Fantastisch en prachtig confronterend met de mensheid

Stefanos Xenakis heeft Het simpelste geschenk geschreven, een boek dat een van de meest prachtig confronterende werken is die ik ooit heb gelezen.
Met de huidige technologische ontwikkeling op onze aarde, is het algemeen bekend dat de mens verder ontwikkeld is dan ooit tevoren. Echter, zoals Xenakis schrijft: “Soms denk ik weleens dat wijzelf in tegenstelling tot de voortschrijdende ontwikkeling van de technologie achteruit- in plaats van vooruitgaan. We leven in het heden, maar toch ook weer niet.” (Het simpelste geschenk, Stefanos Xenakis, 204-205). Doordat we constant bezig zijn met onze apparaten, vergeten we te leven, te genieten van elke dag. Dit is waarover dit simpele, prachtige boek gaat – het geschenk dat je weer een andere dag hebt om te leven, als je er maar voor gaat, want voor je het weet, heb je geen dagen meer.
De verhalen die Xenakis verteld zijn gebaseerd op zijn leven, maar toch voelt het niet als een autobiografie. Hij deelt zijn ervaringen om te tonen hoe mooi het leven is, het echte leven, als je je er maar voor openstelt. Hij erkend dat het leven vol uitdagingen is, maar tegelijkertijd kan men ook niet verwachten dat de mooiste geschenken van het leven in de schoot geworpen worden. In zijn woorden: “De meest waardevolle geschenken komen verpakt in doornen, niet in doosjes met een strik erom.” (Xenakis, 96). Door je routine te veranderen – actie volgens Xenakis – kan je je leven léven, en zal je uiteindelijk vreugde vinden in elke dag.
Het simpelste geschenk gaat niet alleen om de simpele, gelukszalige dingen in het leven, maar is ook zelf een simpel boek. Waarom zou je allerlei toeters en bellen toepassen in je verhaal, als de simpele versie de boodschap zo veel krachtiger overbrengt. De kracht van dit boek ligt in de simpliciteit van de verhalen. Ze zijn herkenbaar, en daarom des te beter te begrijpen. Less is more, in zo veel opzichten. Een minpunt van het boek zou kunnen zijn dat Xenakis regelmatig hetzelfde herhaalt door de hoofdstukken heen, maar aan de andere kant, zoals hij beschrijft met affirmaties, repetitie is nodig om de boodschap over te brengen. Bij elke herhaling begrijp je de boodschap beter, of vanuit een ander perspectief.
Hoewel het boek eigenlijk een autobiografisch boek is waarin alledaagse gebeurtenissen speciaal zijn, is het boek zelf ook heel speciaal, mede door zijn simpelheid, mede omdat het niet direct als één categorie aanvoelt. Aan de ene kant, zou ik Het simpelste geschenk op mijn leesplank bij Marie Kondo’s boeken willen plaatsen, omdat het mij herinnert aan de kleine dingen die we kunnen doen om ons dagelijk leven – ons leven überhaupt – op orde te brengen en gelukkig te worden. Aan de andere kant, echter, is het in mijn ogen zo’n groot boek, dat ik de neiging heb het te vergelijken met meesterwerken als The Overstory (Richard Powers), omdat het zo prachtig confronterend is met hoe wij mensen zijn.
Xenakis drukt ons met onze neus op de feiten dat wij onszelf ongelukkig maken, volledig onbedoeld. Door zijn inzichten te delen, reikt hij ons een hand toe om, op ons eigen tempo, ook deze inzichten te krijgen, waardoor we uiteindelijk gelukkiger kunnen worden. Want door te geven om je eigen leven en als je kan, te geven aan anderen, geeft je jezelf vreugde en een leven.