Een verademing

Het is een beetje vloeken in de kerk, wat Ralf Bodelier doet in zijn boek ‘Lang leve de mens’. In een tijd van groeiende polarisatie en populisme, een bedreigde biodiversiteit en een opwarmende aarde, een lans breken voor de mens als denker en maker, ja zelfs als schepper en beschermer van de wereld, de mens als oplossing in plaats van als plaag voor zijn medemens en de wereld om hem heen.

In een filosofische ontdekkingstocht door de geschiedenis laat Bodelier zien dat hij zich bewust is van de verwoestende kracht van de mens, maar hij geeft de lezer een keus: ‘The world is bad, but better’, zo schrijft hij. Ellende is van alle tijden, maar de oplossingen die we er als mensen voor vinden ook, en dat lukt ons zelfs steeds beter. ‘Niet hout, olie, of ijzerts is de belangrijkste grondstof die we hebben, dat zijn wij, mensen. Slimme, daadkrachtige en betrokken schepsels die onze kennis, vindingrijkheid en verbeeldingskracht inzetten om de wereld telkens weer wat beter te maken dan we hem aantroffen.’

In een tijd waarin de negatieve uitzonderingen 24/7 onze schermen vullen met pushberichten, is de visie van Bodelier een verademing. Er is een keus. De keuze waarop je naar de wereld kijkt. Een wereld waarin mensen oerwouden omhakken, de aarde opwarmen en elkaar te lijf gaan met bommen en doemscenario’s, of een wereld waarin mensen de aarde verrijken, waarin we in staat zijn tot beschermen en samenwerken.

Beiden beelden zijn even waar, maar, zo bepleit Bodelier, ‘de toekomst is wat we ervan maken’. En dus is het hoog tijd ‘om te beseffen wat we met zijn allen hebben bereikt, om weer overeind te komen en te werken aan concrete oplossingen’. Alleen dan zullen we uitdagingen van deze tijd aankunnen. Een pessimistisch wereldbeeld gaat ons in ieder geval niet verder helpen: we worden er alleen maar angstiger, conservatiever en vooral, passiever van. Tijd dus om weer in onszelf te gaan geloven.