Een prachtige brief vol verlangen, hoop en verdriet.

Het gegrom van de Saab en he getsjirp van de vogels; “Beste mevrouw Eva” sleept je mee in zijn verhaal alsof je het zelf beleeft. De roman is geschreven door Valentijn de Heer en is uitgegeven in 2023 door Uitgeverij Pluim. De roman is genomineerd voor beide de Hans Vervoort-prijs en de Hebban Debuutprijs in 2024. Ik heb dit boek uitgekozen omdat een vriendin van mij hem had aangeraden, met de boodschap dat het een prachtig en ontroerend boek was. En gelijk had ze.

Elias en zijn ouders wonen in een welvarende nieuwbouw wijk in Leiden, vlakbij een chocoladefabriek. Hier werken zo genoemde “mongolen”, verstandelijk beperkte mensen. Elias zijn vader hindert zich aan hun, maar Elias trekt er zich niks van aan. Dat is totdat er een gezinsuitbreiding komt: Elias zijn moeder baart een verstandelijk beperkt kind, Johannes. Elias zijn vader wordt steeds afstandelijker en gewelddadiger, terwijl Elias zijn moeder al het werk in huis op zichzelf moet nemen. Door de afwezigheid van zijn vader en de problemen van zijn moeder leert Elias de verantwoordelijkheid van zijn broertje op zich te nemen, maar in het proces verliest hij de mogelijkheid om kind te zijn. Terwijl in de loop van tijd Elias zijn thuissituatie verslechterd, vinden Elias en zijn broertje zich steeds vaker voor het houten huisje wat verderop, waar een mysterieuze man en zijn lieve vrouw wonen. De hoofdpersonen van het boek zijn Elias, Johannes, hun ouders en mevrouw Eva.

Het boek portretteert de tegenvallers en problemen die komen met het opvoeden van een verstandelijk beperkt kind op erg realistische manier. Zo zie je hoe Johannes vaak longproblemen heeft, onzelfstandig is en vaak emotionele uitbarstingen doorgaat. Ook zie je hoe verschillende mensen hiermee omgaan, bijvoorbeeld hoe de vader vaak gewelddadig reageert; “Ma heeft een mongool gebaart, Pa kuchte.” en steeds vertrekt naar een klooster als toevlucht. Ook zie je hoe Elias ermee omgaat, namelijk hoe hij alle verantwoordelijkheid van Johannes op hem neemt, voor hem zorgt en hem behandelt als een gewoon mens. Ook gebruik het boek mooie en aangrijpende metaforen, “Johannes zat op het klimrek als een spreeuw op een hoogspanningskabel.”, maar laat onbelangrijke details achterwege zodat de lezer geïnteresseerd in het verhaal blijft.

De schrijfstijl was mooi en aangrijpend, maar niet te ingewikkeld. Het voelde alsof de woorden je oppakten, opsloten in het verhaal en niet meer loslieten. De opbouw was helaas vrij onduidelijk, zo ging het verhaal soms opeens een paar jaar vooruit en viel het lastig te merken, wat kan leiden tot verwarring. De opbouw van spanning was fijn om te lezen. Het einde van het boek voelde helaas wel wat incompleet, wat jammer is van zo’n prachtig boek. De hoofdpersoon, Elias, is herkenbaar en realistisch. Hij is een erg jong kind, maar gedraagt zich volwassen. Hierdoor raakt hij soms gefrustreerd en maakt hij fouten die elk kind zou kunnen maken. Zo heeft elk hoofdpersoon zijn persoonlijke imperfecties, wat toch een soort empathie kweekt bij de lezer. Het boek behandelt belangrijke maar schokkende thema’s zoals kindermishandeling, zelfpijniging en discriminatie op een gedachtevolle en realistische manier. Hierdoor krijg je allerlei verschillende kanten van deze thema’s te zien.

Beste mevrouw Eva van Valentijn de Heer is een prachtig een meeslepend boek tot aan de allerlaatste zin. Het boek is geschikt voor jong volwassenen en tieners, maar ook voor oudere lezers. Het boek is een enorme aanrader, een verhaal die je bijna niet kan neerleggen en ervoor zorgt dat je verlangt naar meer. Zelfs dagen na het lezen hangen de zinnen nog in je achterhoofd, deze roman verlaat jou nooit.

Beste mevrouw Eva - Valentijn de Heer
190 pagina's
Uitgeverij Pluim, 2023