Jammer van het validisme

Drie sterren omdat het prettig geschreven Nederlandse YA is. En de setting is echt geniaal. Relevante thematiek en eens een keer een Nederlandse middelbare school. Perfect om te lezen als je wired but tired bent.

Maar dat is het positieve deel van de feedback. Ik begrijp niet dat degene van Blossom die de inleiding schreef, schreef dat wat zij meeneemt uit dit boek is om wat vaker zonder telefoon te doen. Er worden in dit boek diverse grote thema's rondom ziekte en neurodiversiteit aangesneden op een manier die heel anders kan en moet. Het validisme druipt er aan alle kanten van af.

Ten eerste de ziekte van de moeder van Ronja. ME karakteristieken schreeuwen je toe, je kan de IOM 2015 er naast leggen. Het is begrijpelijk dat Ronja als 14-jarige daar zelf weinig geduld mee heeft, maar je kan je goed voorstellen dat iemand met eerst milde en dan ernstige ME (zwakke stem, zeer overgevoelig voor prikkels, kan nauwelijks nog iets) in een fabeltjesfuik terecht komt omdat het in Nederland ontbreekt aan goede zorg. Maar nee, vooral met wat meer bewegen komt het wel goed. Gekke stralingswappies, haha.

Dan de neurodivergente klasgenoot van Ronja die toch vooral erg klein wordt gehouden door zijn ouders. Ook hier druipt het validisme er af - gewoon even flink zijn als je OCD getriggerd wordt en je kan echt wel meer dan je denkt. Deze boodschap laat zien dat de schrijver echt nul komma nul idee heeft over hoe dit soort dingen werken en dat ' gewoon de knop omzetten' geen optie is.

Ik heb dit boek dus met een heel dubbel gevoel gelezen. Het is heel goed dat de schrijver het gegeven aansneed dat mensen die ergens streng in geloven vaak magische uitzonderingen voor zichzelf maken. Dat is echt een krachtig punt in dit boek. Maar verder schetst het karikaturen van aandoeningen waar niemand bij gebaat is.