Een oersaaie Mitchell

Ik heb de meeste boeken van Mitchell met wisselende interesse gelezen. 'Cloud Atlas' las ik in het Engels en kwam er pas in de bioscoop achter dat ik er weinig van begrepen had. Nou is Mitchell's obsessie met reincarnatie, of Chronometrie zoals hij het zelf noemt, ook een beetje vergezocht. Toch leverde hij een aantal fascinerende romans af, met als hoogtepunt 'De niet verhoorde gebeden van Jacob de Zoet' over de de Nederlandse nederzetting Deshima bij Japan. Mitchell vlot geschreven 'puzzel' romans nemen je mee over verschillende continenten en tijdsgewrichten, je moet je hoofd erbij houden. Die Chronometrie neem je dan maar voor lief. Maar na 'De Tijdmeters' had ik het wel een beetje met hem gehad: te drammerig en fantasy-achtig.
Mijn boekhandelaar verzekerde me dat Utopia Avenue anders was. Dat klopt, het is een ronduit vervelend boek. Mitchell neemt je mee naar een utopia achtige versie van de muziek scene in de late jaren zestig, waar iedereen aardig, voorkomend en enorm welbespraakt is. Managers deugen, ruzies worden uitgesproken, tegenslagen overwonnen en drugs zijn een onschuldig tijdverdrijf. Bowie, Hendrixs, The Beatles, Leonard (zeg maar Lenny) Cohen, Janis Joplin: ze komen allemaal voorbij als vriendelijke, evenwichtige mensen, die de nieuwelingen in de scene overladen met gastvrijheid en complimenten. Alle scherpe randjes die een boek over deze tijd interessant zouden kunnen maken heeft Mitchell zorgvuldig weggeslepen. De enige 'boeven' in het verhaal - een Italiaanse promotor en een politiechef die onder een hoedje spelen, een drugsdealer - zijn lachwekkende stereotypen. Daardoor is het chronologische relaas van een de beginnende band Utopia Avenue en de karakters die in het boek voorkomen oersaai. De enige speler die interessant dreigt te worden is gitarist Japer de Zoet, die worstelt met psychoses. Net als je denkt dat Mitchell een ijzingwekkende beschrijving geeft van hoe écht de waanbeelden die Jasper tot de rand van de afgrond drijven moeten voelen komt - als een soort 'Men in Black' - een groepje Chronometristen langs om in zijn brein te woelen en de boel recht te zetten. Hiermee ontspoort de roman volkomen. Door de pakweg 100 pagina's die dan nog volgen en waarin Mitchell gewoon weer over gaat tot de orde van de dag heb ik me werkelijk moeten worstelen. Ik zou deze 'tour de force' niemand aan willen raden.