Toveren met taal

“Troost in Letters. Liefde in zinnen. Humor in onzinnen. Vergeet niet te onthouden.” Zo omschrijft Dimitri Leue  zijn boek en theaterstuk: Het Lortchersyndroom. Leue verbaasde in november 2015 menig Vlaanderen met dit puur stukje theater. We kenden hem reeds van zijn aangrijpende theaterstukken en als felbegeerd acteur, maar wat hij niet eerder deed, was het ook effectief neerschrijven. Exact 1 jaar later rolde het eerste papieren exemplaar over de toonbank. Hij had zijn pakkende dialogen omgetoverd tot een ware roman. Toveren. Dat is iets waarin hij excelleert. Niet letterlijk dan, maar met taal. Je worstelt je doorheen het boek met veel ‘waar-haalt-hij-het-toch-steeds?’-momentjes. Je moet het liefhebben, maar als je je er voor openstelt, zal het je omhelzen als een warm deken.

Peer Lortcher, de zeer bekende componist  uit Mortsel,  lijdt aan de genetische aandoening Alzheimer of in het boek beter gekend als: Het Lortchersyndroom. Je volgt Marcel, Peer zijn zoon, in zijn zoektocht naar het geheugen van zijn vader. Op 80-jarige leeftijd is Peer alles vergeten wat er in zijn leven is gebeurd. Hij herkent zelfs zijn eigen zoon niet meer.  Marcel zet zich enorm in om hem weer even bij hem te krijgen: hij speelt de muziek die zijn vader componeerde, hij neemt hem mee naar plekken waar hij vroeger geweldige tijden beleefde en geeft hem zelfs zijn oud dagboek terug. Zal Marcel het klaarspelen om zijn vader opnieuw te doen beseffen wie hij ooit was en in feite nog steeds is? En wil Peer wel werkelijk een kortstondige terugkeer van zijn geheugen? Je gaat mee op reis naar Peers fictief verleden in de Congo en beleeft de ziekte zoals hij echt is.

Ik koos ervoor om dit boek te lezen, omdat ik een echte liefhebber ben van Leue’s schrijfstijl. De manier waarop hij omgaat met taal verbaast me keer op keer. Alsook deze keer stelde hij mij op dit vlak niet teleur. Het boek zit vol met vergezochte metaforen en bizarre verklaringen voor fenomenen en dat is waar Leue het van moet hebben. Met zijn verhaal weerspiegelt hij ook het dagelijkse leven van veel gezinnen. Niet enkel de positieve aspecten komen aan bod, maar ook de negatieve, zoals bijvoorbeeld het overlijden van zijn broer, van wie hij later de vrouw zou ‘erven’.  

Wat er voor mij wel ontbreekt, is een meeslepende verhaallijn. Ja, het boek is goed, maar daarmee heb je mij niet meteen overtuigd. Het Lortchersyndroom is naar mijn mening niet meeslepend genoeg. De stap was telkens groot om te beginnen met lezen. Ik heb me zelfs lichtjes moeten dwingen om er in verder te lezen. Hoewel ik een boek normaal zonder moeite uitlees op 5 dagen, heb ik hier toch wel 3 weken over gedaan. Het boek is daarbij ook niet gemakkelijk te begrijpen. Leue wisselt regelmatig tussen dagboekfragmenten, dialogen in het nu en flashbacks, waardoor het soms moeilijk te volgen is wie er nu eigenlijk spreekt. Het boek is ook zeker geen luchtig boek waar je zo doorheen fladdert, ook al telt het maar een kleine 200 pagina’s.

Leue schrijft over een delicaat onderwerp, maar steekt er toch de nodige humor in. Hij schrijft met de nodige precisie over dementie, omdat het voor hem geen onbekend thema is. Al 8 familieleden kwamen zo aan hun einde. In het boek gebruikt hij niet 1 keer het woord dementie, want wat is het toch vreselijk als je al van jongs af aan weet dat je ooit ‘de ziekte’ (la maladie, the disease, die Krankheit) zal krijgen. Het boek heeft me nu eigenlijk wel nieuwsgierig gemaakt naar het theaterstuk, maar helaas speelt het al 3 jaar niet meer.

Over het algemeen vind ik dit boek wel zeker de moeite. Zoals ik al zei: je moet het liefhebben. Het is niet simpel, dat staat vast, maar dat vind ik net een positief aspect. Niet alles is altijd rozengeur en maneschijn en ook deze onderwerpen moeten vaker worden aangehaald. Dat doet Leue op een humoristische manier en humor is nog altijd de beste remedie tegen alles. En ja, ik kan je garanderen dat “Troost in Letters. Liefde in zinnen. Humor in onzinnen. Vergeet niet te onthouden” een vrij accurate omschrijving van het boek is.