Rutte doctrine avant-la-lettre

Het centrale thema in dit boek is op zich niet zo heel bijzonder. Geadopteerde vrouw gaat op zoek naar haar biologische ouders. Kinderen kunnen daarbij door muren gaan. Ze moeten en zullen de waarheid kennen.

Een onderliggende thema is de strijd tegen de goed georganiseerde obstructiemacht die ambtenaren soms vormen. Dat is een van mijn favoriete onderwerpen. Ik wil daar altijd meer van weten. Net zolang tot ik weet wat ze te verbergen hebben. De beste manier om mijn aandacht te krijgen, is door dingen ostentatief voor mij verborgen te houden. Daar sla ik altijd op aan. Meestal win ik.

Het meest ontluisterende van deze autobiografie (288 blz) is het bestaan van de (geheime) organisatie Lebensborn. Het boek is er ook in het Engels en Duits.

Lebensborn werd in 1935 ingesteld door Schutzstaffel-baas Heinrich Himmler. Himmler had een tweeledige agenda. Uitroeiing van de Joden en veredeling van het Arische ras. Himmler was in zijn jonge jaren kippenfokker geweest. Wist iets van rasveredeling, maar door zijn gebrek aan financieel inzicht ging het bedrijf, dat hij had gefinancierd met geld van zijn rijke vrouw, in 1928 failliet. Eigenlijk was hij dus een gesneefde ondernemer die de politiek in ging. Daar hebben we er meer van gezien. Himmler was een fan van de zogenaamde eugenetica. Hij wilde die kennis ook toepassen op mensen.

De Lebensborninstellingen waren officieel klinieken waar alleenstaande moeders konden bevallen en in alle rust en bescherming hun kinderen gratis konden opvoeden. Dat moesten dan wel babies met blonde haren en blauwe ogen zijn. Anders kwam je er niet voor in aanmerking. Niet veel later werden de instellingen vooral bevolkt door jonge weduwen van soldaten die waren gesneuveld. En dat waren er nogal wat. Voor het oog van de buitenwereld een prachtige, ideële doelstelling. De realiteit was vanaf het begin al anders. Toen de Lebensborn-instellingen op hun 'hoogtepunt' waren, werden ze vooral bevolkt door ontvoerde kinderen en babies uit de veroverde gebieden, voor zover ze tenminste aan de Arische rassenstandaard voldeden. Een deel van de capaciteit werd vrijgehouden voor de kindjes die SS-officieren in den vreemde hadden verwekt. Vooral in Noorwegen vonden de nazi's een keur aan schone blondines. De verwekte kinderen verdienden het beste van het beste in Duitse inrichtingen. Ze werden door kinderloze Duitse echtparen geadopteerd. Die wisten soms wel, soms niet van de herkomst. Tegen het einde van de oorlog is een groot deel van de archieven van de Lebensborninstellingen vernietigd. Al veel langer was de Rutte-doctrine van toepassing geweest. We schrijven zo weinig mogelijk op. We geven persoonlijke instructies en bellen vooral veel met elkaar. Als er al iets op papier komt, dan in codetaal. De mensen die er wel van wisten of getuige waren geweest hielden de kaken (uit schaamte) decennia stijf op elkaar. Lange tijd was het in Duitsland niet kies om je ouders door te zagen over wat ze in de oorlog hadden gedaan. Miljoenen mensen waren hoegenaamd 'FLAK-Helfer' geweest, bedienden van luchtafweergeschut waarmee geallieerde bommenwerpers werden neergehaald. Pas toen er kleinkinderen kwamen, begon men een beetje te praten. Opa, vertel nog eens over Stalingrad ....

Ingrid von Oelhafen ontdekt op een zeker moment dat haar ouders niet haar biologische ouders zijn en gaat op zoek. De zoektocht blijkt een taaie, die zich over tientallen jaren uitstrekt voordat de onderste steen bovenkomt. Ze wordt door alles en iedereen tegengewerkt, maar geeft niet op. Zo komt ze er achter dat ze in 1941 als het Sloveense meisje Erika Marko werd geboren, al vroeg door de Duitsers is afgepakt en naar een instelling werd ontvoerd. Het verhaal is een eerst klas thriller. Ingrid leert veel over haar identiteit, over haar wortels en haar geschiedenis. Als ze het weet, kan ze niet anders dan er vrede mee hebben. Identiteit wordt, zo is haar levensles, uiteindelijk bepaald door je eigen keuzes. Na haar pensionering richt de schrijfster een vereniging op van mensen die in Lebensborn hebben geleefd. De ene na de andere steen gaat rollen.