Verhalen om te koesteren

“Over sommige dingen zeggen we dat ze onvergeeflijk zijn, of dat we het onszelf nooit zullen vergeven. Maar we doen het wel, we doen het de hele tijd.” Deze toevallig laatste zinnen uit de nieuwste verhalenbundel van Alice Munro zijn zowel confronterend als troostend. Wat we ook mispeuteren, we moeten met onszelf in het reine komen, want we moeten verder. En misschien denken we op voorhand dat we bepaalde dingen niet zullen doen, maar het leven is grillig, dus wees daar nooit al te zeker van.
Lief leven, geschreven door de tachtigjarige Canadese koningin van het korte verhaal, bevat tien “neutrale” en vier “erg persoonlijke” verhalen. De persoonlijke verhalen zijn autobiografisch “wat gevoelens betreft, hoewel soms niet helemaal volgens de feiten”. Hoofdpersonages met uiteenlopende achtergronden bevolken de neutrale verhalen. Allemaal maken ze iets mee dat hun leven in meer of mindere mate op zijn kop zet. Zo is daar de jonge getrouwde dichteres die op een literair feestje waar ze zich niet erg thuis voelt, halsoverkop verliefd wordt op een columnist. Zodra de kans zich voordoet neemt ze samen met haar dochtertje de trein en reist hem achterna. Of het stadsjuffertje dat les wil gaan geven in een afgelegen sanatorium. Het is bijna onbegrijpelijk hoe ze, als vanzelfsprekend, voor de charmes van de dokter valt. Wat soort leven staat haar in de schaduw van het sanatorium te wachten? “Er verandert nooit echt iets aan liefde.” Of de politieagent die door de uitbater van een dorpsbioscoop gevraagd wordt zijn jonge kassadame ’s avonds naar huis te brengen. De politieagent werkt ’s avonds en ’s nachts, zodat hij overdag zijn zieke vrouw kan bijstaan. Op een dag verdwijnt de kassadame en slaat de schrik hem om het hart. Ook erg intens is het verhaal van de vrouw die haar degelijke maar saaie man inruilt voor een vrijgevochten hippie. Het zijn de jaren zeventig. Ze laat haar nette rijtjeshuis achter voor een armoedige stacaravan. Haar oudste dochtertje ervaart de achteruitgang, alleszins in materiële zin. Het jongste kind vertelt het verhaal, zich niet zo goed bewust van de draagwijdte. Jaren nadien komt ze de hippie terug tegen. “Het gaat erom gelukkig te zijn”, zei hij. “Wat er ook gebeurt. Probeer het maar gewoon. Het kan. Het zal je steeds makkelijker afgaan.” Munro geeft de lezer een inkijk in het hoofd van een verwarde, oude vrouw en van een jonge, werklustige zwerver. Alle verhalen zijn parels. Ze laten niet onberoerd. Met weinig woorden zet Munro een hele wereld neer, waarbij het oordeel – zo daar al sprake van kan zijn – helemaal bij de lezer terecht komt. Misschien is dat wel de kern van alles: oordeel niet, kijk naar al die lieve levens en wees mild.
Lief leven is een boek om te koesteren, met verhalen om van te genieten, keer op keer.
(deze recensie verscheen eerder op ezzulia.nl)