De tolk door Annette Hess

Deze debuutroman van Annette Hess is een prachtig fictief verhaal waarin het waargebeurde Auschwitzproces, dat van 20 december 1963 tot 19 augustus 1965 plaatsvond, een dominante rol heeft. De schrijfster is erin geslaagd om de sfeer in het West-Duitsland van die tijd goed te treffen: de meeste mensen wilden niet aan de nazitijd worden herinnerd en waren druk bezig met de wederopbouw van hun land, het Wirtschaftswunder. Zo ook de ouders van de hoofdpersoon Eva die een restaurant hebben in Frankfurt. Eva is werkzaam als tolk/vertaler Pools-Duits en ze vertaalt vooral handleidingen e.d. voor haar werkgever maar op een dag wordt ze benaderd om op te treden als tolk als invaller bij het tweede grote Auschwitzproces dat deze keer in Frankfurt zal plaatsvinden (het eerste proces was in Polen). Ze aarzelt om de opdracht aan te nemen, ze vraagt zich af of ze competent genoeg is en van Auschwitz heeft ze nog nooit gehoord. Thuis wordt het haar zeer afgeraden, en haar aanstaande verloofde, die aan het hoofd van een familie postorderbedrijf staat, verbiedt het haar zelfs regelrecht. Dit heeft echter een averechts effect en Eva neemt de opdracht aan. Het proces ondervindt veel tegenwerking maar ook enorm veel belangstelling van met name de internationale pers. Gaandeweg wordt Eva steeds dieper in de materie gezogen en komt ze erachter welke vreselijke misdaden in Auschwitz werden begaan, maar ook dat haar ouders meer weten dan ze willen laten merken. Tussen dit alles door speelt de verhaallijn over haar gevoelens voor haar verloofde en diens familie. Daarnaast speelt het leven van haar oudere zus die verpleegster is en snakt naar waardering in haar werk, ook een rol.
Het belang van dit historische proces voor de bewustwording van het Duitse publiek over de nazigruwelen kan niet worden overschat. Het was een mijlpaal in de geschiedenis, eerst wilde vrijwel niemand geloven wat de getuigen in het proces vertelden maar uiteindelijk drong de omvang van de gruwelijkheden tot de mensen door. Het is het grootste proces in de Duitse justitiële geschiedenis geweest.
Het boek leest snel, ik heb het achter elkaar uitgelezen, niet in het minst omdat de vertaling door Herman Vinckers uitstekend is gedaan.