De vertrouwelinge

The Familiar is geschreven door Leigh Bardugo, de auteur van onder andere de Grishaverse. In deze roman neemt Bardugo ons mee naar het zestiende-eeuwse Madrid en vertelt het verhaal van Luzia Cotado, een dienstmeisje met een geheim: ze beschikt over magie, ook wel refranes genoemd. Deze bijzondere gave zet haar leven volledig op zijn kop.
Luzia werkt in Casa Ordoño, waar ze in dienst is van don Marius en doña Valentina, een echtpaar uit de lagere adel. Valentina worstelt met haar positie in de samenleving, die haar niet de roem en aandacht brengt waar ze naar verlangt. Haar huwelijk met Marius is verre van gelukkig. Wanneer Valentina ontdekt dat Luzia magie kan gebruiken, zet ze haar in om gasten te vermaken. Maar de aandacht die dit trekt, blijft niet beperkt tot vrienden en kennissen. Ook de hogere adel en zelfs de koning raken geïnteresseerd. Voor Luzia wordt het gevaarlijk: wonderen zijn immers het domein van de kerk, en magie kan haar in conflict brengen met de Spaanse Inquisitie.
Luzia heeft haar magie geleerd van haar tante, die haar onderwees in de kunst van de refranes. Door bepaalde woorden zachtjes te zingen of te denken, kan Luzia het onmogelijke mogelijk maken, zoals het herstellen van een gebroken glas. Maar haar gave trekt de aandacht van Antonio Pérez, de voormalige secretaris van de koning en een gevreesde man. Haar tante waarschuwt haar: “De koning wil wonderen, en Pérez heeft beloofd die te leveren. Hij organiseert een toernooi in La Casilla om een heilige kampioen te vinden.”
Hoewel het verhaal interessante elementen bevat, mist het in het begin een duidelijke focus of drijfveer die je als lezer aanzet tot verder lezen. Het doel van Luzia blijft onduidelijk, en het plot roept weinig nieuwsgierigheid op. Pas wanneer het toernooi wordt geïntroduceerd, ontstaat er enige richting in het verhaal, maar ook dan ontbreekt een overtuigende reden waarom Luzia hieraan mee zou doen of twijfelt.

Een ander zwak punt is dat Luzia als personage afstandelijk blijft. Haar innerlijke leven en drijfveren worden onvoldoende uitgewerkt, waardoor je haar moeilijk leert kennen. Dit zorgt ervoor dat het verhaal niet volledig weet te raken. Een diepere inkijk in haar leven en achtergrond had haar verhaal meer impact kunnen geven.

Toch zijn er ook sterke punten, zoals de magie van de refranes. Deze woorden, die een mengeling vormen van Hebreeuws, Spaans, Turks en Grieks, zijn ontleend aan de taal Ladino, gesproken door Sefardische Joden. Dit culturele element geeft het verhaal een unieke en boeiende laag.
Tijdens het toernooi krijgt Luzia hulp van interessante personages, waaronder Guillén Santángel. Zijn complexe relatie met Victor de Paredes en zijn eigen achtergrond voegen diepgang toe aan het verhaal. Sterker nog, Santángel’s verhaal is soms boeiender dan dat van Luzia zelf. De ontknoping van het toernooi en het einde van het boek bieden enkele verrassende wendingen, waarbij Santángel een sleutelrol speelt.
The Familiar heeft veel potentie, met fascinerende verhaalelementen en culturele lagen, maar komt uiteindelijk niet volledig tot zijn recht. Meer aandacht voor Luzia’s achtergrond en innerlijke ontwikkeling had haar verhaal sterker kunnen maken. Ondanks deze zwakke punten biedt het boek een interessante blik op een magische wereld vol intriges en gevaren ten tijde van de inquisitie. Het boek heeft in ieder geval een indruk achtergelaten.