Op de shortlist van de Hebban Debuutprijs 2019

• Laura H. van Thomas Rueb

Journalist Thomas Rueb deed uitvoerig onderzoek naar het thema in zijn non-fictie boek Laura H., hij reisde zelfs af naar enkele plekken die het Nederlandse meisje Laura aandeed tijdens haar gevangenschap in het IS kalifaat. Het lijvige boek bevat Whatsapp-berichten, krantenartikelen en gesprekken met betrokkenen waardoor Rueb zijn zoektocht vervlecht met een hoop extra bronnen.

*Laura H. vertrok in 2015 samen met haar man en kinderen naar het kalifaat van Islamitische Staat in Syrië en Irak. Uiteindelijk wist ze te ontsnappen naar door Koerden bevrijd gebied. Bij aankomst op Schiphol werd ze opgepakt op verdenking van deelname aan een terroristische organisatie. *

Dat de interesse voor deze gesloten wereld actueel blijft, zien we aan het succes van dit boek. Rueb won onlangs de Brusseprijs voor het beste Nederlandstalige journalistieke boek en op dit moment wordt zijn boek bewerkt voor een verfilming in de vorm van een televisieserie en een toneelstuk. Ook Hebbanlezers worden gegrepen door het verhaal, dat soms wegleest als een thriller. Oordelen zoals 'ongelooflijk', 'verbijsterend', 'fascinerend', 'aangrijpend' en 'heftig' zijn regelmatig terug te lezen in de lezersrecensies die achtergelaten zijn bij de hoge sterwaardering van dit boek. Daarmee veroverde het ook de lezersjury die de shortlist samenstelde, waardoor het boek een plek heeft verdiend in de shortlist van de Hebban Debuutprijs 2019.

• De witte kamer van Samantha Stroombergen

Na de winst van de Bookspot Gouden Strop met haar debuut De witte kamer, vinden we Samantha Stroombergen ook terug op de shortlist van de Hebban Debuutprijs. De jury van de Gouden Strop oordeelde: 'Het actuele thema en de levendige personages zorgen voor een diepere laag in het boek. Alle hoofdpersonen zijn hun onschuld verloren door gebeurtenissen in het verleden.'

In een park in Leiden doet een wandelaar een schokkende vondst: een uitgemergeld lichaam met het cijfer 5 in zijn buik gekerfd. Rechercheur Léon Coeur is direct gefascineerd: het slachtoffer was journalist bij een bekend opinietijdschrift, verdween enkele maanden daarvoor en liet een afscheidsbriefje achter.

De lezersjury van de Hebban Debuutprijs liet uiteraard haar mening weten: 'Ik vond het een fijn boek om te lezen, echt zo'n boek waarvan je hoopt dat er nog meer boeken zijn met dezelfde hoofdrolspelers' tot 'Het verhaal komt beelden over en blijft spannend tot de ontknoping'.

Of zoals de auteur zelf in een column op Hebban schrijft: 'Nu de reacties van meer lezers me bereiken, merk ik helemaal hoe anders iedereen zo’n boek ervaart: van verdachten waar ik echt nooit over na heb gedacht tot het hebben van bepaalde wensen waar het boek wel of juist niet aan voldeed.'

• Dit is hoe het ging van Astrid Boonstoppel

'Mijn onstilbare leeshonger komt, vermoed ik, voort uit nieuwsgierigheid. Waarom doen mensen wat ze doen? Wat maakt ze boos, blij of verdrietig? Hoeveel kan een mens doorstaan?' schrijft Astrid Boonstoppel in haar column voor Hebban. De liefde voor het geschreven woord resulteerde in haar boek Dit is hoe het ging.

Cato heeft alles: fijne ouders, lief zusje, leuk bijbaantje en vriendinnen uit het groepje populairste meisjes van de school. Maar Cato worstelt. Met zichzelf en met haar pijnlijke verleden. Als haar perfecte leven barstjes begint te vertonen, keert Cato steeds meer in zichzelf.

De lezersjury van de Hebban Debuutprijs werd gegrepen door het heftige thema: 'In een ongelofelijk eerlijk relaas van de feiten, gezien door de ogen van en verteld in de woorden van Cato, voel je als lezer de eenzaamheid, de schaamte, de kwetsbaarheid, de hunkering naar erkenning,' aldus een van de lezers. 'Astrid Boonstoppel heeft een levendig en pakkend verhaal geschreven dat niet alleen jongeren zal aanspreken. Het zou ook veel volwassenen kunnen bekoren.'

• Lam van Hannelore Bedert

De Vlaamse zangeres en schrijfster Hannelore Bedert veroverde met rasse schreden de harten van onze lezersjury die het boek las in hun voorselectie. 'Het boek bracht me meermaals in tranen door de wreedheid en onachtzaamheid van anderen. Het laat de rauwe schurende kant van het menselijk bestaan zien en hoeveel schade dat aan onze psyche kan toebrengen,' aldus een van de juryleden.

Lucia is zes wanneer haar moeder een winkel binnenstapt en niet meer naar buiten komt. Niemand weet waar ze heen is, niemand beantwoordt welke vraag dan ook. De verdwijning zorgt voor een oorverdovende stilte in huis en de afwezigheid van haar moeder trekt een donkere streep door het leven van zowel Lucia als haar vader.

Toch leek het vanzelfsprekend dat Bedert ooit een boek zou schrijven, zo verklaart ze tegenover Knack: ‘Ik was het kind dat nog net niet in de bibliotheek sliep, de puber die zeer larmoyante poëzie schreef en de tiener die zeker was dat ze Germaans zou gaan studeren. En boeken zou schrijven. Tot iedereen me zei dat ik zo mooi kon zingen, ik kleinkunst ging studeren, en plots in de muziekwereld rolde.' Ze heeft ook vier enthousiast onthaalde muziekalbums op haar naam staan en vele optredens. Toch was het een volledig andere aanleiding waardoor Bedert een boek ging schrijven; ze kampte met een burn-out. De lezersjury van de Hebban Debuutprijs hoopt in ieder geval dat er meer uit de pen van Bedert zal komen: 'Een volgend boek van Hannelore Bedert zal ik zonder voorbehoud op mijn plankje zetten. Ze is een ontdekking!'

• Doet sneeuw pijn van Carolien Spaans

'Ik ben niet zielig’, zegt Carolien Spaans in een interview met de Volkskrant. ‘Ik heb Lukie, ik heb een fijn huis, het gaat goed met mijn werk en ik ben er best trots op hoe ik het red in mijn eentje. Daarom heb ik interviews met de meeste vrouwenbladen afgehouden; dan wordt het zo’n kommer- en kwelverhaal en dat wil ik niet.’

Eindelijk hebben ze elkaar gevonden, Carolien en Jean Michel. Ze beginnen een leven samen, wat niet altijd even makkelijk is. Ze krijgen een prachtige zoon. Dan gaat Jean zoals elk jaar skiën met zijn vrienden en dit keer komt hij niet meer terug.

In haar boek Doet sneeuw pijn vertelt Spaans over de periode waarin ze haar man Jean Michel leerde kennen, tot het moment dat voor een ommekeer zorgde. Haar echtgenoot kwam om het leven bij een ski ongeluk, hun zoon Lucas was toen slechts zeven maanden oud. Twee jaar later volgde dit boek waarin ze openhartig verhaalt over de 'highs and lows' van het afscheid van haar partner.

'Het proces van rouw springt keihard van de pagina's af. En het is onmogelijk om te stoppen met lezen,' aldus een jurylid van de lezersjury. Vooral de openhartigheid van de auteur wordt geroemd door de lezersjury: 'Het is een heel aangrijpend verhaal. Ze geeft zich voor dit verhaal heel erg bloot en dat is heel moedig.'

De Hebban Debuutprijs is de enige juryprijs van Nederland en Vlaanderen met een grote invloed van lezers.

Met Het smelt van Lize Spit (2016), Machtsstrijd van Wouter Helders (2016), Schuim der aarde van Roxane van Iperen (2017), Dagboek uit de rivier van Frederik Baas (2017) en Mijn vader is een vliegtuig van Antoinette Beumer (2018) telt de jongste debuutprijs van Nederland en Vlaanderen al vijf laureaten.

De Hebban Debuutprijs 2019 richt zich op Nederlandstalige literaire fictie, literaire non-fictie, spanning en feelgood verschenen tussen 1 april 2018 en 1 april 2019.

Een lezersjury van ca. 150 lezers beoordeelde de vijftien genomineerde titels en bepaalde de shortlist van de Hebban Debuutprijs. De shortlist telt 5 boeken. De eindjury bestaat uit de Hebban Crew en een aantal boekverkopers, onder leiding van juryvoorzitter Grietje Braaksma.