Hoe recenseer je een boek dat je vanaf het begin tegenstaat?

Vermogen door Hernan Diaz
Hoe recenseer je een boek/ over een onderwerp dat je niet interesseert, dat bovendien uit vier afzonderlijke boeken -elk ogenschijnlijk door een verschillende auteur geschreven- blijkt te bestaan en waarvan de titel niet goed vertaald is? Om met het laatste te beginnen: de oorspronkelijke Engelse titel uit 2022 luidt Trust dat onder andere vertrouwen betekent. Ik vermoed echter dat de vertaler zich te veel heeft laten leiden door de combinatie trust & fund. waarmee een beheerd fonds bedoeld wordt. Dit bestaat uit een portefeuille met aandelen en obligaties, edelmetalen, groeifondsen, liquiditeiten cq vreemde valuta en tot slot vastgoed. Daarom is er mogelijk gekozen voor Vermogen, dat in het Nederlands zowel kapitaal als kunde kan betekenen. De vier boeken waaruit Vermogen bestaat, spelen alle in de eerste drie decennia van de 20ste eeuw, de tijd van unbridled capitalism. Deze periode wordt gekenmerkt door frequente baisses en hausses op de Stock Market Exchange van New York. De bijbehorende graadmeter van Wall Street, de Dow Jones Index laat zien dat op een enkele dag enorme vermogens worden gecreëerd en tegelijkertijd gigantische verliezen worden geïncasseerd. Bij nader inzien lijkt alles te draaien om één enkele tycoon die ten tijde van de industrialisering gigantische vermogens vergaarde door een feilloos gevoel voor het sentiment van de beurs. Hoewel één en ander doet denken aan een Ponzi of Madoff schema blijkt dat hier niet het geval te zijn.
En nu keren we terug naar Vermogen. De vier afzonderlijke boeken komen telkens weer terug bij de hoofdfiguren van het boek, Benjamin Rask, alias Andrew Bevel en zijn echtgenote Helen alias Mildred Brevoort. Het eerste deel Effecten is geschreven door Andrew Vanner, oud medewerker van een handelsfirma die naderhand bij het imperium van Andrew Bevel zal behoren. In dit deel wordt de sociale positie van het gezin Rask behandeld vanaf hun upstart tot verblijf in een privékliniek in Zwitserland waar Mildred elektroshocks krijgt toegediend. Het tweede deel, Mijn Leven is een autobiografie van de hand van Andrew Bevel zelve. Hierin is behalve aandacht voor de successen ook ruime aandacht voor de psychiatrische geschiedenis van zijn vrouw. Een Gedenkschrift, herinnerd is het derde deel, geschreven door Ida Partenza en gaat grotendeels over de vriendschap tussen Ida en Mildred. Het vierde en laatste deel, Opties bestaat uit een fragmentarisch overgeleverde autobiografie van de hand van Mildred. Hierin zijn teksten over haar privé leven en filantropische doelstellingen opgenomen. Zij probeerde uit alle macht bij de New York TwoHundred te behoren maar werd als parvenue scheef aangekeken.
Spoiler Alert In het laatste deel werd duidelijk dat niet Andrew maar zijn echtgenote de geniale ingevingen had en de Dow Jones Index bespeelde. In de jaren dertig van de 20ste eeuw werden verschillende nieuwe wetten aangenomen die de bedoeling hadden dergelijke tot dan toe juridisch toegestane mazen in de wet te sluiten en zo enorme malversaties te voorkomen. Mildred Bevel is mijn inziens een zgn Idiot Savante (zie Rain Man (1988) waarin Dustin Hofman de bank van enkele casino’s in Las Vegas doet springen) die eenzijdig hyperbegaafd is maar zich niet kan handhaven in de maatschappij. Maar ook de boektitels hebben een financiële bijbetekenis (in de NL editie). 1. Effecten en 4. Opties zijn duidelijk..
Samenvatting. Vermogen beantwoordde aan mijn primaire antipathie ten opzichte van het financiële onderwerp. De vier afzonderlijke delen waaruit het boek bestaat zijn elk zogenaamd door een andere auteur geschreven. Ik vond één en ander gekunsteld en deed mij denken aan een Drag Queen Contest waarin BN’ers zich als een andere celebrity uitdossen. De grote oplage en hoge plaats op de bestsellerslijst laten zien dat lang niet iedereen denkt zoals ik!