De lust tot schrijven

Speurend naar de (door Vasalis veelal impliciet gelaten) poëtica van Vasalis, vergelijkt biografe Maaike Meijer de dichteres op enig moment met de middeleeuwse mystica Hadewych. Beiden beschouwden zichzelf, hun hand en hun pen als een instrument, een doorgeefluik voor het vers. De dichter diende in een bepaalde staat te verkeren om het vers te kunnen ontvangen. Die opvatting, of werkhouding zo je wilt, maakte dat het schrijven voor Vasalis vaak een worsteling was: tijd en ruimte vrijmaken voor het schrijven - ook niet eenvoudig met een parttime baan als psychiater, een gezin met opgroeiende kinderen en veel, héél véél (literaire) vrienden en familieleden met wie op regelmatige basis gebeld en gecorrespondeerd moest worden en die ook allemaal kwamen logeren - was geen garantie voor succes. Het vers kwam, of het kwam niet, en dat liet zich maar moeilijk sturen.

Vaker dan eens verklaarde Margaretha Drooglever Fortuyn, die in persoonlijke kring Kiek of Kickie werd genoemd, M. Vasalis, het pseudoniem waaronder ze publiceerde, dood. Zij deed dat in 1957 in een plechtige brief aan haar uitgever Geert van Oorschot en schrijft dan: Lieve Geert, Vrijdag jongstleden om 9.30 des avonds overleed - na een korte vreugde toch nog vrij onverwachts M. Vasalis. Wij kunnen ons niet ontveinzen opgelucht te zijn ondanks het onherroepelijk gevoel van gemis. Zij bleek na het ontslapen slechts enige grammen méér te wegen dan de eerste druk van Parken en woestijnen. [...] Yours ruefully but at least truefully, Kickie.

Geen feit, maar een wens, verwoordt deze brief, want sterven doet Vasalis niet in 1957 en ook niet in de decennia erna. De lust tot schrijven blijft en af en toe lukt het Vasalis bovendien toch weer om gedichten te produceren die haar goedkeuring weg kunnen dragen. Een deel daarvan werd postuum uitgegeven in de bundel De Oude Kustlijn en is, net als Vasalis' drie eerdere bundels, opgenomen in Verzamelde gedichten. Vasalis gooide ook heel veel weg, constateerde Meijer. Ze is ontzettend kritisch en onzeker over haar gedichten, schuwt het verscheuren van eigen werk niet. Zodoende is het oeuvre van Vasalis prachtig, maar klein, en iets waarvoor ik, nu ik weet hoeveel moeite het Vasalis kostte om tot schrijven en publiceren te komen, extra dankbaar ben.