Levensechte roman

Carmen wordt geboren in het straatarme Colombia. Haar moeder, Isabel, kwam van het platteland waar zij en haar man Luis door rebellen werden verjaagd. Ze belandden in een sloppenwijk. Alleen Isabel lukte het werk te vinden als schoonmaakster. Luis raakte aan lagerwal. Maar ook onder die omstandigheden leidden zij geen vredig leven. Drugshandelaren kregen steeds meer grip op de wijk waarin ze woonden. Wie zich tegen hen verzette, wachtte de kogel. Terwijl Isabel zwanger was van Carmen, was ze getuige van de dood van haar buurvrouw en haar kinderen, die dood werden geschoten. Haar eigen man Luis wantrouwde Isabel, dacht dat zij in verwachting was van haar werkgever. Hij schopte haar om de vrucht te doden.

Onder deze omstandigheden wordt Carmen geboren. Isabel ziet geen andere mogelijkheid dan om Carmen af te staan ter adoptie, zodat haar dochtertje een betere toekomst heeft dan zij haar zou kunnen bieden. Carmen wordt opgenomen in de familie Koelewijn uit het Nederlandse Kampen. Hoewel het meisje van jongs af aan te horen krijgt dat ze een andere moeder heeft in Colombia, accepteert Carmen haar adoptieouders als haar eigen vader en moeder. De enige schaduw over haar jonge leventje, is haar verlatingsangst. Ze is bang haar adoptieouders kwijt te raken. Het kost grote moeite om haar voor het eerst naar de kleuterschool te krijgen, en ook in de jaren daarna zijn er moeilijkheden. In haar puberteit gaat het helemaal verkeerd.

Carmen wordt door uitgeverij Boekenindustrie op de markt gebracht onder de noemer 'adoptieroman'. Die term geeft precies aan wat dit boek te bieden heeft. Dit is het levensverhaal van Carmen, beginnend met de periode vóór ze geboren werd, tot en met haar groei naar volwassenheid. Arie de Ruiter werkt met een alwetende verteller. Hij brengt het verhaal met inkijkjes in de gedachten van Carmen, maar ook in die van haar ouders of andere betrokkenen. Hierdoor ontstaat er een totaalbeeld van hoe de adoptie en de opvoeding door allen wordt beleefd. Als ik de reacties van een aantal geadopteerden mag geloven - die staan op de achterzijde weergegeven - herkennen zij veel in het beeld dat De Ruiter geeft.

Tijdens het lezen van deze roman bekruipt me zelfs regelmatig het gevoel dat dit echt is, dat dit niet een fictieve biografie is, maar iets wat echt gebeurd is. Een echte levensgeschiedenis, opgetekend door De Ruiter. Sommige situaties die hij beschrijft, komen me erg bekend voor, alsof ik er al eens eerder over gehoord heb. De epiloog bevestigt die indruk, want daarin komt Carmen als ik-persoon aan het woord en vertelt ze hoe haar leven er nu, jaren later, uitziet. Daarin worden ook alle personages genoemd alsof het bestaande personen zijn. Toch echt gebeurd? Hoe het ook zit, dit boek laat zich lezen als een geschiedenis die de auteur in woorden opnieuw tot leven wekt, gevuld met personages die verdacht veel op bestaande mensen lijken.

Arie de Ruiter heeft een prettige schrijfstijl die getuigt van een rijke woordenschat, al zijn er soms woorden die voor sommigen wellicht wat ouwelijk aandoen. Ik kwam een woord tegen dat mij onbekend was: voorshands. Het woordenboek bewees dat de schrijver een bestaand woord gebruikte. Dit verhaal zal echter wel voornamelijk lezeressen aanspreken. Niet alleen het onderwerp en het type boek zijn gespitst op een vrouwelijk publiek, ook de bleekroze omslag zal sneller vastgepakt worden door dames dan door heren. Bovendien, met alle aanbevelingen op de achterzijde van uitsluitend vrouwen, zullen de heren zich op afstand gezet voelen. Carmen is, zonder twijfel, een knappe reconstructie van het opgroeien van een adoptiekind.