Een intrigerend en informatief verhaal over opgroeien in oorlogstijd

In ‘De jongen in de schaduw’ vertelt Walter hoe hij als Joodse jongen de WOII heeft overleefd. Het boek is gebaseerd op het waargebeurde verhaal van Walter Bartfeld wat we lezen aan de hand van brieven. Brieven die de jonge Walter tijdens de oorlog aan zijn oma schrijft, aangevuld met foto’s en brieven aan kleindochter Jenny.

Als kleine jongen verhuist Walter met zijn ouders, zus, oma en speelgoedaap Affe van Duitsland naar Nederland. Ze bouwen een leven op in Den Haag, waar zijn vader een eigen winkel runt en Walter Nederlands leert op school. Totdat het te gevaarlijk wordt en de familie moet onderduiken. Hij wordt gescheiden van zijn zus en oma en hij mist ze enorm, net als de alledaagse dingen. Walter wil naar school, spelen en zijn energie kwijt, in plaats daarvan moet hij zich stil houden en verstoppen, en vindt zijn vader hem te jong om te weten wat er werkelijk allemaal speelt. Walter leeft in de schaduw, op zoek naar afleiding en houvast schrijft hij brieven aan zijn oma.

We lezen hoe Walter en zijn ouders steeds op andere plaatsen moeten onderduiken, zoals een caravan in het bos, hooizolders en Het Verscholen Dorp. Het Verscholen Dorp is een verzameling van ondergrondse hutten in het bos speciaal gemaakt voor en door onderduikers, vlak onder de neus van de Duitse bezetters! Walter mag meehelpen met het bouwen van het dorp en leert een aantal mede-onderduikers kennen (niet alleen Joden, maar ook piloten en een deserteur), ook dit deel is geïllustreerd met foto’s en maakt het boek erg informatief. Het Verscholen Dorp is nu als monument te bezoeken, wat ik na het lezen van dit boek ook graag wil doen.

Het is bijzonder om te lezen hoe goed het verzet georganiseerd was en mensen er alles voor over hebben om anderen te helpen overleven. Hoe Walter worstelt met kind zijn en verantwoordelijkheden (willen) hebben. De brieven maken dat het boek dynamisch leest, al wordt het nergens echt spannend of emotioneel.

‘De jongen in de schaduw’ is een jeugdboek, maar ook geschikt voor volwassenen die affiniteit hebben met het thema. Het leest vlot weg in een gemakkelijke schrijfstijl met korte hoofdstukken zonder moeilijke woorden. Een intrigerend verhaal over opgroeien in oorlogstijd, vol informatie over het verzet, onderduiken, vertrouwen en Het Verscholen Dorp.