend en boeiend relaas dat overgoten werd met een vleugje romantiek uit het verleden en een tikkeltje drama uit het heden.
Vanaf dat moment kwam het geheel pas echt op gang. Sheila werd verdacht van een dubbele moord en even later dood aangetroffen naast een tankstation. Will was er kapot van en zocht redden in zijn werk. Zijn taak in Covenant House bestond erin weggelopen, mishandelde en getraumatiseerde kinderen en hart onder de riem te steken en ze een nieuw leven te bieden vol hoop en liefde. Net zoals zijn beste vriend Squares haalde hij veel voldoening in zijn baan en stelde hij zich barmhartig op tegenover de hulpbehoevenden. Dat wekte bij mij veel sympathie voor beide heren op.
Het karakter van de andere personages daarentegen kon ik niet zo goed appreciëren. Zo was er ene Pistillo die een aardige, liefdevolle man voordat Will hem beschuldigde van de dood op zijn geliefde net zoals hij dat 11 jaar geleden bij zijn broer deed. Door het voortdurend te ondervragen en hem onder druk te zetten kwam niet alleen zijn vijandige kant tegenover Wills familie naar boven, maar ook het duistere verleden waarmee zijn familie te maken had. Daarom wekte hij bij mij zowel frustratie als medeleven op. Bij het Spook had ik dit gevoel nog meer. Hij werd in de eerste delen van het verhaal als een moordlustige wurger beschreven die zich vanaf zijn kindertijd met duistere praktijken bezighield en zo talrijke moorden op zijn geweten had. Naarmate ik verder las ontdekte ik de oorzaak van zijn zwarte verleden waarbij mishandeling en onrecht een grote rol speelden. In tegenstelling tot wat ik eerst dacht, was hij geen schurk die alles en iedereen uit de weg wilden ruimen om zijn eigen geluk nat te streven, maar een emotionele man wiens hart al meerdere keren gebroken was.
Net zoals de wisselende karakters van de verschillende personages zorgde ook de complexe verhaalstructuur voor heel wat moeilijkheden. De diverse flashbacks, de overbodige details en het vertrekpunt waaruit meerdere verhaallijnen vormden er de basis van.
De verschillende verhaallijnen die bij de aanvang van het boek geen samenhang vertoonden waren voor mij de belangrijkste factor die zowel voor verwarring als voor spanning zorgde. In het begin merkte ik enkele de chaotische invloed van het verhaal op. De schrijver sprong toen bij elk hoofdstuk van het ene verhaal naar het andere over zodat ik na een tijdje niet meer kon volgen. Naarmate ik verder las, ontdekte ik dat het een positief effect op de thriller had doordat het voor heel wat onrust zorgde. De ene verhaallijn werd steeds op een cruciaal punt onderbroken, terwijl de andere met een nieuwe moord, verdwijning of andere onrustwekkende ontdekking begon. Dit zorgde voor een stijging van de spanningsgraad omdat je zowel de gejaagdheid in het ene verhaal als in het andere ondervond.
De diverse flashbacks waren een extra pluspunt op het gebied van stressverwekking. De schrijver nam je steeds mee naar het verleden van elk van de personages. Deze waren meestal overgoten met bloederige en enge gebeurtenissen of bestonden uit een wirwar van details die nutteloos waren bij de verhaalverwerking. Beide soorten terugverwijzingen zorgden voor extra spanning doordat ze het verhaal op een hoogtepunt onderbraken waardoor er cliffhangers gecreëerd werden.
Een ander zeer belangrijk element waren de criminele daden van de misdadigers zelf. Moord, verkrachting en wurging kwamen het vaakst voor, maar ook bedreiging, psychologisch misbruik en verminking vormden een belangrijk aandeel in de zwarte praktijken van de gevreesden. De afwisseling in wandaden en het voortdurende teruggrijpen naar criminele feiten uit het verleden maakten het verhaal niet alleen enger, maar ook interessanter. Door de hoofdpersonages met verschillende delicten in contact te laten komen, werden ze in allerlei kleine verhalen gewikkeld die samen één groot relaas vormden. Het verband tussen de gebeurtenissen werd echter pas op het einde van het boek duidelijk. Het hoofdpersonage krijgt dan te horen of zijn broer nu de uiteindelijke moordenaar is of niet. Ook de verschillende complotten tussen het Spook en Katy enerzijds en Pistillo en Ken anderzijds kwamen boven water. Zo kwam ik te weten dat het verhaal eigenlijk helemaal anders in elkaar zat dan ik eerst vermoedde en dat de goeden misschien toch niet zo goed waren. In één klap werd alles duidelijk en bracht de schrijver het verhaal tot een hoogtepunt. Na de climax zorgde hij voor een rustig einde waarin toch nog een aantal verrassende elementen verwerkt die het verhaal prachtig afsloten.
Mijn algemene indruk ven het boek is dus zeer positief. Door de eigen stijl van de schrijver en de verschillende verhaallijnen met eigen slachtoffers bleef het verhaal me tot het einde boeien. Het was een geslaagde thriller die ik ongetwijfeld aan iedereen wil aanraden die van een kille, verrassende en toch nog romantisch getinte thriller houdt.