Een zoektocht in het verleden

De recente roman van de Duitse schrijfster Natascha Wodin(1945) met Oekraïns-Russische wortels over de zoektocht naar het verleden van haar moeder blinkt niet alleen uit in een prachtig verhalend en poëtisch taalgebruik, maar ook in een kunnen verwoorden van pijnlijke gebeurtenissen die in haar familie plaatsvonden. Centraal thema in het boek is het ontheemd zijn van (niet-Joodse) dwangarbeiders die in de Tweede Wereldoorlog aan de vernietiging konden ontsnappen door te gaan werken in het Duitse Rijk. Een thema dat vandaag de dag ook relateert aan de vele vluchtelingen die de afgelopen jaren uit oorlogsgebieden neergestreken en opgevangen zijn in West-Europa. Wat betekent het uit elkaar gerukt, berooid en beroofd van elke identiteit en bestaansgrond zien te overleven?
Stap voor stap weet Natascha Wodin met behulp van internet de vaak tragische verhalen van haar familie, en in het bijzonder van die van haar moeder Jevgenia, te ontrafelen. Jevgenia, geboren in 1920 te Marioepol, komt uit een adellijk milieu. Door de Russische revolutie van 1917 werd het bezit van haar familie geroofd en vernield. Het harde regime van Stalin en de inval van de Duitsers leidde tenslotte er toe dat Jevgenia in 1944 als dwangarbeidster naar Duitsland werd gedeporteerd. Als verachte Ostarbeiter, tewerkgesteld in een bedrijf van het Flick-concern, beleefde zij het einde van de oorlog in Leipzig mee. Hierna belandde ze in het Displaced Persons (DP)kamp vol gedemoraliseerde Bulgaren, Litouwers, Roemenen en Tsjechen. Deze uitzichtloze tweespalt brak haar moeder op en zij maakte in 1955 een einde aan haar leven.
Bijzonder aan dit boek is de wijze waarop de schrijfster u deelgenoot maakt van haar verdrietige zoektocht en haar persoonlijke belevenissen. Zij doet dit met veel compassie, op liefdevolle afstand. Soms doet dit toch nog gruwelijk aan. U als lezer zal dit boek nog lang bij blijven.