Eigentijds sprookje vol humor

Het lijkt me heerlijk: onzichtbaar zijn, dan kun je wraak nemen op iedereen die je dwars zit. In OnzichtBart, de titel zegt het al, overkomt het Bart. Bart heeft een vader en een moeder – allebei drukke en belangrijke mensen –, een slimme grote broer en een speels zusje. Je merkt het aan tafel, als ze zitten te eten. Iedereen is zo zijn eigen dingen aan het doen, dat niemand Bart hoort als hij vraagt of ze de aardappels even door kunnen geven. Het is alsof ze Bart niet zien. Dan gebeurt het: Bart wordt echt onzichtbaar. Ze merken het pas als de tafel moet worden afgeruimd en broer en zusje het klusje op Bart willen afschuiven. Ook dan neemt niemand Bart serieus. Zelfs de dokter begrijpt niet wat het echte probleem van Bart is en komt met een snelle oplossing: kleur hem maar in met onuitwisbare stiften. Helaas zijn er alleen maar oranje en groene stiften en ze zijn al op als Barts hoofd is ingekleurd. Als zwevend pompoenhoofd moet hij naar school, hij ziet er vreselijk tegenop. ‘Maak je nu maar niet zo druk om hoe je eruitziet,’ zegt zijn moeder er ook nog eens bij. ‘Wees trots op wie je vanbinnen bent.’ Hoe onzichtbaar kun je zijn voor je moeder?

De kinderen op school zien het meteen: Bart is raar, hij wordt de hele dag uitgelachen. Als de dag voorbij is, heeft Bart niet zo veel zin in het avondeten. Hij is er wel klaar mee hoe hij telkens genegeerd wordt door zijn familie en bedenkt een plan om ze dat voor eens en altijd duidelijk te maken.

OnzichtBart doet denken aan het sprookje van Assepoester met Bart in de hoofdrol. Maar anders dan in Assepoester komt er geen fee of een prins op het witte paard om Bart te redden, maar lost hij zelf zijn probleem op. In het begin lijkt het nog alsof zijn onbewuste ik het overneemt en hem onzichtbaar maakt. Alsof het tegen hem zeggen wil: ‘heb je wel in de gaten wat er aan de hand is?’ Gelukkig vindt hij helemaal zelf de definitieve oplossing.

De setting is herkenbaar: welke gezin kent dat nou niet, de drukte rond etenstijd waarbij alle gezinsleden helemaal in beslag genomen zijn door zichzelf en hun eigen werk of hobby? Alle personages zijn een beetje over de top, net als de gehele verhaallijn. Dat geeft het verhaal een knipoog. Met een milde glimlach accepteer je daarom de moralistische boodschap, die hoort bij een sprookje en het zware thema ‘voor jezelf opkomen’. Ook de illustraties zijn ook vol humor, terwijl het kleurgebruik (en beetje vaal roze, blauw, bruin) een sfeer schept die een ondertoon van verdriet geeft. Leuk is ook dat aan het eind dezelfde kleuren overgaan naar pastel, je voelt Bart vrolijker worden als zijn plannetje werkt. Ze markeren bijna ongemerkt de wending in het verhaal.

Het boek is genomineerd door de Nederlandse Kinderjury 2016. Voor een prentenboek is het een vrij lang verhaal met een wat moeilijk thema. Het is vooral geschikt voor kinderen vanaf een jaar of zes, al zullen net als bij ieder sprookje ook jongere kinderen het nog wel kunnen volgen.

Schrijfster Maureen Fergus woont in Canada. Ze heeft eigenlijk een technische achtergrond, werkt als manager bij een financieel bedrijf en is moeder van drie kinderen, een druk en veelzijdig leven. Ze schrijft voor alle leeftijden, onder andere de ‘Gypsy King’-trilogie voor Young Adults. Dit is haar eerste boek dat in het Nederlands is verschenen.

Dušan Petričić woont gedeeltelijk in Canada en gedeeltelijk in Bosnië, waar hij ook is geboren. Naast illustrator is hij cartoonist voor kranten in beide landen. Hij tekent met humor en zoals hij zelf zegt, is hij geïnteresseerd in psychologie. Hij tekent gezichten heel expressief en dat zie je zeker terug in dit boek. Hij heeft vele prijzen gewonnen in Noord-Amerika en internationaal.