Indrukwekkend.

Anna Seghers is de schrijversnaam van de in 1983 op 82 jarige leeftijd overleden Netty Reiling, een Duitse van gedeeltelijk joodse afkomst. Ze werd lid van de communistische partij en scheidde zich af van de joodse gemeenschap. In 1932 publiceerde ze al een boek dat tegen het opkomende nazisme waarschuwde. Ze werd hiervoor door de Gestapo opgepakt. In 1934 emigreerde ze naar Parijs. In 1940 vluchtte ze naar Marseilles om een jaar later door te reizen naar Mexico. Seghers keerde in 1947 terug naar Duitsland, eerst naar West-Berlijn om zich in 1950 voorgoed in Oost-Duitsland te vestigen. Ze had haar boek “Das Siebte Kreuz” al in 1939 geschreven en dit werd in 1942 in Amerika uitgegeven waar het in 1944 werd verfilmd met Spencer Tracey in de hoofdrol.

Het verhaal gaat over een ontsnapping uit een Duits concentratiekamp in 1936 waarin toen voornamelijk communisten, socialisten en personen die zich tegen Hitler’s regime uitspraken of dingen deden die in de ogen van het regime niet door de beugel konden, werden opgesloten.

Zeven mannen ontsnappen waarvan zes vrij snel weer worden opgepakt. Het boek gaat voornamelijk over hoe het de zevende vergaat. Denk je eens in hoe het moet zijn om met een prijs op je hoofd op de vlucht te zijn in een land waarin een groot aantal mensen al op de hand van het nieuwe regime zijn en degenen die dat niet zijn of zich op de vlakte houden je misschien zullen aangeven omdat ze hun eigen hachje willen redden of gewoon op het losgeld uit zijn. De mensen die je welgezind zijn worden in de gaten gehouden en weten ook niet meer wie ze wel en niet kunnen vertrouwen. Er heerst een sfeer van angst. Dat is wat dit boek zeer goed overbrengt en qua sfeer vond ik het wel wat met het 8 jaar later voor het eerst uitgegeven “Alleen in Berlijn” van Hans Fallada hebben.

Het is moeilijk om te zeggen dat dit een mooi boek is, want met in gedachten het jaar dat het boek geschreven is en wat er daarna allemaal gebeurd is lopen de rillingen over je rug. Het is een indrukwekkend boek omdat het heel goed de sfeer weergeeft van een land waarin je de eigen buren, collega’s en kennissen niet meer kunt vertrouwen. Het is jammer dat ze de val van de muur niet meer heeft meegemaakt of misschien maar goed want ik weet niet hoezeer ze nog in de socialistische heilstaat van Oost-Duitsland geloofde. Het is natuurlijk wrang dat ze zich na de oorlog juist vestigde in een staat waarin dezelfde sfeer van angst die ze in “Het Zevende Kruis” beschreef, voor velen heerste.