Onze Gouden Eeuw door de ogen van indianen

De Gouden Eeuw is voor Nederlanders toch vooral het tijdperk van grachtenpanden, Rembrandt en de rijkdom die met scheepsladingen tegelijk uit de West en de Oost werd aangevoerd. John Brosens schreef al twee jeugdboeken over die tijd. Daarbij bleef hij steeds dicht bij de werkelijkheid. Zijn ‘Koers pal Noord’ (over Michiel de Ruijter) en ‘Een kaart van Berbice’ hadden echt gebeurde verhalen en archiefstukken als uitgangspunt.

Ook ‘Bloedbroeder 1618’ is gebaseerd op een waar verhaal. De Zeeuw Lourens Lourenszoon werd aan het begin van de zeventiende eeuw na een schipbreuk opgevangen door indianen in Zuid-Amerika. Na enkele jaren keerde hij van de Braziliaanse kust naar Zeeland terug. Hoe zou Lourens Lourenszoon al die jaren geleefd hebben bij de indianen?

De Zeeuwse schipbreukeling beseft dat het aanpassen aan de leefwijze van de indianen de enige manier is om te overleven. Door de hoofdpersoon in die positie te brengen, kan John Brosens onze Gouden Eeuw bekijken vanuit de positie van de indianen. Die zagen immers het ene na het andere schip aan de horizon verschijnen. Hoe moesten ze zich tegenover die vreemden opstellen? Hoe naïef waren ze, als Portugese handelaren met spiegeltjes en kraaltjes de handel op gang wilden brengen?

Brosens beschrijft via de belevenissen van Lourens Lourenszoon hoe de Europese handelaren toegang proberen te krijgen tot de rijdommen van Brazilië. Ze zien de bewoners van het gebied slechts als wilden, die straffeloos opzij geschoven kunnen worden. “Die indianen kunnen ook ergens anders hun vissen gaan vangen”, zegt een handelaar.

Daar zet Brosens een kleurrijke beschrijving tegenover van de leefwijze van de indianen. Die lopen weliswaar zonder kleren aan door het bos, maar zijn in hun handelen en denken allesbehalve primitief. Ze zijn perfect toegerust op de wereld waarin ze wonen.

‘Bloedbroeder 1618’ is een boek dat gaat over recht en onrecht. Maar Brosens heeft er bovenal een spannend verhaal van gemaakt. Het is bedoeld voor de ‘young adult’-markt, maar ook volwassenen zal het verhaal boeien.

Zo nu en dan een hoofdstukje lezen en het boek dan weer een tijd wegleggen? Dat lukt echt niet met ‘Bloedbroeder 1618’. Maar dat zal mensen die meer boeken van John Brosens gelezen hebben niet verbazen.

Winnaar van de Accolade voor het Beste Jeugdboek bij de Zeeuwse Boeken Prijs 2015.