Raster 110

Flessenpost zou de benaming kunnen zijn voor de kronieken en manuscripten die joodse leden van de Sonderkommandos, die gedwongen werden het vuile werk bij de gaskamers en crematoria te doen, eind 1944 in flessen en potten begroeven in de as van Auschwitz-Birkenau. Veel van die flessen zijn pas later gevonden en de manuscripten hebben een lange weg afgelegd voordat ze gepubliceerd werden. Begin 1945 werd een bloemlezing gepland van gedichten, verhalen en berichten die laten zien hoe er 'geleefd' werd in Auschwitz.
In dit nieuwe nummer van Raster teksten en fragmenten uit die verzameling, waarvan een deel met uitdrukkelijke literaire bedoelingen geschreven is: niet als noodkreet, niet als materiaal voor historisi, maar als teken van leven. De teksten in dit nummer worden begeleid met informitieve bijdragen over de Sonderkommindos, de literaire bedrijvigheid in de getto's van Warschau en Lodz, en de kampliteratuur in bredere zin. Daarbij gaat het ook om de vraag wat de betekenis van zulke documenten nu nog is, hoe ze geïnterpreteerd en hoe ze gelezen kunnen worden. Verder bevat dit nummer nieuwe verhalen van, en enkele beschouwingen over Varlam Sjalamov van o.m. J.H. de Roder en Richtje Reinsma.