Voor ieders wat waar is niet waar

Het boek grossiert in linkse geloofsartikelen die Wijnberg tracht om te zetten in een waarheid gedeeld vanuit besef van de waarheid als weefsel. Dat poogt hij allereerst door de context van waarheid in verschillende tijdperken te duiden. Eerst als verlossingbrengend, dan als vooruitgang, vervolgens door behoeftebevrediging en uiteindelijk in een gedeeld besef van samenwerking. Deze vormen van waarheid brengt hij echter op een zeer simplistische, eenzijdige wijze. Zo spreekt hij van de wetenschap als aanjager van waarheid, maar vergeet te melden dat oorspronkelijk het idee was dat wetenschap religie diende te ondersteunen, en pas veel later zelfstandig werd. Tevens heeft het postmodernisme geen invloed gehad op de beoefening van fysica. Die onderscheidingen zijn derhalve lang niet zo rigide als de auteur doet voorkomen. Daarbij valt op dat alles volledig door een westerse bril wordt beschouwd. Het Oosten doet niet mee.

Dan gaat hij in op de werking van het nieuws. Daarin meent hij dat journalisten vooral cynisch zijn, niet kritisch. Deze houding creëert wantrouwen, met daarnaast een versterkende invloed van populisten op de perceptie van de media. Hij rekent dit de populist aan en is overal negatief over alles wat maar sterk leunt naar rechts. Deze zou door complottheorieën nepnieuws de democratie ondermijnen, echter hij doet juist dit zelf door te beweren dat mediamagnaten als Rupert Murdoch achter de schermen Trump ondermeer via Fox een uitlaatklep heeft gegeven waardoor de wereld zoveel slechter af zou zijn. Populisten zijn geen mensen die geen vertrouwen meer hebben in instituties omdat deze hen in de steek laten, nee zij voeden zelf het wantrouwen. Hij haalt oorzaak en gevolg door elkaar, Zo gaat hij steeds zelf heel los om met de waarheid. De zogenaamde populist zal namelijk aangeven dat omdat de instituties er niet meer voor hem zijn hij erop afgeeft, wat weer geen juiste vertegenwoordiging krijgt in de MSM, wat tot nog meer woede leidt. Dan is het niet in je eigen bubbel gaan zitten, maar zoeken naar een stem die je wel verstaat. Deze stem zullen deze mensen niet bij de auteur gaan vinden, hij laat ze het liefste letterlijk in de kou staan.

Daarnaast is hij een fervent gelovige in klimaatverandering veroorzaakt door de mens want de wetenschap bewijst het. Dat 80% dit zo denkt van de mensen is niet omdat het waar is, maar tot waarheid wordt gemaakt, met name door de mainstream media. Dat alle onheiltekens zoals een gesmolten Noordpool maar niet plaatsvinden deert hen niet. Ze geloven in modellen, niet in wat zich toont. Ook hier wordt weer heel los met de waarheid omgegaan door de auteur, want de wetenschap als zodanig bestaat niet, evenmin als de filosofie niet bestaat. Het is een verzameling van niet eensluidende opvattingen met een gemeenschappelijke kern die in de loop van de tijd zich kunnen wijzigen. Dat laat hij zelf zien door te wijzen op de manipulaties die plaatsvonden bij het Milgram expirement. Het idee dat dit ook zou kunnen bij de sterk gepolitiseerde klimaatwetenschap laat hij zichzelf niet toe. De uitspattingen van Cook die de statistieken manipuleerde haalt hij zelfs aan als bewijs voor wetenschappelijke consensus over de aard van klimaatverandering.

Ook spreekt de auteur zich tegen dat de media vooral gaat over incidenten. Wat hij niet benoemd is juist dat de media berichten over de vermeende gevolgen van klimaatverandering in de komende decennia. Dus daar nu juist wel die structurele aandacht voor een onderwerp. Zou er soms een reden voor zijn, het dit nu juist miet om incidenten gaat of is dat meteen complotdenken in de ogen van de auteur. Maar wellicht verkoopt het goed door horrorverhalen over klimaat te verkopen, met advertenties over steeds goedkopere zonnepanelen ernaast? De auteur doet er zelf nog een schepje bovenop.

Want de toekomst is uiteindelijk rooskleurig volgens de auteur, want de mens is een coöperatief wezen. Wat hij er niet bij zegt is dat deze coöperatie vooral binnen de eigen groep gebeurt, ook bij vreemden, maar ‘bekende’ vreemden zijn. Dus is dat nu juist een pleidooi voor nationalisme, want binnen een natie is de onderlinge samenwerking het sterkste. Groepen staan gewoonlijk wel tegenover elkaar, dat laat de geschiedenis zien, maar de auteur negeert het. Het ineens springen naar het idee dat deze gedeelde samenwerking vertaald kan worden naar Europees of zelfs wereldschaal is dan ook uiterst naïef. Het globalisme is juist aan het afnemen, en de EU vervreemdt zich steeds meer van de burger, en is er vooral voor zichzelf. Het is dan ook vooral een links wensdenken dat een idee van gedeelde waarheid kan ontstaan omdat je elkaar nodig hebt. Ook dit idee is uiterst betrekkelijk omdat je leunt op vaardigheden van de ander, niet wat iemand verder denkt. Je mag een enorme hekel aan iemand hebben maar er toch mee samenwerken omdat die persoon z’n vak verstaat. Samenwerking is uiterst pragmatisch van aard, niet omdat je de ander zo prettig vindt. Als dat wel zo is, is dat mooi meegenomen maar bijzaak. Een universele samenwerking zou dan volgens de auteur vooral moeten ontstaan ten behoeve van de energietransitie naar schone energie, iets wat feitelijk onhaalbaar is volgens werkelijke deskundigen vanwege de steeds grotere wereldbehoefte aan energie. Een forceren van deze transitie leidt alleen tot gedeelde armoede. Dat is nu juist de pragmatische consequentie waarin de auteur waarheden over algemene onderlinge afhankelijkheid samenvoegt met de vermeende dreiging van klimaatverandering en verkettering van populisme. Zijn waarheid leidt dan ook nergens toe behalve tot dweperij en collectieve armoede. Met voor ieders wat waars wordt tot dan door de auteur overstemt met wat waar zou moeten zijn en voor iedereen zou moeten gelden. In feite een teruggang tot seculier verlossingsdenken, in plaats van een waarheid als weefsel. Alleen dan kunnen we de planeet redden als verkondigde mantra, als iedereen de auteur nu maar gelooft. . En dan vooral nog ageren tegen angst en woede en versimpeling die de media en propageren als verdienmodel, terwijl de auteur zelf niets anders doet en probeert het als iets anders te verkopen, net als die gure media waar hij zo op afgeeft. Hypocrisie verpakt in een boek.