Moedig voorwaarts!

MAARTJE KRUL
DRUGS ACHTER HET GORDIJN
Leeuwarden (Uitgeverij Elikser), 2024, 276 pp., ISBN: 978-94-6365-615-3, € 22,50

Dit boek geeft de geschiedenis weer van een nog jonge jongen, de jongste zoon in een gezin, die een periode verslaafd was aan drugs. Over hoe deze jongen zich gedraagt en gevangen zit in zijn relatie met vrienden die eenzelfde drugsverslaving hebben en daarmee een kenmerkend junkiegedrag vertonen. Maar vertelt in de eerste plaats het verhaal van een zeer bezorgde moeder die alles uit de kast haalt om haar zoon te helpen van de verslaving af te komen. Ook hoe het hele gezin meegezogen wordt in de ene na de andere affaire als de drug zijn werk heeft gedaan. In een tijdsbestek van 16 jaar, van 2004 tot 2020 ervaren we uit de ogen van de moeder wat het haar doet, hoe het met haar zoon- van kwaad tot erger- is gegaan en hoe hij uiteindelijk na een moeilijk traject verlost lijkt van zijn drugsverslaving. Wat heeft het gedaan met het gezin en de onderlinge relatie van de ouders en had het achteraf anders gemoeten?
Wat opvalt is de zeer gedetailleerde beschrijving van personen in hun omgeving. De echtgenoot, de leden van het gezin en de hoofdpersoon zelf, zodat een goed beeld geschetst wordt van de huiselijke omgeving. Tussen de regels door wordt in passages teruggekeken in de tijd van vroegere vakanties, die meestal prettig verliepen. De echtgenoot en vader is veelvuldig en vaak dagenlang afwezig vanwege zijn werk, en dus niet altijd aanwezig tijdens kritieke situaties. De oudste zoon was zijn eigen weg al gegaan. De oudste zus en tweelingzus delen hun observaties met de moeder en dankzij hun sterke karakters weten wat zij te voorkomen dat ze niet te veel meegesleurd worden in spanningen en problemen die er in de relatie of gezin kunnen bestaan.
Het is de moeder die de geschiedenis, scène gericht, beschrijft. Die ook durft te erkennen dat zij gevoelsmatig gehandeld heeft, en dat achteraf niet de juiste manier was om haar zoon te redden. Wat doe je als je hoort dat je zoon bij wijze ’s nachts in de goot ligt, op straat ligt te creperen, dan ren je er op af en raapt hem op. Wat doe je als moeder als je ziet dat je kind sterk vermagert, je voedt hem. Wat doe je als je zoon verdriet heeft, je troost hem. De valkuil is dat de zoon geen controle heeft over zijn verslavingsgedrag. Hij manipuleert, liegt, steelt en bedriegt. Eigenschappen die passen bij een ‘junk’. Hij ontkent geregeld zijn verslaving, terwijl hij ook beseft dat hij vooral zijn moeder bedroefd maakt, omdat hij juist de mensen die hem het meest dierbaar zijn om de tuin weet te leiden. In keukengesprekken voelt hij zich daar schuldig over en schaamt zich soms, maar het lost niets op, integendeel. Pas als er professionele hulp komt keert het tij ten goede. Maar ook met professionele hulp én nu met de voorgeschreven assistentie van de moeder was de aanpak om de jongen te helpen van zijn verslaving af te komen geen eenvoudige opgave. In zijn latere jaren bleek hij nog steeds gevoelig voor een andere verslaving als alcohol, maar mede door zijn verantwoordelijkheid voor zijn gezin, gaat het inmiddels goed met hem. En ook met de moeder, de schrijfster van het verhaal.
Drugs achter het gordijn, over wat niet altijd zichtbaar is, is geschreven in de hoop dat naasten zich niet verloren hoeven te voelen als hun hulp geen effect heeft. ‘Pas als een patroon wordt doorbroken is er zicht op verandering’, laat de schrijfster weten.